Malulen Emeklilik Nedir, Şartları Nasıl Okunur?

Kısa cevap. Malulen emeklilik, günlük dilde malullük aylığını anlatır. Bu aylık, 5510 sayılı Kanunun malullük hükümlerine dayanır. Kararı özel bir hastane raporu tek başına vermez; Kurum sağlık kurulu, çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kaybını inceler. Sigortalılık süresi ve prim şartı kanunda vardır. Bu sayfa o şartların sayılarını, kayıp yüzdesini ve hastalık listesini kilitlemez. Yaşlılık aylığı, engelliliğe bağlı yaşlılık indirimi ve iş kazası geliri aynı kurum değildir.
Malullük aylığı hangi ihtiyacı karşılar?

Malullük aylığı, sigortalının çalışma gücünü veya kanunda ayrıca anılan hâllerde meslekte kazanma gücünü kanundaki ölçüde kaybetmesi üzerine bağlanan bir sosyal sigorta aylığıdır. Yaşlılık aylığının yaş düzeni bu talebe eklenmez. Aylık, bordrodaki ücretin devamı da değildir. İşveren, malullük aylığını kendi kasasından ödeyen taraf değildir. Ödeyecek kurum, sosyal güvenlik kurumudur. Sigortalının işyerinde fiilen çalışıp çalışmaması, aylığın hukuki niteliğini ücret borcuna çevirmez.
Aylığın tutarı prime esas kazanca, sigortalılık süresine ve kanundaki hesap unsurlarına göre kurulur. Bu sayfa formül uygulamaz ve 2026 yılı için lira yazmaz. Güncel katsayı, alt sınır ve ödeme takvimi Kurumun işlem günündeki duyurusundan okunur. Geçmiş bir yılın tutarını bugünün aylığı diye yazmak, dosyadaki kazanç dönemini karıştırır. Hesap girdileri hizmet dökümü ve kurul kararıyla birlikte okunur.
Ölüm hâlinde hak sahiplerine bağlanacak aylık, malullük aylığının kendisi değildir. Eşe, çocuğa veya ana babaya düşecek pay bu metinde yüzde olarak yoktur. Malullük aylığı alırken çalışmanın aylığı durdurup durdurmayacağı da dosyanın sigortalılık hâline göre okunur. Tek bir yasak cümlesi bütün işleri kapsamaz. Hizmet akdi, kendi adına bağımsız çalışma ve kamu görevliliği aynı cümlede eritilmez.
Okuyucunun elindeki yazının başlığı, talebin hangi rejime girdiğini gösterir. Malullük, yaşlılık, sürekli iş göremezlik geliri ve engellilik belgesi ayrı işlemlerdir. Birinin olumlu sonucu, diğerinin şartlarını kendiliğinden doldurmaz. Başvuru, belgenin adına ve kanundaki talebe göre kurulur. Yanlış rejime yapılan talep, doğru talebin incelemesini kendiliğinden başlatmış sayılmaz.
Aylığın başlangıcı, kanundaki malullük hükümlerinde talebin ve kurul kararının birlikte okunmasına bağlıdır. Bu sayfa her dosya için tek bir başlangıç günü ilan etmez. Kurum yazısında görünen gün, ödeme ve kesinti tartışmasının ölçüsüdür. Başka bir sigortalının aldığı ay, bu dosyaya tarih olmaz. Peşin görünen bir tutar ile henüz bağlanmamış talep karıştırılırsa iade tartışması doğabilir. İade gündeme gelirse tutar, yazının gerekçesine ve ödenen aylara göre kurulur. Lira örneği yoktur. Sigortalı, bağlama yazısındaki başlangıç cümlesini ve ilk ödeme kaydını aynı dosyada saklar. Eksik sayfa, sonraki kontrolde hangi ayın hangi karara dayandığını belirsiz bırakır. Kurumun iç yazışması, sigortalıya tebliğ edilmedikçe başlangıç günü sayılmaz.
Malul sayılma kararını kim verir?
5510 sayılı Kanunun malullük hükmü, sigortalının veya işverenin talebi üzerine yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca düzenlenen raporları ve tıbbi belgeleri Kurum sağlık kurulunun incelemesine bağlar. Kurul, kanunun 4. maddesinin ilgili bentlerindeki sigortalı için çalışma gücü kaybını veya iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kaybını değerlendirir. Hizmet akdi, kendi adına çalışma ve kamu görevlisi niteliğindeki sigortalılık hâlleri aynı ölçüte yığılmaz.
Özel hastane veya aile hekimi raporu, kurul kararı yerine geçmez. Rapor, dosyanın tıbbi malzemesidir. Eksik tetkik, kurulun ek belge istemesine neden olabilir. Kararda aranan kayıp ölçüsü kanunda bir eşik olarak durur. Eşiğin yüzdesi bu metne yazılmaz. Eşiğin altında kalan bir rapor, okuyucuya bu sayfadan aylık vaadi olarak çevrilemez. Oranın sonradan değişmesi, yeni bir kurul incelemesinin konusu olur.
