Tera ve Pusula Fonlarında Yatırımcı Hakları

Katılma payı, pay senedi ve aracı kurum emaneti nasıl ayrılır?

Katılma payı, yatırım fonunun portföyüne katılma hakkını temsil eder. Anonim şirket payı ise şirketin sermayesindeki paydır. İkisi aynı hesap ekranında yan yana görünebilir. Ekran başlığı, hukuki kıymetin türünü tek başına bitirmez. Yatırımcı, ekstresinde fonun tam adını, varsa kodunu, portföy yönetim şirketini ve saklama kuruluşunu ayırmalıdır. Aracı kurum, satışa aracılık etmiş olabilir. Aracılık, portföyü yönetmek veya saklamakla aynı görev değildir. Hangi kaydın hangi kuruma ait olduğu, talebin muhatabını değiştirir. Bu ayrım yapılmadan yazılan başvuru, inceleme konusunu belirsiz bırakır.

Fon portföyündeki menkul kıymet, mevduat veya başka varlık, katılma payı sahibinin şahsi malı olarak kendi hesabına geçmiş sayılmaz. Tasfiye veya tedbir sırasında yatırımcı, portföydeki tek tek kâğıtların kendisine teslimini bu sayfadaki bir kuraldan çıkaramaz. Teslim, nakde çevirme veya dağıtım, o fon hakkındaki güncel karar ve fonun iç düzenine bağlıdır. Bu rehber, belirli bir varlığın kime ait olduğunu ilan etmez. İlan, saklama kaydı ve karar metnindedir. Sosyal medyada dolaşan “hesaptaki hisse senindir, doğrudan sat” cümlesi, saklama düzeninin yerine geçmez.

Aracı kurumdaki nakit veya sermaye piyasası aracı ile fon katılma payı, yatırımcı tazmininin tartışıldığı zemini de ayırır. Birinin kanundaki tazmin rejimine girmesi, diğerinin kendiliğinden aynı rejime girdiği anlamına gelmez. Yatırımcı, başvuru metninde hangi kıymetin eksik veya kısıtlı göründüğünü yazmalıdır. İki kıymeti tek kalemde toplamak, merciin incelemesini yanlış konuya çekebilir. Ekstrede görünen adet ile emir gerçekleşme kaydı çelişirse iki belge birden saklanır. Sözlü açıklama, yazılı ekstre yerine konulmaz.

Aynı gruba ait birden fazla fon varsa her fonun tedbiri aynı olmak zorunda değildir. Bir fonun işlem ekranının kapanması, yanındaki başka fonun tasfiye edildiğini göstermez. Yatırımcı kendi fon kodunu genel bir kriz başlığının içinde eritmemelidir. Haber metnindeki ticari unvan, fonun tam unvanından kısa olabilir. Kısa ad, iç tüzükteki adla eşleştirilmeden şikâyet konusu yapılamaz. Eşleşme, kamuya açıklanan fon listesi veya hesap ekstresindeki kod üzerinden kurulur. Bu sayfa kod listesi basmaz.

İzahname, iç tüzük ve yatırımcı bilgi formu, fonun kimlere satılabileceğini, portföy sınırlarını ve riskini yazar. Bu belgeler, sonradan çıkan her zararın peşinen kabul edildiği anlamına gelmez. Satış sırasında yapılan açıklamanın içeriği somut dosyada incelenir. Formu imzalamış olmak, mevzuata aykırı bir satış iddiasını kendiliğinden düşürmez. İmza, belgenin yatırımcıya sunulduğunu göstermeye yarar. Sunulan metin ile sözlü vaadin çelişmesi ayrı bir olgudur. Sözlü vaadin ispatı, yazılı metnin yok sayılması değildir. İkisi birlikte değerlendirilir.

Nitelikli yatırımcıya özgü bir fonun, bu sıfatı taşımayan kişiye sunulması ayrı bir uyuşmazlık konusudur. Nitelik, sermaye piyasası mevzuatındaki ölçülere bağlıdır. Ölçü tutar içerebilir. Tutar bu sayfada yoktur. Yatırımcının beyanı ile aracı kurumun araştırma yükümlülüğü somut olayda birlikte okunur. Beyan formunun imzalanmış olması, satışın her yönüyle hukuka uygun olduğunu tek başına bitirmez. Yanlış satış iddiası, fonun o gün tasfiye edilip edilmediğinden bağımsız doğabilir. Değer düşüşü, tek başına yanlış satış kanıtı değildir.

Para piyasası fonu, serbest fon veya hisse yoğun fon aynı risk cümlesini taşımaz. Eldeki fonun türü iç tüzükten okunur. Türü yanlış anlatılmışsa bu olgu ayrıca yazılır. Türlerin getiri sıralaması bu rehberde kurulmaz. Bir fon, diğerine tercih olarak gösterilmez. Getiri vaadi ile iç tüzükteki risk cümlesi çelişirse, çelişkinin tarihi ve hangi belgede durduğu belirtilir. Tarihsiz bir ekran görüntüsü, sonradan değişmiş metinle karışabilir. Görüntünün alındığı gün not edilmelidir.

