İkamet Süresiyle Türk Vatandaşlığı: Beş Yıl ve Bakanlık Kararı

Süresiz ikamet kartı ile beş yıllık şart aynı kurum mudur?

Günlük dildeki uzun süreli ikamet izni, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 42. maddesindeki uzun dönem ikamet izniyle karışır. O izin, kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış veya Bakanlığın belirlediği şartlara uyan yabancıya, valilikçe ve Bakanlığın onayıyla verilen süresiz ikamet iznidir. Sonucu vatandaşlık kütüğüne yazılma değildir. Sekiz yılın nasıl kesildiği, öğrenci izninin o kanunda nasıl hesaba katıldığı ve verilmiş iznin hangi yurt dışı kalışta iptal edildiği, ikamet izni yazısındadır. Bu sayfa sekiz yılı vatandaşlık süresi yapmaz.

11. madde, uzun dönem kartını vatandaşlık dilekçesinin ön şartı yapmaz. Aranan ikamet, 15. maddeye göre Türk kanunlarına uygun olarak Türkiye’de oturmaktır. Kartı olmayan kişi, beş yıllık yasal oturmayı başka bir yasal statüyle de göstermiş olabilir. Kartı olan kişi de 11. maddedeki diğer bentlerden muaf değildir. İki kanun yan yana durur. Biri ikamet statüsünü, diğeri vatandaşlığın kazanılmasını düzenler. Birinin belgesi diğerinin kararının yerine geçmez.

Mülteci, şartlı mülteci, ikincil koruma, insani ikamet izni ve geçici koruma, uzun dönem ikamet iznine geçemez. Bu yasak, 6458 sayılı Kanun’un 42. maddesinin ikinci fıkrasındadır. 11. madde aynı cümleyi vatandaşlık şartlarının içine kopyalamaz. O statülerde geçen sürenin beş yıla katılıp katılmayacağı, okunan 11 ve 15. madde metninde gün veya katsayı olarak yoktur. Katsayı yazılmaz. Yokluk, bir yöntem de değildir. İdare, yasal oturmanın hangi belgeyle kurulduğunu dosyadan okur.

Beş yıl hangi günden geriye sayılır?

11. maddenin (b) bendi süreyi başvuru tarihinden geriye doğru kurar. Ölçü, ileride beş yıl dolunca kazanılacağına dair bir vaat değildir. Başvuru gününde, geriye doğru kesintisiz beş yıllık yasal oturma aranır. Dilekçenin verildiği gün, sayımın bittiği gündür. Dilekçeden sonra geçecek aylar, eksik beş yılı tamamlamaz. Erken verilen dilekçe, şart henüz yokken reddedilebilir. Ret, sonraki tam başvuruyu kendiliğinden açmaz. Yeni başvuru, o günkü geriye sayımı yeniden gösterir.

15. madde ikameti, Türk kanunlarına uygun olarak Türkiye’de oturmak diye tanımlar. Kanuna uygun olmayan kalış, bu tanımın içine kendiliğinden girmez. Vizeyle veya vize muafiyetiyle doksan güne kadar kalmak, 6458 sayılı Kanun’un kısa dönem kalış rejimidir. İkamet izninden ayrıdır. Beş yıl, bu kısa kalışların yan yana yazılmasıyla tamamlanmış sayılmaz. Yasal oturmanın hangi belgeyle kurulduğu dosyada okunur. Belgesiz geçen süre, beş yıla eklenmek üzere bu sayfada formüle edilmez.

Kesintisiz sözcüğü, 15. maddedeki on iki aylık izinle birlikte okunur. Kanun, her yurt dışı çıkışını kendiliğinden kesinti saymaz. Toplam on iki ayı aşan dışarıda kalmayı da ayrıca affetmez. Kesintinin hangi gün yeniden başlatılacağı, 15. maddede ayrı bir cümleyle yazılmaz. Bu sayfa aşım için sıfırlama günü uydurmaz. Okuyucuya, süreyi kâğıtta kesintisiz göstermek için giriş çıkışın nasıl gizleneceği de anlatılmaz. Dosya, resmi giriş ve ikamet kayıtlarından okunur.

On iki aylık yurt dışı süresi nasıl okunur?

15. madde, aranan ikamet süresi içinde toplam on iki ayı geçmemek üzere Türkiye dışında bulunmaya izin verir. Türkiye dışında geçen bu süreler, Kanunda öngörülen ikamet süreleri içinde değerlendirilir. 2017’de 7039 sayılı Kanun, bu fıkradaki altı ayı on iki ay yapmıştır. Güncel metin on iki aydır. On iki ay, sekiz yıllık ikamet iznindeki kesinti formülü değildir. İkamet izninin iptal ölçüleri ayrı kanundadır ve bu tabloya taşınmaz.