Kurul, teşhis adını tek başına aylık sebebi saymaz. Aynı hastalık adı, bir dosyada çalışma gücünü kanuni ölçüde düşürmüş, başka bir dosyada düşürmemiş olabilir. Meslek, işin niteliği ve kaybın günlük iş görme üzerindeki etkisi tıbbi belgelerle birlikte okunur. Bu sayfa kanser, bel fıtığı, vertigo, şizofreni, bipolar bozukluk veya bypass gibi teşhisleri tek tek evet ya da hayır diye sınıflandırmaz.
Karar gerekçeli olmalıdır. Gerekçede hangi belgelerin görüldüğü ve hangi sigortalılık bendinin esas alındığı ayrılır. Gerekçesiz veya eksik görülen bir yazı, itiraz ve dava bakımından ayrıca değerlendirilir. Sigortalı, kararın tıbbi kısmı ile sigortalılık kısmını aynı cümlede birleştirmeden okur. Sağlık yönünden olumlu bir kurul yazısı, prim şartı tamamlanmadan aylık bağlandığı anlamına gelmez.
Kurul kararı ile aylık bağlama yazısı ardışık iki işlemdir. Birincisi sağlık ve kanun ölçüsünü, ikincisi prim ve diğer sigortalılık şartlarının sonucunu taşır. Sigortalı yalnız birinci yazıyı görünce ödemenin başladığını varsaymamalıdır. İkinci yazı gelene kadar geçen sürede yeni tetkik çıkarsa bu tetkik, birinci kararı kendiliğinden güncellemez. Güncelleme için Kurumun yeni incelemesi gerekir. İnceleme istenirken eski kararın tarihi ve yeni belgenin tarihi ayrı yazılır. İki tarihi tek raporda eritmek, hangi dönemin esas alındığını gizler. Gizlenen dönem, ret gerekçesinin de yanlış bölüme kaymasına neden olabilir.
Sigortalılık süresi ve prim neden sayıya bağlanmadı?
Malullük aylığı, yalnızca sağlık kurulu kararıyla bağlanmaz. Kanun, belirli bir sigortalılık süresi ve malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olmasını da arar. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalıda sigortalılık süresinin aranıp aranmayacağı ayrı bir benttir. İş kazası veya meslek hastalığına bağlı değerlendirme de aynı sayıların kopyası değildir. Bu farklar, gün ve yıl tablosu olmadan anlatılır.
Prim günü eşiği ve yıl eşiği gibi dolaşan sayılar, kaynak metin bu turda satır satır kilitlenmeden yazıya alınmamıştır. 3600 gün ifadesi, bu sayfada malullük şartı diye benimsenmez. 1800 gün ifadesi de aynı şekilde bu metnin şart cümlesi değildir. Okuyucu, başka bir sitedeki gün tablosunu bu sayfanın hükmü sanmamalıdır. Güncel eşik, başvuru günündeki kanun metninden okunur.
Askerlik veya doğum borçlanması, prim gününü tamamlamak için ayrıca incelenir. Borçlanmanın her dosyada eşiği kendiliğinden doldurduğu söylenmez. Eksik primi sonradan tamamlama imkânı, borcun türüne ve talebin tarihine bağlıdır. Sayı yazılmadığı için bu imkân da evet veya hayır diye kapatılmaz. İsteğe bağlı sigorta primleri de, malullük şartının hangi bentten sayılacağı ayrıca bakılmadan malullük primi sayılmaz.
Hizmet dökümü, hangi dönemde hangi statüden bildirim yapıldığını gösterir. Dökümdeki kazanç, elden alınan tutarla aynı olmayabilir. Bu fark, aylık hesabının girdisi konuşulurken ayrıca belirtilir. Kurum, dosyayı sağlık kuruluna göndermeden sigortalılık şartını da yoklayabilir. Ret yazısında hem sağlık hem prim eksikliği varsa, hangi eksikliğin giderilebileceği ayrı satırlardan okunur. Sağlık ret, prim borcunu kendiliğinden açıklamaz.
Prim şartı tamamlanmadan açılan talep, sağlık kuruluna hiç gitmeden de sonuçlanabilir. Bu sonuç, rahatsızlığın hafif bulunduğu anlamına gelmez. Yazıda prim veya süre eksikliği varsa sigortalı önce o eksikliğin giderilip giderilemeyeceğini sorar. Giderilebiliyorsa yeni talep, eski ret yazısının tarihinden sonra ayrıca kurulur. Eski ret, yeni talebin belgelerini kendiliğinden dosyaya taşımaz. Taşıma isteniyorsa yazıda açıkça belirtilir. Hangi belgelerin yeniden sunulacağı Kurumun tamamlama yazısından okunur. Tamamlama yazısı yoksa sigortalı, eksik sayılan şartın adını tek cümleyle ister.
Sigortalılıktan önceki kayıp nasıl ele alınır?