Risk bildirimini okumadan imzalamak, yatırımcının her sonraki işlemi kabul ettiği sonucunu doğurmaz. Bildirim, o satış anındaki açıklamanın parçasıdır. Sonraki bir tedbir, iç tüzük değişikliği veya işleme kapatma, eski bildirimin konusundan farklı olabilir. Yatırımcı, elindeki sürümün tarihini saklamalıdır. Güncel iç tüzük ile satış günündeki metin aynı olmayabilir. Hangisinin hangi olaya uygulanacağı, olayın tarihine göre belirlenir. Bu sayfa iki metinden birini yürürlükte ilan etmez.

Kurul kararı, bülten ve ekran bilgisi nasıl okunur?

Sermaye Piyasası Kurulunun karar ve bültenleri, tedbirin muhatabını ve süresini gösterir. Fon iç tüzüğü değişikliği ve özel durum açıklamaları, ilgili kamuyu aydınlatma düzenine tabiyse oradan okunur. Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformundaki işlem durumu ekran bilgisidir. Hukuki gerekçenin tamamı değildir. Ekranda alım kapalı görünmesi, tasfiyenin bittiği veya bir ödemenin kesinleştiği anlamına gelmez. Gerekçe, karar metnindedir. Metin yoksa sonuç ilan edilmez.

Kamuya yansıyan haber ile Kurul kararının metni çelişirse karar metni esas alınır. Karar değişmiş, kaldırılmış veya yalnız bazı fonlarla sınırlı kalmış olabilir. Haberdeki tarih, kararın yürürlük tarihiyle aynı olmayabilir. Yatırımcı, haber kupürünü saklayabilir. Kupür, kararın yerine geçmez. Kararın sayı ve tarih bilgisi başvuruda yazılırsa inceleme konusu netleşir. Sayı bilinmiyorsa fon kodu ve yaklaşık dönem yazılır. Uydurma sayı yazılmaz.

Saklama kuruluşunun yatırımcıya verdiği ekstre, katılma payı adedini ve varsa kısıtı gösterir. Ekstre ile aracı kurum ekranı çelişirse iki kayıt birden saklanır. Sözlü “sistem düzelecek” cümlesi yazılı ekstre yerine geçmez. Tarih ve fon kodu eksik bir çıktı, sonradan ispatta zayıf kalır. Çıktı alınırken kişisel verisi üçüncü kişiye ait satırlar ayıklanmalıdır. Ayıklama, kendi hesap satırını silmek değildir. Kendi satır silinirse ispat zayıflar.

Durum değişebilir. Bu rehberin yazıldığı gün ile okunduğu gün arasında karar kalkmış, fon birleşmiş veya tasfiye sonlanmış olabilir. Bu nedenle sayfa son durum başlığı taşımaz. Statü belirsiz kaldığı sürece metin, güncel karar görülmeden kesin sonuç diye okunmamalıdır. Birleşme olmuşsa eski fon kodu ile yeni kodun eşleşmesi, kamuya açıklanan metinden kurulur. Eşleşme bu sayfada uydurulmaz. Okuyucu kendi kodunu duyurudaki kodla karşılaştırır.

İşleme kapatma, tedrici tasfiye ve sona erdirme ne sonuç doğurur?

İşleme kapatma, katılma payı alım ve satım emirlerinin bir süre veya bir karar boyunca yerine getirilmemesidir. Fonun varlığı ve portföyü bu aşamada duruyor olabilir. Tasfiye, fonun sona erdirilmesi ve varlıkların nakde çevrilmesine ilişkin ayrı bir rejimdir. Tedrici tasfiye ile derhal sona erdirme aynı takvimi taşımaz. Hangi rejimin uygulandığı, o fon hakkındaki güncel kararda yazar. Bu sayfa belirli bir fonun tasfiye edildiğini veya edilemediğini ilan etmez.

Tasfiye kararı, yatırımcının alacağının tamamının belirli bir günde ödeneceği vaadi değildir. Portföydeki varlıkların nakde dönmesi, saklama kayıtları ve fon borçları sonucu değiştirir. Bu sayfa ödeme sırası, gün dilimi veya yüzde tahmin etmez. Sıra iddiası ancak ilan edilmiş bir karar veya tebliğ metninde varsa o metinden okunur. Nakde çevrilemeyen veya piyasası dar bir varlık, süreyi uzatabilir. Uzama, zararın tamamının bir kamu kurumunca üstlenildiği anlamına gelmez.

Ara bilgilendirme, fonun yetkili açıklama mecrasından izlenir. Sosyal medyadaki tarih, karar metninin yerine geçmez. Ara dağıtım yapılmışsa, dağıtılan tutar ile kalan pay ayrı kayda geçmelidir. Dağıtım, alacağın kapandığı anlamına kendiliğinden gelmez. Kalanın olup olmadığı, tasfiye sonu açıklamasında görülür. Son açıklama yokken “kalan şudur” diyen hesap, tahmindir. Bu rehber böyle bir tahmin üretmez.