Toplam, başvuru gününden geriye doğru bakılan beş yılın içindeki dışarıda kalışların toplanmasıdır. Bir seferde kullanılması şart değildir. Birden fazla çıkışın ayları birbirine eklenir. Toplam on iki ayın altında kalan aylar, 15. maddeye göre ikamet süresi içinde değerlendirilir. Bu cümle, kişinin beş yılın büyük bölümünü Türkiye dışında geçirmesinin tavsiyesi değildir. Tavan, kanunun izin verdiği üst sınırdır. Tavanı aşmamak için adres bırakıp ülkede olmamak, bu maddenin uygulaması diye anlatılmaz.

Örnek: başvuru gününden geriye beş yıl yasal ikameti bulunan kişi, bu beş yıl içinde bir kez dört ay, bir kez beş ay Türkiye dışında kalmıştır. Toplam dokuz aydır. Dokuz ay, on iki ay tavanının altındadır. 15. madde bu ayları ikamet süresinin içinde değerlendirir. Kişinin uzun dönem ikamet kartı olup olmaması bu örneğin şartı değildir. Başka bir dosyada dışarıda geçen süre toplam on üç aya çıkmışsa tavan aşılmıştır. Aşımın beş yılı hangi takvimle düşüreceği maddede yoktur. Uydurma takvim yazılmaz.

Çalışma izni ikamet sayılır mı?

6458 sayılı Kanun’un 27. maddesi, geçerli çalışma izninin ikamet izni sayılacağını yazar. Bu cümle, çalışma izniyle geçen yasal oturmanın 15. maddedeki ikamet kavramının dışında kaldığı anlamına gelmez. Türk kanunlarına uygun oturma, çalışma izniyle de kurulabilir. Çalışma izninin süresi ve kapsamı, izni veren idarenin kaydındadır. İzin bitmişken çalışarak geçirilen süre, kanuna uygun ikamet diye bu sayfada tamamlanmaz.

Çalışma izni, vatandaşlık kararının kendisi değildir. İzin sahibi de 11. maddedeki erginlik, yerleşim, sağlık, iyi ahlak, Türkçe, geçim ve millî güvenlik şartlarını ayrıca taşır. İşverenin değişmesi, iznin yenilenmemesi veya kapsam dışı çalışmak, ikamet kaydını etkileyebilir. Bu etkinin idari sonucu, çalışma izni mevzuatındadır. Vatandaşlık dilekçesi, bitmiş izni geriye doğru diriltmez. Beş yıl, başvuru gününde geriye doğru kanuna uygun oturmuş olmayı arar.

Bağımsız çalışma ile bir işveren yanında çalışma, iznin türüne göre ayrılır. Türün adı, 11. maddedeki beş yılı kısaltmaz. İstisnai vatandaşlık, 12. maddede ayrıdır ve yatırım eşiklerini bu sayfa yazmaz. Çalışma izni bulunan kişinin eşi ve çocuğu, 20. maddedeki aile hükümlerine tabidir. Eş, çalışma izninden kendiliğinden vatandaş olmaz. Aile ikamet izni de, tek başına beş yılı dolduran bir karine değildir. Her statünün günleri dosyadaki yasal oturmadan okunur.

Öğrenci izni ve koruma statüsü neden katsayıya bağlanmaz?

Öğrenci ikamet izninin yarım sayılması, 6458 sayılı Kanun’un 28. maddesindedir. Cümle, o Kanun’un uygulanması için yazılmıştır. Uzun dönem ikamet izninin sekiz yılı hesaplanırken öğrenci süresinin nasıl alınacağı o maddenin konusudur. 5901 sayılı Kanun’un 11 ve 15. maddeleri aynı yarım saymayı tekrarlamaz. Bu yazı, öğrenci yıllarını vatandaşlık süresine yarım veya tam diye işlemez. İşlemenin iki yönde de uydurulması, kanunda olmayan bir katsayı üretmek olur.

Öğrenci izni, Türk kanunlarına uygun bir oturma belgesi olabilir. Bu cümle, öğrencilik yıllarının beş yıla hangi oranla gireceğini kilitlemez. Oran, 11 ve 15. maddede yoktur. Yönetmelik, 46. maddede uygulama esaslarına bırakılmış olabilir. Yönetmelik metni bu sayfaya taşınmaz. Taşınmayan metin, okurun öğrencilik süresini istediği oranda eklemesi için boşluk da bırakmaz. Dosya, idarî uygulamanın gösterdiği yasal oturma ile okunur.