Kanun, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başlanılan tarihten önce çalışma gücünün kanundaki ölçüde kaybedilmiş olmasını malullük aylığının dışında bırakır. Kayıp sonradan anlaşılmış olsa bile, başlangıç sigortalılıktan önceyse sonuç değişebilir. Bu kural, her eski hastalığı kendiliğinden ret sebebi yapmaz. Hastalığın sigortalılık içinde ortaya çıkması veya mevcut rahatsızlığın bu dönemde kanuni eşiği aşacak kadar artması ayrı ayrı incelenir.
İşçi, eski raporu saklar ve yeni bulguları onunla birlikte sunar. Kurul, artışı görmeden önceki ölçüyü esas alabilir. Hangi rahatsızlığın arttığı, teşhis adlarının listesiyle değil, tıbbi belgeyle kurulur. Eski raporun tarihi, ilk sigortalılık tarihiyle yan yana konur. Tarihler çakışıyorsa hangi bulgunun hangi döneme ait olduğu hekim kayıtlarından ayrılır.
Sigortalılık başladıktan sonra ortaya çıkan yeni bir rahatsızlık, önceki döneme ait bir kayıpla aynı dosyada bulunabilir. Kurul, toplam kaybı mı yoksa sigortalılık içindeki artışı mı esas aldığını gerekçede göstermelidir. Gerekçe bu ayrımı yapmıyorsa, sigortalı yazının hangi tarihi kilitlediğini sorar. Yeni tetkik, eski teşhisi silmez; artış iddiasının malzemesidir.
İş kazası veya meslek hastalığı, sigortalılık başladıktan sonra meydana gelmişse, sigortalılıktan önceki hastalık kuralı o olayı kendiliğinden dışarıda bırakmaz. Olayın Kurumca iş kazası veya meslek hastalığı sayılması ayrı bir tespittir. Sayılma kararı çıkmadan, özel hukuk tazminatı dosyasındaki hekim görüşü Kurum aylığını bağlamaz.
Sigortalılıktan önceki bir ameliyat veya rapor, artış iddiasının karşılaştırmalı belgesidir. Karşılaştırma yapılmadan eski hastalık cümlesi ret gerekçesi olarak eksik kalır. Sigortalı, ilk işe giriş tarihini hizmet dökümünden, ilk ciddi bulgunun tarihini hastane kaydından çıkarır. İki tarih arasındaki tıbbi sessizlik de açıklanmalıdır. Sessizlik, rahatsızlığın hiç olmadığı anlamına gelmez. Kayıt bulunmayan dönem, varsa işyeri hekimi veya önceki kurul dosyasıyla tamamlanır. Tamamlanamayan dönem, kurulun hangi varsayımla karar verdiğinin gerekçede yazılmasını gerektirir.
Başkasının bakımına muhtaçlık neden ayrı okunur?
Kanun, başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalı için sigortalılık süresini ayrı bir bentte ele alır. Bu bent, genel malullük incelemesinin kısaltılmış kopyası değildir. Muhtaçlığın tıbbi tespiti yine kurul incelemesine bağlıdır. Günlük dildeki “bakıma muhtaç” sözü, kurul yazısı olmadan bu bendi işletmez. Aile bireyinin bakım verdiğini anlatan beyan, tıbbi belgenin yerini tutmaz.
Bu bentte de prim bildirimi kanunda durur. Bildirimin gün sayısı bu sayfaya yazılmaz. Okuyucu, muhtaçlık varsa prim şartının tamamen kalktığını bu metinden çıkaramaz. Hangi şartın aranmayacağı ve hangi prim bildiriminin durduğu, işlem günündeki madde metninden okunur. Sayı kilitlenmediği için bent, “primsiz aylık” diye özetlenmez.
Muhtaçlık sonradan ortadan kalkarsa aylığın akıbeti kontrol muayenesine ve kanundaki kesinti hükümlerine bırakılır. Bakım veren kişinin değişmesi, tek başına muhtaçlığın bittiği anlamına gelmez. Tıbbi tablo aynıysa kurul, bakım veren kişinin kimliğinden çok bakım ihtiyacının sürüp sürmediğine bakar. Bu ayrım, dosyadaki rapor cümlelerinden okunur.
Muhtaçlık, evde bakım ücreti veya sosyal yardım uygulamalarıyla aynı kurum değildir. Belediyenin veya başka bir idarenin bakım yardımı, Kurum sağlık kurulunun malullük bendini kendiliğinden işletmez. Yardım yazısındaki puan veya oran, bu sayfaya malullük eşiği diye taşınmaz. Sigortalı, yardım dosyasını malullük dosyasının eki olarak sunabilir. Ek, kurulun kendi incelemesinin yerine geçmez. Hangi idarenin hangi yardımı verdiği, aylık bağlama yazısında ayrıca görünmezse iki işlemi bir tutmamak gerekir. Yardımın kesilmesi de malullük aylığını kendiliğinden kesmez.
İş kazası ve meslek hastalığı malullükten nasıl ayrılır?