Emir, kapatma kararından önce gerçekleşmiş olabilir. Gerçekleşmiş emir ile henüz gerçekleşmemiş emir aynı sonuca bağlanmaz. Yatırımcı, emir numarasını ve gerçekleşme belgesini saklar. Gerçekleşmeyen emrin bedeli hesapta duruyorsa bu tutar, katılma payı zararından ayrı yazılır. İkisini tek zarar kalemine yapıştırmak, talebin konusunu karıştırır. İptal edilmemiş bir emrin akıbeti, aracı kurum kaydından sorulur. Sözlü iptal iddiası, kayıtla doğrulanmadan kesin kabul edilmez.

Şikâyet ve dava hangi merciye, hangi sınırla gider?

Sermaye Piyasası Kuruluna başvuru, mevzuata aykırı bir uygulamanın incelenmesini ister. Başvuru bir mahkeme hükmü değildir ve tek başına ödeme emri doğurmaz. Kurul, denetim ve idari tedbir yetkilerini kendi kanunundaki çerçevede kullanır. Başvuruda fon kodu, hesap dönemi ve somut aykırılık yazılır. Genel bir öfke metni, inceleme konusunu göstermeyebilir. Aynı olgunun birden fazla kuruma yazılması, her kurumun kendi görevini aşarak ödeme hükmü kuracağı anlamına gelmez.

Ceza şikâyeti savcılığa yapılır. Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, piyasaya ilişkin suçlar veya belgede sahtecilik gibi iddialar somut olguya dayanmalıdır. Bu sayfa belirli bir yönetici, çalışan veya aracı adını suçlu ilan etmez. Şu kişiyi şu cümleyle suçlayın diye bir metin vermez. Şikâyetçi, bildiği olguyu ve elindeki belgeyi anlatır. Hukuki nitelemeyi soruşturma yapar. Bilinmeyen bir ismi listeye eklemek, olguyu güçlendirmez. Olgu, tarih ve belge ile kurulur.

Hukuk davası, zararın tazmini veya sözleşmeye aykırılık için görevli mahkemede açılır. Görev ve yetki, davalının sıfatına ve talebin niteliğine göre değişir. İdare mahkemesi, Kurulun idari işlemini denetler. Bu inceleme her fon zararını kendiliğinden ödetmez. Üç merciden birine başvurmak, diğerinin süresini otomatik durdurmaz. Tüketici, tacir veya idare sıfatı somut ilişkiden okunur. Bu sayfa il adı veya belirli bir mahkeme seçmez. Sözleşmedeki yetki kaydının geçerliliği usul hukukundaki denetime tabidir.

Soruşturma açılması, tazminat davasının kazanılacağı anlamına gelmez. Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı da hukuk talebini her zaman düşürmez. Disiplin ve idari tedbir, ceza ve tazminattan bağımsız sürebilir. Beklenti, karar metnindeki hükümle sınırlı tutulmalıdır. Bir merciden gelen ret yazısının gerekçesi okunmadan ikinci bir metin kalıbı aranmamalıdır. Gerekçe, sonraki başvurunun süresini etkileyebilir. Süre, ret kâğıdındaki tebliğ tarihinden ayrıca hesaplanır.

Tazminatın muhatabı ve saklama sorumluluğu nasıl kurulur?

Muhatap, somut ilişkide borcu veya sorumluluğu bulunan kişi veya kurumdur. Portföy yönetim şirketi, fon kurulu, portföy saklayıcısı ve satışa aracılık eden kurum farklı görevler taşır. Görevin ihlali iddiası, o görevin kanundaki sınırına göre kurulur. Grup şirketinden birinin adının haberlerde geçmesi, gruptaki her şirketin aynı borçlu sayılması için yetmez. Unvan benzerliği, husumeti kendiliğinden genişletmez. Dava dilekçesi bu sayfada yoktur. Husumet, görev ve olay örtüşürse tartışılır.

Saklayıcının katılma payı sahiplerine karşı sorumluluğu, sermaye piyasası mevzuatındaki özel hükümlere bağlıdır. Her fiyat düşüşü saklama ihlali değildir. Portföyün ayrılması, kayıtların tutulması ve varlık üzerinde yetkisiz tasarruf gibi başlıklar ayrıca ispat ister. Bu sayfa saklayıcı aleyhine hazır fiil listesi vermez. Fiyatın düşmesi, piyasa hareketi ile kayıt eksikliğinin aynı kalem olduğu anlamına gelmez. İki olgu ayrı yazılır. Hangisinin tazminata konu olacağı, dosyadaki belgeden çıkar.