Koruma statüleri için de aynı tutum geçerlidir. 42. maddedeki uzun dönem yasağı, vatandaşlık maddesine katsayı olarak kopyalanmaz. Geçici koruma altındaki kişinin beş yılı doldurduğu da, dolduramayacağı da bu sayfada ilan edilmez. İlan edilmeyen sonuç, statüyü gizleyerek başvuru yapmak değildir. Başvuruda hangi statüyle kalındığı beyan edilir. Yanlış statü beyanı, şartın tamamlandığı anlamına gelmez. Millî güvenlik ve kamu düzeni incelemesi ayrıca durur.

Erginlik, yerleşim niyeti ve sağlık ne arar?

11. madde, kişinin kendi milli kanununa göre, vatansız ise Türk kanunlarına göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmasını arar. Erginlik yaşı, her ülke kanununda aynı olmayabilir. Türk Medeni Kanunu’ndaki on sekiz yaş, yabancıının kendi milli kanunundaki erginliğin otomatik yerine geçmez. Vatansızda Türk kanunu uygulanır. Ayırt etme gücü, erginlikten ayrıdır. Ergin olup ayırt etme gücü bulunmayan kişi, bu bendi karşılamaz. Velisi aracılığıyla yapılan başvuru, erginlik şartını kendiliğinden doldurmaz.

Kişi, Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini davranışları ile teyit etmelidir. Tek cümlelik bir niyet mektubu, kanunun aradığı teyit değildir. Yasal oturmanın süresi, aile düzeni ve geçimin nereden sağlandığı, dosyadaki görünüştür. Niyetin hangi belgeden çıkacağı, 11. maddede tek satırlık bir form değildir. Form uydurulmaz. Yerleşim niyeti, beş yılın kısaltılması için kullanılan bir beyan da değildir. Beş yıl ayrı benttir. Niyet, onun yerine geçmez.

Genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalığı bulunmamalıdır. Madde, hastalık adlarının listesini yazmaz. Her tanı, ret sebebi değildir. Tehlike teşkil edip etmediği, idarenin istediği sağlık değerlendirmesine bağlıdır. Bu sayfa tanı listesi ve rapor örneği vermez. Sağlık şartı, diğer bentler tamam olsa bile ayrı durur. Raporun hangi kuruluştan alınacağı, 46. maddedeki yönetmelik düzenine bırakılmıştır. Kuruluş adı kilitlenmez.

İyi ahlak, Türkçe ve geçim hangi ölçüyü koyar?

11. madde, iyi ahlak sahibi olmayı şart koşar. Sabıka kaydının hangi suçta kendiliğinden ret doğuracağı, maddede liste değildir. Her adli kayıt, şartı düşürmez. Devam eden bir soruşturma ile kesinleşmiş mahkûmiyet de aynı sonucu doğurmaz. İdare, kaydın niteliğine ve kamu düzeni şartına birlikte bakabilir. Bu sayfa, hangi suçun iyi ahlakı otomatik kestiğini ilan etmez. İyi ahlak, millî güvenlik bendinden ayrı yazılmıştır. İkisi birbirinin kısa adıdır denemez.

Kişi, yeteri kadar Türkçe konuşabilmelidir. Madde, sınavın adını, kurumunu ve baraj notunu yazmaz. Bir kurs bitirme belgesi, maddede zorunlu evrak diye sayılmaz. İdare, konuşma yeterliliğini dosyada değerlendirebilir. Değerlendirmenin mülakat adıyla anılması, 11. maddede ayrı bir aşama olarak yazılı değildir. Mülakat usulü yönetmeliğe aitse bu metne taşınmaz. Taşınmayan usul, Türkçe şartını silmez. Şart, beş yılın ve kartın yerine geçmez.

Kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmalıdır. Madde, lira eşiği koymaz. Aylık tutar, asgari ücret katı veya banka bakiyesi bu sayfada yazılmaz. Gelir, meslek sahibi olmakla da gösterilebilir. Mesleğin adı da maddede liste değildir. Bakmakla yükümlü olunan kişiler, başvuranın beyanı ve nüfus kaydıyla dosyada görülür. Geliri olmayan bakılan kişi, başvuranın geçim yüküdür. Eşin geliri, ancak dosyada geçimin nasıl sağlandığı gösteriliyorsa değerlendirilir. Uydurma gelir belgesi anlatılmaz.