Malullük incelemesinde iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kaybı, salt genel çalışma gücü kaybından ayrı anılabilir. Sigorta kolu, olayın Kurum tarafından iş kazası veya meslek hastalığı sayılmasına bağlıdır. Sayılma kararı, 5510 sayılı Kanunun iş kazası ve meslek hastalığı hükümlerine göre verilir. İşverenin olayı bildirmemesi, olayın hukuken hiç yaşanmadığı anlamına gelmez; bildirim ve tespit kendi usulüne tabidir.
Bu başlıkta da kayıp yüzdesi ve prim günü yazılmaz. Sürekli iş göremezlik geliri ile malullük aylığı aynı ödeme değildir. Biri meslek kazası veya hastalık sonucu meslekte kazanma gücüne, diğeri malullük rejimine bağlanır. İkisinin bir arada ödenip ödenmeyeceği, kanundaki birlikte ödeme ve kesinti kurallarına bırakılır. Bu sayfa çifte aylık hesabı yapmaz.
İş kazasının maddi tazminatı, sosyal güvenlik aylığından ayrı bir özel hukuk alacağıdır. Mahkeme tazminatı, Kurum aylığını kendiliğinden bağlatmaz. Kurum geliri de, işverene karşı tazminat davasının şartlarını ortadan kaldırmaz. İki dosyanın birbirine etkisi, rücu ve indirim hükümlerine göre ayrıca okunur. Bu sayfa o indirimin formülünü yazmaz.
Meslek hastalığının tanımı, iş kazasının ani olay tanımından ayrıdır. Hastalığın meslekten kaynaklandığının Kurumca kabulü, malullük kurulunun çalışma gücü incelemesiyle aynı yazı olmayabilir. Sigortalı, elindeki yazıların hangisinin tespit, hangisinin aylık kararı olduğunu ayırır. Tespit yazısı aylık bağlama yazısının yerine konmaz.
İş kazası tutanağı, meslek hastalığı bildirim formu ve Kurumun sayılma yazısı üç ayrı kayıttır. Tutanak olayı anlatır. Bildirim formu işverenin veya ilgilinin Kuruma haber vermesidir. Sayılma yazısı ise olayın sigorta koluna girip girmediğini belirtir. Malullük veya sürekli gelir kararı bunların ardından gelir. Sıra bozulursa sigortalı, hangi yazının eksik olduğunu Kurumdan satır satır ister. Eksik sayılma kararı varken gelir oranından söz etmek, bu sayfanın da yapmadığı bir kısaltmadır. Kısaltma, özel hukuk tazminatı dosyasına da taşınmamalıdır.
| Kurum | Dayanak | Bu metinde kilitlenmeyen |
|---|---|---|
| Malullük aylığı | 5510 malullük hükümleri | Kayıp yüzdesi ve prim günü |
| Sürekli iş göremezlik geliri | İş kazası veya meslek hastalığı | Gelir oranı ve çifte ödeme hesabı |
| Yaşlılık aylığı | Yaş ve prim düzeni | Yaş tablosu |
| Engelliliğe bağlı yaşlılık | Yaşlılık rejimindeki ayrı indirim | Gün ve yaş eşiği |
| Vergi indirimi belgesi | Vergi mevzuatındaki engellilik belgesi | Malullük kararı yerine geçtiği iddiası |
Başvuru dosyası nasıl kurulur?
Talep, Kuruma yapılır. Sigortalı çalışıyor olsa bile talep açıklaması, işten ayrılmanın her hâlde ön şart olup olmadığı hükmün güncel metninden okunur. Bu sayfa herkese aynı ayrılma cümlesini dayatmaz. Başvuruda kimlik, sigortalılık bilgisi ve tıbbi belgeler bulunur. Hangi hastanenin heyet verdiği, Kurumun yetkilendirdiği sağlık hizmeti sunucusuna göre değişir. Hastane listesi yayımlanmaz.
Eksik belge, talebi reddetmeden önce tamamlatılabilir. Kurul, dosyayı yeterince görmeden karar vermemelidir. Sigortalının kurul muayenesine gitmemesi, incelemenin sonuçsuz kalmasına neden olabilir. Vekâletle takip, muayeneye bizzat katılma gereğini ortadan kaldırmaz. Başvuru formu örneği bu metinde yoktur. İşveren talebi ile sigortalı talebi aynı sağlık kuruluna gidebilir. Sonucu değiştiren, talebi kimin imzaladığı değil, tıbbi ve sigortalılık koşullarıdır.
Talep tarihindeki sigortalılık hâli, incelemenin hangi bentten yapılacağını belirler. Hizmet akdi sona ermiş kişinin önceki primleri silinmiş sayılmaz. Kamu görevinden ayrılmış bir sigortalının önceki hizmeti de, hangi rejimin uygulanacağı ayrıca okunmadan yok sayılmaz. Statü değişiklikleri hizmet dökümünde satır satır görünür. Döküm hatalıysa düzeltilmesi, aylık talebinden ayrı bir işlem olabilir.