Yöneticinin şahsi sorumluluğu, görev kusuru ve kanundaki özel hükümler varsa gündeme gelir. İsim vermeden tüm yöneticiler müteselsilen öder sonucu çıkarılamaz. Müteselsil sorumluluk ancak ilgili madde ve olay örtüşürse tartışılır. Kişileri hedef gösteren hazır liste, bu rehberin dışında bırakılmıştır. Görevi bitmiş bir yöneticinin sonraki dönem işlemi, kendiliğinden onun borcu sayılmaz. Dönem, imza sirküleri ve karar defteri gibi kayıtlarla gösterilir. Bu kayıtlar yokken isim sıralamak, olgunun yerine geçmez.

Aracı kurumun satış sırasındaki açıklama yükü ile saklayıcının kayıt yükü karıştırılmamalıdır. Birincisi, fonun kime ve nasıl sunulduğuna bakar. İkincisi, varlık ve pay kaydının tutulmasına bakar. İkisi aynı dilekçede yan yana gelebilir. Yine de her iddia kendi belgesiyle kurulur. Kurulun idari tedbiri, bu iki yükten birinin ihlal edildiğini tek başına mahkeme hükmü gibi kesinleştirmez. Tedbir, incelemenin parçası olabilir. Hüküm, görevli mahkemenin veya ilgili kurulun kendi kararındadır.

Yatırımcı Tazmin Merkezi hangi kaybı kapsamaz?

Yatırımcı Tazmin Merkezi, Sermaye Piyasası Kanununda gösterilen hallerde ve sınırlar içinde devreye girer. Tipik tartışma, yatırımcıların aracı kurumdaki varlıklarının kanundaki koşullarla karşılanamamasıdır. Bir yatırım fonunun katılma payı değerinin düşmesi veya fonun tasfiye zararı, bu kapsamın kendiliğinden içine girmez. Okuyucu, kendi kıymetinin aracı kurum emaneti mi yoksa fon katılma payı mı olduğunu ayırmadan Merkeze yazmamalıdır. Ayrım, ekstredeki kıymet türünden yapılır.

Merkezin ödeyebileceği tavan ve hangi kurumların kapsama girdiği değişebilir. Tavan bu sayfada lira olarak yazılmaz. Başvuru, her dosyada tazminat hükmünün yerine geçmez. Kurula yapılan şikâyet de Merkeze yapılmış sayılmaz. İki kurumun inceleme konusu farklıdır. Birinden gelen ret, diğerinin sonucunu otomatik belirlemez. Ret yazısının gerekçesi, sonraki başvurunun süresini etkileyebilir. Gerekçe okunmadan ikinci bir dilekçe kalıbı aranmamalıdır.

Merkeze başvuru, ceza şikâyetinin ve hukuk davasının yerine geçmez. Üç başvuru aynı günde yapılabilir. Biri, diğerinin süresini kendiliğinden durdurmaz. Merkezin ödeme yapıp yapmayacağı, kanundaki hal ve o dosyadaki kayıtla sınırlıdır. Bu sayfa, belirli bir fon yatırımcısının Merkezden tahsilat alacağını söylemez. Tahsilat tarihi de yazılmaz. Duyuru varsa duyurunun kendi metni okunur.

Yanlış merciye giden bir yazı, doğru mercideki süreyi kurtarmayabilir. Bu nedenle kıymet türü önce ekstrede ayırt edilir. Emin olunmayan kayıt, hem aracı kurum ekstresi hem saklama çıktısıyla tamamlanır. Tamamlanmadan yazılan “fonum da emanettir” cümlesi, kanuni kapsamı genişletmez. Kapsam, kıymetin hukuki niteliğine bağlıdır. Nitelik, ekran başlığından değil kayıttaki tanım satırından okunur.

Belge, süre ve ücretli tahsilat teklifi

Hesap ekstresi, emir ve gerçekleşme kayıtları, fon bilgi formu, risk bildirimi, yazışma ve varsa Kurul veya saklayıcı duyurusu saklanır. Belge, olayın tarihini ve fon kodunu göstermelidir. Eksik çıktı sonradan tamamlanabilir. Ekran silinmeden önce kopya alınması ispatı kolaylaştırır. Bu liste bir dilekçe örneği değildir. Zarar hesabı, alış maliyeti, varsa ara nakit dağıtımı ve tasfiye sonunda fiilen geçen tutar üzerinden kurulur. Henüz tasfiye bitmeden tamamını şu tarihte alacaksınız diyen hesap, tahmindir. Bu rehber böyle bir tahmin üretmez.

Hukuk alacağında zamanaşımı, talebin niteliğine ve öğrenme anına göre değişir. Ceza şikâyetinde dava zamanaşımı, suçun kanuni tarifesine bağlıdır. İdari davanın süresi, işlemin tebliği ile işler. Üç süre aynı takvim değildir. Somut fon için tek bir son gün ilan etmek, yanlış merciye geç kalınmasına neden olur. Öğrenme tarihi, her yatırımcıda aynı olmayabilir. Bu sayfa ortak bir son gün koymaz.