Millî güvenlik şartı ve mutlak hak yokluğu

11. maddenin son bendi, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hâlin bulunmamasını ister. Engel, başvurana önceden sayı ile açıklanan bir cetvel değildir. İdare, kolluk ve istihbarat kayıtlarını kendi mevzuatı içinde değerlendirir. Bu sayfa, o kayıtların nasıl silineceğini veya nasıl gizleneceğini anlatmaz. Engel görülen talebin reddi, 19. maddeye göre Bakanlıkça verilir. Ret gerekçesinin açıklanma ölçüsü, ilgili mevzuatın güvenlik kayıtlarına ilişkin kurallarına bağlıdır.

10. madde, kanunda aranan şartları taşımanın vatandaşlık için mutlak hak sağlamadığını yazar. Bütün bentler tamam görünse bile Bakanlık talebi uygun görmeyebilir. Uygun görmeme, kartın kendiliğinden iptal edildiği anlamına gelmez. Uzun dönem ikamet izninin iptali, 6458 sayılı Kanun’un 45. maddesindeki sebeplere bağlıdır. Vatandaşlık reti ile ikamet izninin iptali ayrı işlemlerdir. Biri diğerinin gerekçesini otomatik taşımaz. Her işlemin tebliği ve dava konusu edilmesi ayrı okunur.

Ret kararına karşı idari yargı denetimi, idari yargının kendi şartlarına bağlıdır. Bu sayfa dava süresini gün olarak vaat etmez. Mahkemenin ret işlemini iptal etmesi, vatandaşlığın kendiliğinden kazanıldığı sonucu da doğurmaz. İptal, işlemin hukuka aykırılığına ilişkindir. Yeniden karar, idarenin işidir. 10. maddedeki mutlak hak yokluğu, iptal kararından sonra da durur. Kardeş yazı, ret kararının denetimini ayrıca anlatır.

İstisnai kazanma ve evlilik beş yılın kısaltması mıdır?

12. madde, beş yıllık ikamet aranmadan Cumhurbaşkanı kararıyla vatandaşlık kazanılabilecek istisnai hâlleri ayrı tutar. Sanayi tesisi getirenler, olağanüstü hizmeti olanlar, 6458 sayılı Kanun’un 31. maddesinin (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar, Turkuaz Kart sahipleri ve göçmen olarak kabul edilenler bu hâllerdendir. İstisnai yatırım eşikleri ve tutarlar bu sayfada yoktur. Eşik uydurulmaz. İstisnai kazanma, beş yıllık genel başvurunun hızlandırılmış hâli değildir. Karar mercii de aynı cümleyle kurulmaz.

Evlilikle kazanma, 16. maddededir. Bir Türk vatandaşı ile evlilik, kendiliğinden vatandaşlık vermez. Evliliğin en az üç yıldan beri sürmesi ve evliliğin fiilen devam etmesi aranır. Eşler aynı konutta yaşıyorsa bu, fiilen devamın görünüşlerinden biridir. Evliliğin vatandaşlık kazanmak amacıyla yapılmış olması engeldir. Türk vatandaşı eşin, karar tarihinden sonra ölmesi, diğer şartlar varsa başvuruyu kendiliğinden düşürmez. Bu rejim, beş yılın evlilikle indirilmiş hâli değildir. Üç yıl, ikamet beş yılının yerine yazılmaz.

Evlilik başvurusunda da Bakanlık kararı aranır. Üç yıllık evlilik, 11. maddedeki beş yıllık ikameti silmez diye genel başvuruya taşınamaz. Kişi, evlilik şartlarını taşımıyorsa genel başvurunun beş yılına döner. O dönüş, evlilik aylarının otomatik olarak beş yıla ekleneceği anlamına gelmez. Hangi dönemin yasal ikamet sayıldığı ayrıca okunur. Evlilik dosyasının belgeleri kardeş yazıdadır. Bu sayfa evlilik beyanı örneği vermez.

Komisyon tespiti ile Bakanlık kararı nasıl ayrılır?

18. madde, 11 ve 16. maddeler uyarınca başvuracak yabancıların şartları taşıyıp taşımadığının tespitini, illerde kurulan vatandaşlık başvuru inceleme komisyonuna verir. Komisyonun oluşumu ve çalışma esasları yönetmeliktedir. Komisyonun tespit etmesi, vatandaşlığın kazanıldığı anlamına gelmez. Tutanak, olumlu da olsa karar değildir. Eksik tespit, başvurana vatandaşlık vaadi doğurmaz. Komisyon, Bakanlığın yerine geçmez.

19. madde, şartları taşıyanlar adına dosya düzenlenip Bakanlığa gönderilmesini yazar. Bakanlıkça yapılacak incelemede durumu uygun bulunanlar, Bakanlık kararıyla Türk vatandaşlığını kazanabilir. Uygun görülmeyenlerin talebi Bakanlıkça reddedilir. Dosyanın kaç ayda sonuçlanacağı 19. maddede yoktur. Ay sayısı ve yıl tahmini yazılmaz. İncelemenin uzun sürmesi, şartların kendiliğinden tamamlandığı anlamına gelmez. Başvuru günü, beş yılın sayıldığı gün olarak durur.