Yurt dışında geçen sigortalılık, sosyal güvenlik sözleşmesi veya kanundaki birleştirme hükümleri varsa ayrıca incelenir. Her yabancı ülke hizmeti kendiliğinden Türk malullük süresine eklenmez. Sözleşmenin olup olmadığı ve hangi sürelerin sayılacağı, işlem günündeki metinden bakılır. Bu sayfa ülke ülke bir cetvel vermez.
Başvuru sırasında vekil görevlendirilmişse vekâletnamenin konusu malullük talebini kapsamalıdır. Genel bir vekâlet, her kurum işleminde yeterli olmayabilir. Vekil, muayene gününde sigortalının bizzat bulunma gereğini ortadan kaldırmaz. Tebligatın vekile yapılması, sigortalının kararı öğrenmediği iddiasını her dosyada haklı çıkarmaz. Tebligatın kime yapıldığı zarf veya elektronik kayıtla sabitlenir. Kayıt yoksa süre tartışması usul hükmüne bırakılır. Gün sayısı bu metinde yoktur. Vekilin azli, görülmekte olan talebi kendiliğinden düşürmez.
Sağlık kurulu dosyayı nasıl inceler?
Kurul, yetkili sağlık hizmeti sunucusunun raporunu ve dayanağı tıbbi belgeleri inceler. Tek bir poliklinik notu, kurul raporunun yerine geçmez. Raporun hangi uzmanlıkları içerdiği, rahatsızlığın niteliğine göre önem taşır. Eksik uzmanlık, ek sevk sebebi olabilir. Sigortalı, sevk yazısındaki tarihi ve istenen tetkikleri saklar.
Çalışma gücü kaybı ile meslekte kazanma gücü kaybı aynı cümle değildir. Birincisi genel çalışma kapasitesine, ikincisi belirli bir meslek bakımından kazanma gücüne bakar. İş kazası veya meslek hastalığında ikinci ölçü ayrıca anılabilir. Kurul yazısında hangi ölçünün kullanıldığı açık olmalıdır. Ölçü karışık yazılmışsa sigortalı, açıklama ister.
Kurul, sigortalının beyanını tıbbi bulgu olmadan tek başına yeterli saymak zorunda değildir. Tersine, bulgu varsa beyanın kısa yazılmış olması kaybı yok saydırmaz. Ağrı, nöbet, solunum kısıtı veya bilişsel etki gibi bulgular, ilgili uzmanlık kayıtlarında görünmelidir. Bu sayfa hangi bulgunun hangi yüzdeye denk geldiğini yazmaz.
Karar sigortalıya tebliğ edilir. Tebliğ tarihi, sonraki itiraz ve dava için not edilir. Bu sayfa tebliğ tarihine eklenecek gün sayısını vermez. Tebliğ edilmemiş bir kurul görüşü, kesin işlem gibi okunmamalıdır. Sigortalı, yazının örneğini ve eklerini ister. Eksik tebliğ, sürenin işleyip işlemediğini usul hükmüne bırakır.
Kurul, gerekirse sigortalıyı yeniden muayene ettirebilir. Yeniden muayene, ret anlamına gelmez. Ek süre, dosyanın eksik kaldığını gösterir. Sigortalı bu süreyi kullanmazsa kurul, eldeki belgeyle karar verebilir. Eldeki belge yetersizse gerekçede bu yetersizlik görünmelidir. Gerekçede görünmüyorsa sigortalı, hangi tetkikin istenip istenmediğini sorar. Sorunun cevabı yazılı olmalıdır. Sözlü sonra bakılır ifadesi, kurul kararının yerine geçmez. Yazılı cevap, sonraki dava dosyasının da parçasıdır.
Kontrol muayenesi aylığı nasıl etkiler?
Malullük aylığı bağlandıktan sonra Kurum, kontrol muayenesi isteyebilir. Kontrolün kaç yılda bir yapılacağı bu sayfada kilitlenmez. Muayenede çalışma gücü kaybının kanuni eşiğin altına indiği tespit edilirse aylık kesilebilir. Sigortalı kontrole gitmezse aylığın durdurulması gündeme gelebilir. Yeni bir rahatsızlık veya kaybın artması, yeniden inceleme talebinin konusudur.
Kontrol muayenesinde düzenlenen rapor da yine kurul incelemesine tabidir. Aile hekiminin “düzeldi” notu, kesinti kararı değildir. Sigortalı, kesinti yazısını ve hangi bulguya dayandığını saklar. Önceki kurul kararıyla yeni raporun nerede ayrıştığı istenir. Ayrışma açıklanmadan yalnız sonuç cümlesi, itirazın malzemesini zayıflatır.
Kesinti yazısı tebliğ edilmeden aylığın durduğu varsayılmamalıdır. Tebliğ tarihi ayrıca not edilir. Yeni belge, kesintiden sonra da sunulabilir. Sunulan belge, kesintiyi kendiliğinden geri aldırmaz. Kurumun yeni yazısı gelene kadar ödenen tutarların iadesi, yazının gerekçesine bağlı ayrı bir hesaptır. İade tutarı lira olarak bu metinde yoktur.