Ücret karşılığı fonu kurtarma, öncelikli liste veya Kurulda tanıdığımız var diyen kişiye belge ve şifre verilmemelidir. Resmi başvuru, Kurulun, savcılığın ve mahkemelerin kendi kayıtlarına yapılır. Avukat vekâleti ile para kurtarma vaadi aynı şey değildir. Vekâlet, sonucu garanti etmez. Şifre, hesap erişimi ve kimlik fotokopisi üçüncü kişiye bırakılmaz. Vekâlet verilecekse kapsam, hangi merci ve hangi talep için olduğu okunarak sınırlanır. Sınırsız tahsilat vaadi, vekâletin hukuki sonucu değildir.

Toplu bir duyuru veya sosyal medya grubu, her yatırımcının kendi hesap kaydının yerine geçmez. Grup adına atılan yazı, bireysel süreyi kendiliğinden korumaz. Başkasının ekstresi üzerinden kendi alacağını anlatmak, ispatı zayıflatır. Kendi fon kodu, kendi adedi ve kendi yazışması esas alınır. Bilirkişi veya hesap incelemesi gerekirse mahkeme veya tarafların anlaşmasıyla yapılır. Bu sayfa bilirkişi raporu taslağı da basmaz. Rapor, dosyadaki belgeye dayanır. Belge yokken oran üretmek, karar metninin yerini tutmaz.

Aracı kurum sözleşmesi hangi kaydı bağlar?

Çerçeve sözleşme, aracı kurumun yatırımcıya hangi hizmeti sunduğunu yazar. Fon katılma payının alım satımına aracılık, portföy yönetimi veya saklama ile aynı madde değildir. Sözleşmede üçü birden varsa her hizmetin ücreti ve sorumluluğu kendi maddesinden okunur. Ücret maddesi, zararın tamamının aracı kuruma ait olduğunu kendiliğinden yazmaz. Sorumluluk maddesi de, fon iç tüzüğünün yerine geçmez. İki belge çelişirse çelişkinin hangi işleme ait olduğu ayrılır.

Emir iletimi, gerçekleşme ve iptal kayıtları sözleşme metninden ayrı belgelerdir. Sözleşmenin imzalı olması, belirli bir emrin gerçekleştiğini göstermez. Gerçekleşme, emir kaydındadır. Kayıt yoksa gerçekleşme iddiası eksik kalır. Yatırımcı, işlem gününe ait hesap hareketini ister. Hareket dökümü ile fon kodu örtüşmüyorsa örtüşmeyen satır başka bir kıymete ait olabilir. O satır, bu fonun zararına eklenmez.

Sözleşmedeki yetki ve uygulanacak hukuk kaydı, her uyuşmazlıkta kendiliğinden geçerli sayılmaz. Kaydın geçerliliği, uyuşmazlığın niteliğine ve usul hukukundaki denetime bağlıdır. Bu sayfa belirli bir mahkemeyi yetkili ilan etmez. Tüketici sıfatı ile tacir sıfatı da imza başlığından değil, işlemin niteliğinden okunur. Nitelik belirsizse görevli mahkeme bu rehberde seçilmez. Seçim, somut dosyanın işidir.

Elektronik onay, ıslak imza ile her zaman aynı ispat gücünde olmayabilir. Onayın hangi metne ilişkin olduğu, sürüm numarası veya onay anındaki belgeyle gösterilir. Sürüm yoksa hangi iç tüzüğün okunduğu tartışmalı kalır. Yatırımcı, onay ekranının dökümünü saklar. Döküm, sonraki bir duyurunun yerine geçmez. Duyuru ayrı, satış anındaki metin ayrıdır. İkisi karıştırılırsa aykırılık iddiasının tarihi kayar.

Kamuya yapılan açıklama, bireysel hesap kaydının yerine geçer mi?

Fonun kamuya yaptığı açıklama, bütün katılma payı sahiplerine yönelik genel bir metindir. Bireysel hesap ekstresi ise o yatırımcının adedini ve varsa kısıtını gösterir. Genel metin, kişinin kendi adedini otomatik olarak değiştirmez. İki belge çelişirse ikisi de saklanır ve çelişkinin hangi kalemde olduğu yazılır. Genel metinde ödeme cümlesi yoksa, bireysel ekstredeki adet de ödeme tarihi yaratmaz. Adet, hak sahipliğinin izidir. Tahsilat, ayrıca ilan edilen dağıtım şartına bağlıdır.

Açıklama, bazı yatırımcı gruplarını ayırıyorsa grup şartı metinden okunur. Nitelikli yatırımcı, belirli bir dönemde pay alanlar veya belirli bir aracı kurum müşterileri aynı cümlede olmayabilir. Okuyucu kendini hangi gruba sokacağını metin söylemeden tahmin etmemelidir. Tahmin, yanlış merciye yazılmasına neden olur. Grup belirsizse belirsizlik başvuruda açıkça belirtilir. Uydurma grup adı yazılmaz.