Karar, 20. maddeye göre karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder. 41. madde, kazanma ve kayba ilişkin kararların ilgiliye ve başvuru makamına tebliğ olunmasını yazar. Tebliğ, kararın tarihini değiştirmez. Hüküm, tebliğ gününden değil karar tarihinden doğar. Nüfus aile kütüğüne yazım, kararın idari sonucudur. Yazım gecikirse kişi, kararı tebliğ edilmişse vatandaşlığın hüküm tarihini nüfus yazımına ertelemiş sayılmaz. Kütük işleminin pratik süresi bu sayfada yoktur.

Başvuru nereye yapılır?

37. madde, başvurunun yurt içinde ikamet edilen yer valiliğine, yurt dışında dış temsilciliğe yapılacağını yazar. Başvuru bizzat veya bu hakkın kullanılmasına ilişkin vekâletname ile yapılır. Vekâlet, genel dava vekâleti değildir. Vatandaşlık başvurusu için düzenlenmiş yetki aranır. Yetkisiz vekilin dilekçesi, beş yılı kendiliğinden işletmez. Yurt dışındaki temsilcilik, Türkiye’deki beş yıllık ikametin yerine geçmez. Başvuru yeri ile ikamet şartı ayrıdır.

İkamet edilen yer, beyan edilen adresin kendiliğinden valilik yetkisi doğurmasıdır. Fiilen başka ilde yaşanırken eski izindeki ilin kullanılması, yetkiyi dosyada tartışmalı hale getirebilir. Bu sayfa, yetkiyi aşmak için adres göstermeyi anlatmaz. Doğru kayıt, başvurunun işleme alınmasının şartlarındandır. Eksik evrak, yönetmelikteki listeye göre tamamlatılabilir. Liste bu metne taşınmaz. Taşınmayan liste, başvurunun şartsız kabul edildiği anlamına gelmez.

Başvuru makamı, kararı veren makam değildir. Valilik ve dış temsilcilik, dosyayı oluşturur ve komisyon düzeninin parçasıdır. Bakanlık kararı, başvuru makamına da tebliğ edilir. Başvuru makamının olumlu yazısı, 19. maddedeki Bakanlık kararının yerine geçmez. Kişi, valilik yazısını vatandaşlık cüzdanı sanmamalıdır. Cüzdan ve kimlik, karar ve nüfus kaydından sonra gelen idari belgelerdir. Basım süresi ve bedeli bu sayfada yoktur.

Yetkili makam kararı, eşin vatandaşlığına kendiliğinden tesir etmez. Eş, kendi başvurusunun şartlarını ayrıca taşır. Evlilikle kazanmadaki üç yıllık rejim, 16. maddededir. Genel beş yıl, 11. maddededir. Eş, hiçbirini taşımıyorsa diğer eşin kararı onu vatandaş yapmaz. Birlikte yaşama, eşin dosyasındaki yerleşim ve geçim görünüşüne girebilir. Görünüş, eş için ayrı karar gereksinimini kaldırmaz.

Velayeti kendisinde bulunan çocuk, diğer eşin muvafakatiyle vatandaşlığı kazanır. Muvafakat yoksa ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır. Ana ve baba birlikte kazanmışsa çocukları da kazanır. Kazanma tarihinde birlikte işlem görmeyen çocuk, ergin olduktan sonra başvurursa hakkında 11. madde uygulanır. Ergin çocuk için kısaltılmış bir beş yıl, 20. maddede yoktur. Çocuk, ana babanın geçmiş ikametini kendi beş yılı diye devralmaz.

Muvafakat, boşanmış eşin velayeti elinde tutup tutmadığına göre okunur. Velayet kendisinde olmayan ebeveynin tek başına çocuğu vatandaşlığa geçirmesi, 20. maddedeki düzenin dışındadır. Hâkim kararı, muvafakatın yerine geçen yargı kararıdır. Yabancı ülke hâkiminin kararı, Türkiye’de ayrıca tanınmayı gerektirebilir. Tanıma şartları bu sayfada kilitlenmez. Çocuğun üstün yararı, aile mahkemesinin kendi davasında konuşulur. Vatandaşlık kararı, velayet ilamının yerine geçmez.

Hizmet bedeli neden tutarsız bırakılır?