Kontrol sonucu kayıp yeniden kanuni ölçüde bulunursa aylık kanundaki şartlarla yeniden bağlanabilir. Arada geçen süredeki ödemenin akıbeti, kesintinin hukuka uygun olup olmadığına bağlıdır. Bu sayfa her kontrole aynı “aylık geri gelir” cümlesini yazmaz. Dosyadaki yeni kurul yazısı esas alınır.
Kontrol çağrısı adresine ulaşmamışsa sigortalı bunu tebliğ kaydıyla gösterir. Ulaşmış çağrıya gitmemek ile çağrıyı hiç öğrenmemek ayrıdır. Öğrenilmeyen çağrıya dayalı kesinti, usul tartışması doğurabilir. Öğrenilen çağrıya mazeretsiz gidilmemesi ise aylığın durdurulması sonucunu kanundaki hükme bırakır. Mazeret, sağlık veya başka bir belgelemedir. Belgesiz mazeret, her dosyada kesintiyi kaldırmaz. Yeni tarih verilmesi Kurumun yazısına bağlıdır. Yeni tarih yazılmadan eski güne gidilmiş sayılmaz.
Aylık bağlandıktan sonra çalışma nasıl okunur?
Aylık bağlandıktan sonra sigortalı çalışmaya başlarsa, çalışmanın türü ve sigortalılık hâli aylığın akıbetini belirler. Her iş, aynı kesinti sonucunu doğurmaz. Kanundaki çalışma yasağı veya kesinti hükmü, statüye göre okunur. Bu sayfa bütün işleri tek yasak altında toplamaz. Sigortalı, başlayacağı işin hangi bentten bildirileceğini işe girmeden Kurum yazısından ve kanun metninden kontrol eder.
Kayıt dışı çalıştırmanın idari sonucu ayrı bir yaptırım rejimidir. Para cezası tutarı yazılmaz. Kayıt dışı geçen çalışma, aylığın kesilip kesilmeyeceği tartışmasından ayrı olarak hizmet tespiti ve idari ceza dosyası da doğurabilir. Tespit, ücret alacağının ve primin konusudur. Bu sayfa tespit davasının dilekçesini vermez.
Aylık kesildikten sonra çalışma sona ererse, aylığın yeniden bağlanması kanundaki şartlara ve yeni sağlık incelemesine bağlı olabilir. İşten ayrılmak, kesilen aylığı kendiliğinden eski tutarıyla geri getirmez. Sigortalı, kesinti yazısındaki gerekçeyi ve çalışmanın bittiğini gösteren belgeyi birlikte sunar.
Kısmi süreli veya belirli bir meslek dışındaki iş, her dosyada aynı sonucu vermez. Kurul, meslekte kazanma gücü üzerinden karar vermişse, o meslek dışındaki bir işin aylığa etkisi ayrıca okunur. Genel çalışma gücü üzerinden verilen kararda ise işin niteliği başka türlü değerlendirilebilir. Tek bir “her iş aylığı keser” cümlesi bu ayrımı kapatır ve bu sayfada kullanılmaz.
Çalışmanın aylığı etkilediği yazıldıysa sigortalı, hangi işin ve hangi tarihin esas alındığını ister. Yazıda işyeri unvanı, sigortalılık bendi ve başlangıç günü görünmelidir. Görünmüyorsa kesinti, başka bir kişinin bildirimiyle karışmış olabilir. Karışma varsa hizmet dökümü ile kesinti yazısı yan yana konur. Unvan uyuşmazlığı düzeltilmeden aylık yeniden istenmez. Düzeltme talebi, sağlık kurulundan ayrı bir kayıt işlemidir. Kayıt düzelince sağlık şartı ayrıca duruyorsa kurul incelemesi kendiliğinden yenilenmiş olmaz.
Ret yazısı, itiraz ve dava nasıl ayrılır?
Kurumun malullük talebini reddetmesi, gerekçeli bir işlemdir. Sigortalı önce işlemin tebliğini ve gerekçede hangi şartın eksik bulunduğunu okur. Sağlık eşiği, prim bildirimi ve sigortalılıktan önceki kayıp ayrı ret sebepleri olabilir. Birden fazla sebep varsa her biri kendi belgesiyle cevaplanır. Aynı belgenin tekrar edilmesi, gerekçeyi kendiliğinden değiştirmez.
Kurum içi itiraz usulü varsa onun süresi, işlem günündeki duyuru ve mevzuattan alınır. Bu sayfa itiraz için gün sayısı vermez. İtiraz, yeni tıbbi belge sunmak için kullanılabilir. İtirazın dava süresini durdurup durdurmadığı, işlem günündeki usulden kontrol edilir. Bu etki kilitlenmediği için itiraz, davanın yerine konulmaz.