Açıklamanın dili ile hesap ekstresinin dili farklı olabilir. Tercüme, resmi metnin yerine geçmez. Dayanak, ilan edilen asıl metindir. Asıl metin erişilemiyorsa erişilemediği de yazılır. Erişilmeyen metnin içeriği tahmin edilerek şikâyet kurulmaz. Kurul bültenindeki özet, tam kararın bütün hükümlerini taşımayabilir. Özet ile tam metin çelişirse tam metin aranır. Tam metin yokken özetten ödeme tarihi çıkarılmaz.

Fon portföyü, portföy şirketinin malından neden ayrılır?

Yatırım fonunun portföyü, portföy yönetim şirketinin kendi ticari malvarlığından ayrı tutulur. Bu ayrılık, şirketin borçlusu olan üçüncü kişinin fonun varlıklarına doğrudan el koyması sonucunu kendiliğinden doğurmaz. Ayrılık, katılma payı sahibinin her zararını bir kamu kurumunun ödeyeceği anlamına da gelmez. Yatırımcı, şirketin ticaret sicilindeki borcu ile fonun saklama kaydındaki varlığı aynı kaleme yazmamalıdır. İki malvarlığı karışmışsa bu karışma somut kayıtla gösterilir. Karışma iddiası, haber başlığından çıkarılmaz.

Portföy yönetim şirketinin yönetiminin değişmesi, fonun kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez. Yönetim değişikliği, tedbir kararı ve tasfiye kararı ayrı işlemlerdir. Hangisinin uygulandığı, Kurulun veya fonun kamuya açıklamasındaki işlem türünden okunur. Yeni yönetici atanmış olması, eski döneme ait bir aykırılık iddiasını otomatik düşürmez. Eski dönem, işlemin tarihiyle sınırlanır. Tarih yoksa iddia henüz kurulmamıştır.

Saklama kuruluşunun değişmesi de tek başına ödeme sözü değildir. Devir varsa, katılma payı adedinin eski ve yeni saklama kaydında izlenebilir olması gerekir. Yatırımcı, devir öncesi ve sonrası ekstreleri birlikte saklar. Adet farkı varsa farkın nedeni sorulur. Sözlü “fark düzelir” cümlesi, iki ekstre arasındaki sayı farkını kapatmaz. Fark, başvuru konusuna ayrıca yazılır. Bu yazım, kişi ismiyle suçlama listesi değildir.

Fonun tüzel kişiliği ile portföy şirketinin tüzel kişiliği karıştırılmamalıdır. Fon, kendi iç tüzüğü ve kanundaki rejimiyle varlık gösterir. Şirketin genel kurul kararı, fon iç tüzüğünü kendiliğinden değiştirmiş sayılmaz. İç tüzük değişikliği, sermaye piyasası mevzuatındaki usule tabiyse o usulün belgesi aranır. Belge yokken “şirket böyle karar verdi, fon da bitti” sonucu çıkarılamaz. Sonuç, ilan edilen işleme bağlıdır.

Bilgi talebi, şikâyet ve dava dilekçesi aynı metin midir?

Bilgi talebi, hesabın durumunun ve fon koduna uygulanan işlemin yazılmasını ister. Şikâyet, mevzuata aykırı bir uygulamanın incelenmesini ister. Dava, görevli mahkemeden hüküm ister. Üçü aynı kâğıda sıkıştırılırsa her merci kendi görevini aşan kısımları ayırabilir. Ayırma, süreyi kendiliğinden uzatmaz. Yatırımcı, her mercie o mercinin inceleyebileceği olguyu yazar. Ödeme emri cümlesi, bilgi talebinin içine gizlense de Kurul kararının yerine geçmez.

Bilgi talebinde fon kodu, hesap dönemi ve istenen kaydın türü yeter bir çerçevedir. Şikâyette aykırılığın ne olduğu, hangi tarihte görüldüğü ve hangi belgede durduğu yazılır. Dava için muhatap, talep kalemi ve dayanak ayrıca kurulur. Bu sayfa üçü için de kalıp metin vermez. Kalıp, olayın tarihini ve kodunu taşımazsa inceleme konusu belirsiz kalır. Olay, yatırımcının kendi ekstresinden alınır.

Kurumun verdiği cevap, yeni bir idari işlem olabilir. Cevabın tebliği, sonraki süreyi başlatabilir. Cevap gelmeden açılan dava ile cevap geldikten sonra açılan dava aynı takvime bağlanmaz. Tebliğ tarihinin zarf veya elektronik kayıt üzerinde durması gerekir. Tarih okunamıyorsa süre hesabı güvenli değildir. Bu rehber, okunamayan bir tebliğ için son gün uydurmaz.