45. madde, sonradan Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin hizmet bedelini Bakanlık ile Hazine ve Maliye Bakanlığının birlikte belirlemesini yazar. Tutar maddede yoktur. Bu sayfa lira yazmaz. Geçmiş yıl ilanı, 2026 bedeli diye kopyalanmaz. Bedelin yatırılıp yatırılmadığı, başvuru evrakının idaredeki kaydından anlaşılır. Bedelin ödendiği belgesi, Bakanlık kararının yerine geçmez. Ödeme, 10. maddedeki mutlak hak yokluğunu kaldırmaz.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na göre geliri olmayanlar ve kendileriyle birlikte işlem gören ergin olmayan çocukları için bu bedel alınmaz. Muafiyet, gelirin olmadığı iddiasının belgelenmesine bağlıdır. Muafiyet, beş yıl şartını veya diğer bentleri silmez. Geliri olmayan kişinin geçim şartını nasıl karşıladığı, 11. maddenin geçim bendiyle ayrıca okunur. Hizmet bedelinden muaf olmak, geçim şartının tamamlandığı anlamına gelmez. İki hüküm iki ayrı işe yarar.

Harç, değerli kâğıt ve temsilcilik gideri, hizmet bedelinden farklı kalemler olabilir. Farklı kalemlerin 2026 tutarı doğrulanmadan yazılmaz. Okur, tek bir toplam maliyet beklemez. Toplam uydurulmaz. Başvurunun reddinde yatırılan bedelin akıbeti, tahsil mevzuatına bağlıdır. O akıbet bu sayfada vaat edilmez. Ret, bedelin kendiliğinden iade edildiği işlem değildir.

Kısa dönem ikamet izni vize kalışı mıdır?

Vize veya vize muafiyetiyle doksan güne kadar kalan kişi, 6458 sayılı Kanun’da ikamet izni almadan Türkiye’de bulunabilir. Bu kalış, ikamet izni değildir. Beş yıl, bu kısa kalışların toplanmasıyla kurulmaz. Kısa dönem ikamet izni ise ayrı bir izin türüdür. İzin, valilikçe verilir ve süresi iznin üzerinde yazılıdır. Geçerli bir ikamet izni, 15. maddedeki kanuna uygun oturmanın belgelerinden biri olabilir. İznin adı kısa dönem diye beş yılın dışında bırakıldığı, 11. maddede yazmaz.

Kısa dönem izninin her amacı, kesintisiz beş yıl oluşturur diye de yazılmaz. İzinler arasında gün boşluğu varsa, boşluğun beş yılı kesip kesmediği 15. maddede ayrı bir gün formülü olarak yoktur. Yurt dışında geçen süre, on iki aylık toplama girer. Türkiye içinde izinsiz geçen ara, kanuna uygun oturma tanımının dışındadır. Bu ara, beş yıla eklenmek üzere formüle edilmez. Yenileme dilekçesinin geç verilmesi, eski izni kendiliğinden uzatmaz.

Aile ikamet izni de çalışma izni gibi, kanuna uygun bir oturma belgesi olabilir. Aile izni, eşin vatandaşlığından doğmuş bir hak değildir. İzin sahibi, 11. maddedeki şartlarla ayrıca başvurur. Aile izninin bitmesi, beş yılı o günden sonra kendiliğinden işletmez. Turkuaz Kart ve 31. maddenin (j) bendi, 12. maddedeki istisnai rejimdedir. O rejim, kısa dönem iznin beş yıla tamamlanması değildir. Hangi kartın hangi maddeye girdiği, kartın dayanağından okunur.

İkamet izninin reddi veya iptali, vatandaşlık talebinden bağımsız bir idari işlemdir. İptal edilmiş iznin kapsadığı dönem, kanuna aykırı hale gelmişse beş yıl hesabında ayrıca tartışılır. Bu tartışmanın gün formülü 11. maddede yoktur. Formül uydurulmaz. Kişi, iptal işleminin tebliği ve dava konusu edilmesi ile vatandaşlık başvurusunu aynı dilekçede birleştirilmiş saymamalıdır. İki işlem iki sonuç doğurur.

Beyan ile resmi kayıt neden birlikte okunur?

11. maddedeki her bent, kendi olgusuyla gösterilir. Beş yıl, giriş ve ikamet kayıtlarından okunur. Yerleşim niyeti, davranışla teyit edilir. Sağlık, idarenin istediği değerlendirmeyle görülür. İyi ahlak, adli kayıt ve dosyadaki diğer bilgilerle tartışılır. Türkçe, konuşma yeterliliği olarak aranır. Geçim, gelir veya meslek ile gösterilir. Millî güvenlik, idarenin kendi incelemesidir. Bir bendin belgesi, diğer bendin yerine geçmez.