Ret, sosyal güvenlik uyuşmazlığı olarak iş mahkemesinde dava konusu edilebilir. Mahkeme, sigortalının yerine geçerek maluliyet oranı icat etmez. İşlemin hukuka uygunluğunu ve gerekirse yargısal tıp incelemesini değerlendirir. Dava açmadan önce arabuluculuğun şart olup olmadığı, malullük retleri için işçilik alacağıyla aynı cümlede kilitlenmez. Görevli mahkeme ve süre, dava tarihindeki usul hükmünden kontrol edilir. Dava dilekçesi örneği verilmez.
Dava sırasında sunulan yeni rapor, Kurum işleminin tarihindeki tabloyu açıklamak için kullanılabilir. Mahkeme, hangi tarihteki sağlık hâlini esas alacağını usulüne göre belirler. Sigortalı, başvuru tarihindeki belgeler ile sonradan ortaya çıkan belgeleri ayırır. Ayırma yapılmazsa talep, başka bir dönemin rahatsızlığına kayabilir.
Dava açıldıktan sonra Kurum işlemini geri alırsa, davanın konusuz kalıp kalmayacağı mahkemenin değerlendirmesine bırakılır. Geri alma, her zaman tam bir kabul değildir. Kısmi geri almada reddedilen bölüm dava konusu olarak durabilir. Sigortalı, geri alma yazısının hangi şartı kabul ettiğini okur. Yazı belirsizse açıklama istenir. Açıklama gelmeden davadan feragat etmek, kalan bölümü de kapatabilir. Feragat bu sayfada önerilmez. Yargılama giderinin akıbeti, feragat veya kabulün kapsamına göre mahkemece belirlenir.
Yaşlılık, engellilik ve vergi belgesi neden ayrıdır?
Malullük aylığı, yaşlılık aylığının erken bağlanmış hâli değildir. Engellilik vergi indirimi, çalışma gücündeki kayıp ölçüsüne bağlı malullük kararından ayrı bir belgedir. Engelli sigortalının daha erken yaşlılık aylığı talebi, kendi yaş ve prim şartlarına tabidir. O şartların gün ve yaş tablosu bu sayfaya taşınmaz. Okuyucu, elindeki belgenin adını ayırmadan başvuru yaparsa yanlış rejime girebilir.
Kadın ve erkek sigortalı için ayrı bir malullük kanunu yoktur. Cinsiyete göre farklı prim günü bu metinde üretilmez. Kamu görevlisinin vazife malullüğü, genel malullük rejiminin yanında özel hükümler taşıyabilir. Hangi rejimin uygulanacağı, sigortalılık kodundan ve olayın görevle ilgisinden okunur. Bu sayfa bütün kamu görevlilerini tek aylık türünde birleştirmez.
Okuyucu elindeki belgeyi adıyla ayırır. Sağlık kurulu kararı, vergi indirim belgesi ve yaşlılık aylığı yazısı aynı dosyada duruyor olabilir. Her yazının kime, hangi kanun maddesine ve hangi talebe cevap verdiği kontrol edilir. Bir belgedeki oran, diğer rejimin eşiği diye aktarılmaz. Aktarım yapılacaksa ilgili rejimin kendi metni okunur. Bu sayfa o aktarımı yüzde vererek yapmaz.
Yanlış rejime yapılan başvuru, doğru talebin süresini kendiliğinden korumaz. Süreyi koruyup korumadığı, işlem günündeki usulden bakılır. Erken yaşlılık talebi reddedilen kişi, malullük talebini ayrıca kurmalıdır. Malullük talebi reddedilen kişi de, şartları varsa yaşlılık talebini malullük dosyasının eki sanmamalıdır. İki talep iki yazıyla izlenir.
Yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra malullük talebi, her dosyada ikinci bir aylık doğurmaz. Kanundaki tek aylık ve seçim hükümleri işlem gününde okunur. Bu sayfa ikisinin birlikte ödeneceğini veya birlikte yasak olduğunu kilitlemez. Sigortalı, elindeki bağlama yazısının rejimini söyler ve ikinci talebin o rejimle ilişkisini Kurumdan yazılı ister. Sözlü cevap, seçim hakkını kullanmış saydırmaz. Seçim yapılacaksa hangi aylığın bırakıldığı yazıda açık olmalıdır. Açık olmayan seçim, yersiz ödeme tartışması doğurabilir.
Ölüm ve hak sahipleri bu aylığın içinde midir?
Malullük aylığı alan sigortalının ölümü, hak sahiplerine aylık bağlanıp bağlanmayacağını ölüm sigortası hükümlerine bırakır. Dul, yetim ve ana baba payları kendi maddelerindedir. Bu sayfa o payların yüzdesini ve hak sahibi sırasını yazmaz. Malullük aylığının tutarı, ölüm aylığının kendiliğinden aynı tutarda devam edeceği anlamına gelmez.
Sigortalı malullük talebi sonuçlanmadan ölürse, geride kalanların hangi aylığı isteyebileceği ölüm sigortasının şartlarına ve malullük dosyasındaki tespitin ölüme kadar oluşup oluşmadığına bağlıdır. Bu sonuç kilitlenmez. Mirasçılar, hem malullük dosyasını hem ölüm aylığı talebini belgeleriyle ayırır. Cenaze ödeneği de ayrı bir kalemdir ve tutarı bu metinde yoktur.