Aynı olguyu vekil ve yatırımcının ayrı ayrı, çelişen tutarlarla yazması incelemeyi zorlaştırır. Tutar yazılacaksa ekstredeki adet ve varsa fiilen geçen nakit esas alınır. Tahmini zarar yüzdesi yazılmaz. Henüz tasfiye bitmemişse kalan tutar “kesin alacak” diye dondurulmaz. Kesinleşmeyen kalem, talebin içinde tahmin olarak ayrıca işaretlenmelidir. İşaret yoksa merci, tahmini kesin talep sanabilir.

Mirasçı, vekil ve temsilci hangi sıfatla başvurur?

Katılma payı, hak sahibinin malvarlığına dahildir. Hak sahibi ölürse mirasçının başvurusu, kendi sıfatını gösteren belgeye dayanır. Mirasçılık belgesi olmadan üçüncü kişinin hesap dökümü istemesi, saklama kuruluşunun kişisel veriyi vermesini gerektirmez. Mirasçı, tereke adına talepte bulunacaksa bunu açık yazar. Kendi şahsi zararı ile tereke alacağını aynı cümlede eritmez. Bu sayfa veraset işlemlerinin sırasını anlatmaz. Sıra, miras hukukunun kendi hükümlerindedir.

Vekâlet, başvurunun sonucunu garanti etmez. Vekâletnamede hangi merci ve hangi işlem için yetki verildiği okunur. Genel bir “her işi takip et” cümlesi, şifrenin vekile bırakılacağı anlamına gelmez. Hesap şifresi vekile de verilmemelidir. Vekil, resmi mercie kendi vekâlet kaydıyla başvurur. Ücretli kurtarma vaadiyle dolaşan kişinin vekil sıfatı, baro kaydı ve vekalet kapsamı görülmeden kabul edilmez.

Bir yakınının hesabını, hesap sahibinin bilgisi olmadan şikâyete çevirmek, başkasının kişisel verisini ve malvarlığı bilgisini açığa çıkarabilir. Başvuru, kural olarak hak sahibi veya usulünce yetkilendirdiği kişi tarafından yapılır. Yetkisiz kişinin topladığı ekstreler, resmi dosyanın yerine geçmez. Hak sahibi sonradan aynı olguyu kendi adına ayrıca kurmalıdır. Bu kurma, yetkisiz kişinin süresini otomatik olarak hak sahibine bağışlamaz.

Tüzel kişi yatırımcı, başvuruyu temsil yetkisi bulunan organı eliyle yapar. İmza sirküsü ile ekstredeki unvan aynı olmalıdır. Grup şirketlerinden birinin kaşesi, diğerinin fon kaydını kendiliğinden temsil etmez. Unvan farkı varsa hangi tüzel kişinin katılma payı sahibi olduğu ekstreden gösterilir. Gösterilmeden açılan başvuru, yanlış tüzel kişi adına kalabilir. Düzeltme, her mercide ayrı usule tabidir.

Piyasa kaybı ile mevzuata aykırı işlem nasıl ayrılır?

Katılma payı değerinin düşmesi, tek başına hukuka aykırılık değildir. Fon, iç tüzükte yazılı riski taşıyabilir. Aykırılık iddiası, riskin gerçekleşmesinden farklı bir olguya dayanmalıdır. Portföy sınırının aşılması, saklama kaydının tutmaması, satışın yasaklandığı kişiye yapılması veya kamuya açıklanması gereken bir bilginin gizlenmesi gibi başlıklar, değer düşüşünden ayrı yazılır. Bu sayfa bu başlıkların somut fonda gerçekleştiğini ilan etmez. İlan, belge ve karar metnine bağlıdır.

Piyasaya yönelik bir suç isnadı, olgunun anlatılmasıyla kurulur. Bu rehber, piyasayı yanıltacak bir işlemin nasıl yapılacağını tarif etmez. Yatırımcı, gördüğü emir, fiyat veya açıklama çelişkisini tarih ve belge ile anlatır. Niteleme, soruşturma ve Kurul incelemesinin işidir. “Şu cümleyi suç duyurusuna yazın” kalıbı verilmez. Kalıp, bilinmeyen bir ismi suçlu ilan etmeye de yaramaz. İsim, ancak belgede geçen taraf olarak ve olguyla birlikte anılır.

Değer düşüşü ile aykırı işlemin aynı tazminat kalemine konulup konulamayacağı dava konusudur. Bu sayfa ikisini tek yüzdeye bağlayan bir formül vermez. Formül, bilirkişi veya hesap incelemesi yapılacaksa dosyadaki veriye dayanır. Veri yokken üretilen yüzde, tahmindir. Tahmin, karar metnindeki dağıtım oranının yerine geçmez. Dağıtım oranı ilan edilmemişse oran diye bir sayı yazılmaz.

İç tüzükte yazılı bir sınırın aşıldığı iddiası, sınırın metnini ve aşımın tarihini gerektirir. Sınır metni yoksa iddia eksiktir. Aşım, tek bir günün fiyatından çıkarılmaz. Portföy tablosu veya kamuya açıklanan rapor, sınırın denetleneceği belgedir. Raporun dönemi ile iddianın dönemi örtüşmelidir. Örtüşmeyen dönem, başka bir olaydır. İki dönem tek ihlal diye yazılmaz.