46. madde, uygulamanın yönetmelikle düzenleneceğini yazar. Yönetmelikteki evrak listesi bu metne taşınmaz. Liste yok diye başvuru belgesiz yapılmaz. Liste var diye de listedeki her kâğıt vatandaşlık kararı doğurmaz. Eksik evrak, dosyanın incelemesini geciktirebilir. Gecikme, 19. maddede ay sayısı olarak yazılmaz. Eksik evrakı sonradan tamamlamak, başvuru günündeki beş yıl hesabını değiştirmez. Hesap, dilekçenin verildiği güne göre geriye doğrudur.

Gerçeğe aykırı beyan, şartı tamamlamaz. Adres, medeni hâl, çocuk ve gelir hakkında yanlış bildirim, dosyanın olumlu sonuçlanacağı anlamına gelmez. Bu sayfa, kaydı olmayan bir kalışı kayıtlı gösterme veya yurt dışı süreyi gizleme yöntemi vermez. Resmi giriş kayıtları ile beyan çelişirse idare kaydı esas alır. Çelişki, 10. maddedeki takdirin içinde ayrıca değerlendirilebilir. Takdir, mutlak hak doğurmaz.

Karar olumluysa hüküm, 20. maddeye göre karar tarihindedir. Karar olumsuzsa ret, tebliğ edilir. Her iki sonuç da komisyon tutanağından önce açıklanmış sayılmaz. Kişi, komisyon görüşmesini vatandaşlık cüzdanının verildiği gün sanmamalıdır. Cüzdan, nüfus kaydından sonra düzenlenen belgedir. Kaydın hangi gün görüneceği bu sayfada yoktur. Görünmeme, karar tarihini ertelemez. Karar tebliğ edilmişse hüküm o tarihtedir.

Retten sonra yeni başvuru beş yılı kendiliğinden taşır mı?

Reddedilen talep, aynı dilekçenin kendiliğinden yeniden açıldığı bir dosya değildir. Yeni başvuru, yeni bir dilekçedir. Beş yıl, yeni dilekçenin verildiği günden geriye doğru yeniden okunur. Eski ret, aradan geçen yasal oturmayı silmez. Eski ret, eksik ayı da tamamlamış saymaz. Ret gerekçesi sağlık, Türkçe veya geçim ise, yeni başvuruda o bendin giderilip giderilmediği ayrıca gösterilir. Giderildiği gösterilmeden aynı eksikle yapılan ikinci dilekçe, 10. maddedeki takdirin içinde yine reddedilebilir.

Millî güvenlik gerekçeli ret, bentlerin kâğıt üzerinde tamamlanmasıyla kendiliğinden ortadan kalkmaz. Yeni başvuru, idarenin yeni incelemesine tabidir. İncelemenin süresi yine 19. maddede ay olarak yazılı değildir. Kişi, ret kararının iptali için açtığı davayı, yeni vatandaşlık dilekçesiyle aynı şey sanmamalıdır. Dava, işlemin hukuka uygunluğunu inceler. Dilekçe, 11. maddedeki şartlarla yeniden karar ister. İkisinin sonucu birbirinin yerine yazılmaz.

Başvuru gününden sonra Türkiye’de geçen süre, eksik beş yılı o dilekçe içinde tamamlamaz. Tamamlanması istenen süre, yeni başvuru gününde geriye doğru dolmuş olmalıdır. Bu kural, kişinin ülkeden çıkıp girmesini ayarlayan bir yöntem değildir. Kural, sayımın yönünü gösterir. Sayım geriye doğrudur. İleriye bırakılmış bir vaat, 11. maddede yoktur. Komisyonun dosyayı bekletmesi de eksik yılı dolduran bir işlem değildir.

Karar tarihi ile nüfus kaydı neden ayrılır?

20. madde, kazanma kararının karar tarihinden itibaren hüküm ifade edeceğini yazar. Nüfus aile kütüğüne işlenmesi, bu hükmün görünür kaydıdır. Kayıt gecikirse hüküm, kütük satırının yazıldığı güne ertelenmez. Kişi, tebliğ edilmiş kararı kimlik belgesi basılmadan da kazanmış olabilir. Basımın kaç günde bittiği maddede yoktur. Gün yazılmaz. Kimlik belgesi, kararın yerine geçen ayrı bir idari lütuf değildir.

Kayıp veya hatalı nüfus satırı, kararın içeriğini değiştirmez. Hatalı yazım, nüfus idaresinden düzeltilir. Düzeltme, beş yılın yeniden sayılması değildir. Eş ve çocuk, 20. maddedeki kendi cümlelerine göre kütüğe geçer. Eşin kendiliğinden yazılması kanunda yoktur. Çocuk, muvafakat veya hâkim kararı ya da ana babanın birlikte kazanması şartıyla işlem görür. Şart yokken çocuğun adının karar metnine eklenmesi, 20. maddeyi genişletmez.

Vatandaşlığın sonradan kaybı, 5901 sayılı Kanun’un ayrı maddelerindedir. Kaybın şartları, kazanmanın beş yılı değildir. Bu sayfa kayıp sebeplerini ve izin işlemlerini açmaz. Açılmayan sebep, kazanma kararının geçici olduğu anlamına da gelmez. Karar, 20. maddeye göre hüküm doğurur. Kaybın ayrıca gerçekleşmesi, kendi maddesinin şartına bağlıdır. Okur, uzun dönem kartının iptalini vatandaşlığın kaybı sanmamalıdır. Kart iptali 6458 sayılı Kanun’dadır. Vatandaş olan kişinin kaydı ise 5901 sayılı Kanun’dadır. Kartın süresiz olması, karar tarihini öne çekmez. Karar yokken kütüğe vatandaş yazılmaz. Kütüğe yazım, Bakanlık kararının uygulanmasıdır. Uygulama gecikse bile 20. maddedeki hüküm tarihi değişmez. Eş ve çocuk işlemleri de bu tarihe göre okunur. Bu okuma, onların kendi şartlarını silmez.

Kartı olmak başvuruyu neden bitirmez?

Uzun dönem ikamet izni bulunan kişi de 11. maddedeki şartlarla başvurabilir. Kart, erginliği, yerleşmeyi, sağlığı, iyi ahlakı, Türkçeyi, geliri ve millî güvenlik şartını dosyadan silmez. Sekiz yıl ikamet izniyle alınmış kart, beş yılın dolduğunu kendiliğinden ispatlamaz. Beş yıl, başvuru gününden geriye 11 ve 15. maddelere göre okunur. Kartın verildiği tarihteki sekiz yıl hesabı, vatandaşlık sayımının aynısı değildir. İki sayım karıştırılırsa eksik veya fazla yıl yazılmış olur.

Örnek: süresiz ikamet izni bulunan ve beş yıllık yasal oturması 11 ve 15. maddelere uyan kişi, Türkçe şartını karşılayamıyorsa 11. maddenin ilgili bendi eksik kalır. Başka bir dosyada bütün bentler tamam görünür, Bakanlık millî güvenlik bakımından engel görür ve talebi reddeder. İkinci dosyada şartların kâğıt üzerinde tamam olması, 10. maddedeki mutlak hak yokluğunu kaldırmaz. Ret kararının yargı denetimi ayrı yazıdadır. Mahkemenin ret kararını iptal etmesi, bu sayfada vatandaşlığın kendiliğinden kazanıldığı sonucu doğurmaz.

Askerlik, pasaport basımı ve seçme hakkı, 11. maddede bu başvurunun sonucu olarak yazılmaz. Uzun dönem ikamet izninde askerlik yükümlülüğünün bulunmaması, 6458 sayılı Kanun’un 44. maddesinin o izne özgü istisnasıdır. Vatandaş olan kişinin askerlik yükümlülüğü başka kanuna aittir. Süre veya muafiyet bu metinde açılmaz. Çok vatandaşlık kaydı, 5901 sayılı Kanun’un ilgili maddesinde nüfus aile kütüğüne açıklama olarak işlenir. Bu açıklama, beş yıllık başvurunun kabulü değildir. Yabancı devlet vatandaşlığını kazanmak, Türk vatandaşlığı başvurusunu tamamlamaz.

Kartın kaybedilmesi veya süresiz iznin iptal talebi, vatandaşlık dosyasının olumlu sonuçlandığı anlamına gelmez. İptal sebepleri 45. maddededir. Kişi, kartı dururken vatandaşlık talebinde bulunabilir. Talep reddedilirse kart, kendi iptal sebebi yoksa durabilir. Kart iptal edilirse beş yıl, iptalden sonraki kanuna aykırı kalışla tamamlanmaz. Yeniden yasal oturma kurulursa sayım, 15. maddedeki kesintisizlikle yeniden okunur. Nasıl yeniden kurulacağı, bu sayfanın anlattığı bir yöntem değildir. İkamet izni mevzuatı ayrıdır.

İlgili taslaklar: Uzun Dönem İkamet İzni - 2026 · 5 Yıl İkamet ile Türk Vatandaşlığının Kazanılması - 2026 · Vatandaşlık Başvurusunun Reddi Kararı ve İptal Davası - 2026 · Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması - 2026