Şikâyet, kişisel tahsilat emri veya haciz kararı mıdır?

Kurula veya savcılığa yapılan başvuru, yatırımcının alacağını tek başına tahsil eden bir icra emri değildir. İdari tedbir, soruşturma ve hukuk davası ayrı sonuçlar doğurur. Birinin açılmış olması, katılma payı bedelinin yatırımcının banka hesabına geçtiği anlamına gelmez. Haciz veya ihtiyati tedbir isteniyorsa bunun şartları, görevli mahkemenin usulündedir. Bu sayfa haciz talebi kalıbı vermez. Şart oluşmadan üçüncü kişinin malına yönelik talep, bu rehberin konusu değildir.

Başkasının hesabını dondurtmak için isim listesi dolaştırmak, yatırımcı hakkının kullanımı değildir. Bu rehber böyle bir liste kurmaz. Tedbir, ancak yetkili merciin kendi kararıyla ve kanundaki şartlarla doğar. Sosyal medyada “şu hesabı bloke ettirin” diye dolaşan metin, Kurul veya mahkeme kararı değildir. Karar yoksa bloke iddiası söylentidir. Söylenti, başvuru dilekçesinin yerine yazılmaz.

Yatırımcının kendi alacağını korumak istemesi meşrudur. Koruma, resmi kayıttaki talep ve belgeyle olur. Başka yatırımcının ekstrelerini izinsiz toplamak, kişisel veriyi ve sır kapsamına girebilecek hesap bilgisini açığa çıkarabilir. Toplu hareket, herkesin kendi kodunu ve kendi adedini saklamasıdır. Ortak bir yüzde ilanı, bireysel kaydın önüne geçmez. Ortak ilan bu sayfada da yoktur.

İcra takibi, alacak belirli ve muaccel ise ayrıca gündeme gelebilir. Fon tasfiyesi bitmeden tutar muaccel olmayabilir. Muacceliyet, karar ve duyuru metninden okunur. Metin yokken icraya konulacak rakam uydurulmaz. Uydurulan rakam, tahsilat vaadi olur. Bu rehber rakam üretmez. Takip usulünün ayrıntısı, alacağın belgelenmesinden sonra ayrıca değerlendirilir.

Karar metninde hangi başlıklar aranır?

Yatırımcı, elindeki duyuruda önce fonun tam adını ve kodunu arar. Kod kendi ekstresindeki kodla örtüşmüyorsa duyuru başka bir fona ait olabilir. Sonra işlemin türü okunur: işleme kapatma, tedbir, tasfiye veya bunların kaldırılması aynı cümle değildir. Süre varsa sürenin başlangıcı ve bitişi not edilir. Süre yoksa “süresiz ödeme” anlamı çıkarılmaz. Muhatap kurumun unvanı ayrıca yazılır.

Dağıtım, ödeme veya iade diye bir bölüm varsa yalnız o bölümdeki şartlar esas alınır. Bölüm yoksa ödeme tarihi yok demektir. Bu sayfa eksik bölümü tamamlamaz. Başvuru veya itiraz için bir süre yazıyorsa süre, o metindeki tebliğ kuralıyla hesaplanır. Metin süre yazmıyorsa bu rehber genel bir son gün eklemez. Genel süre, hukuki talebin türüne göre değişir. Tür belirsizse süre de belirsiz bırakılır.

Karar, bir kişi adını ansa bile bu sayfa o adı suçlu ilan etmez. Ad, kararın kendi cümlesinde hangi sıfatla geçtiğine göre okunur. Sıfat, yönetici, şirket veya fon olabilir. Sıfatı genişletmek, kararda yazmayan kişileri aynı sonuca bağlar. Bu bağlama yapılmaz. Okuyucu, kendi zararını kararın hükmüyle sınırlı anlatır. Hükümde ödeme yoksa ödeme varmış gibi başvuru yazılmaz.

Karar değişirse eski metin tarihçede kalır. Yeni metin, eski metnin vadettiği bir sonucu sürdürmeyebilir. Yatırımcı iki metni de saklar ve hangisinin yürürlükte olduğunu ilan tarihinden ayırır. Bu rehber, yazıldığı günden sonra değişen metni güncellemiş sayılmaz. Güncel metin görülmeden buradaki genel çerçeve, kişisel bir tahsilat tarihi diye okunmamalıdır. Çerçeve, mercileri ve kayıt ayrımını anlatır. Sonuç, dosyadaki karardadır.

İlgili taslaklar: SPK Şikayet Dilekçesi Örneği ve Başvuru Yolu · Halka Arz Nedir? Nasıl Alınır? - 2026 · Anonim Şirketlerde Hukuki Sorumluluk (2026) · Temettü Nedir? Nasıl Hesaplanır ve Alınır? - 2026