Boşanma, evlat edinme veya öğrenim durumu gibi hak sahipliğini etkileyen değişiklikler, malullük aylığının sağlık şartından bağımsızdır. Bu değişiklikler ölüm aylığının sürdürülmesi bakımından ayrıca bildirilir. Bildirim yapılmaması, yersiz ödemenin iadesini gündeme getirebilir. İade tutarı ve faizi bu sayfada lira olarak yoktur.
Hak sahibi, malullük dosyasındaki sağlık raporunu ölüm aylığı için yeniden kurulan bir maluliyet gibi sunmamalıdır. Ölüm aylığının sağlık şartı, ölen sigortalının malul sayılmış olmasıyla sınırlı değildir. Prim ve sigortalılık şartları ölüm hükümlerinde ayrıca durur. O şartların gün sayısı bu sayfada yoktur. Hak sahibi, nüfus kaydı ve yakınlık belgesini malullük raporundan ayrı tutar. Yakınlık, raporun tıbbi sonucunu değiştirmez. Birden fazla hak sahibi varsa her birinin payı kendi yazısında görünür.
Prim borcu ve eksik bildirim aylığı nasıl etkiler?
Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalının prim borcu, malullük talebinde ayrıca okunur. Borcun bulunması, her statüde aynı sonucu doğurmaz. Hizmet akdiyle çalışan sigortalıda primi yatırma yükü kural olarak işverendedir. İşverenin yatırmadığı prim, işçinin çalışma gücünü silmez. Eksik bildirim, hizmet tespitiyle ayrıca istenebilir. Tespit davasının şartları kendi dosyasına bırakılır. Bu sayfa tespit dilekçesi vermez.
Bağımsız çalışan sigortalıda borcun aylığı durdurup durdurmayacağı, kanundaki malullük ve genel sağlık hükümlerinden işlem gününde okunur. Bu sayfa “borç varsa aylık hiç bağlanmaz” cümlesini kilitlemez. Borcun bir kısmının ödenmesi, tamamının ödendiği anlamına gelmez. Taksitlendirme varsa taksitin aksaması ayrıca sonuç doğurabilir. Taksit tutarı ve faiz oranı lira olarak yoktur.
Eksik günler, ücretin elden ödendiği veya kısmi süreli çalışıldığı iddiasıyla karışabilir. Hizmet dökümündeki eksik gün kodu, malullük kurulunun tıbbi kararı değildir. Kodun anlamı Kurumun güncel listesinden okunur. Kod numarası bu sayfada yazılmaz. Sigortalı, hangi ayın neden eksik göründüğünü bordro ve banka kaydıyla ayırır.
İsteğe bağlı sigorta, malullük priminin yerine kendiliğinden geçmez. İsteğe bağlı primin hangi sigorta kollarını kapsadığı kanunda yazılıdır. Kapsam, başvuru tarihindeki hükümden kontrol edilir. İsteğe bağlı sigortayı açmak, sağlık kurulu incelemesini başlatmaz. İki işlem iki talep olarak izlenir.
Prim borcunun yapılandırılması, malullük sağlık şartını tamamlamaz. Yapılandırma, borcun ödeme biçimidir. Sağlık kurulu, yapılandırma yazısına bakarak malul saymaz. Tersine, kurul malul saysa bile yapılandırma kendi taksitlerini ayrıca izler. Taksitin kaçırılması, aylığın veya borcun akıbetini kanundaki hükme bırakır. Bu sayfa taksit sayısı ve 2026 yılına ait yapılandırma tutarı yazmaz. Güncel kanun ve tebliğ, işlem gününde okunur. Yapılandırma dilekçesi örneği de bu metinde yoktur.
Birden fazla statüdeki hizmet nasıl okunur?
Sigortalı, hayatının bir bölümünde hizmet akdiyle, bir bölümünde bağımsız, bir bölümünde kamu görevlisi olarak çalışmış olabilir. Malullük incelemesi, talep tarihindeki statüyü ve önceki hizmetlerin kanuna göre birleştirilip birleştirilmediğini birlikte görür. Birleştirme, her dönemin silinip tek güne indirilmesi değildir. Hangi dönemin hangi bentten sayılacağı hizmet dökümünden okunur.
Kamu görevlisinin vazife malullüğü ile genel malullük aylığı aynı yazıda birleşmeyebilir. Görev sırasında meydana gelen olay, özel hüküm taşıyorsa o hüküm genel malullük cümlesinin önüne geçebilir. Olayın görevle bağlantısı idare ve Kurum yazılarından kurulur. Bu sayfa bütün kamu görevlilerine aynı aylık adını vermez.
Tarımda kendi adına çalışan sigortalının bildirimi, şehirdeki hizmet akdinden ayrı satırda durabilir. İki satırın toplanıp toplanmayacağı kanundaki birleştirme kuralına bırakılır. Toplam gün sayısı bu metinde üretilmez. Sigortalı, dökümdeki statü kodlarını silmeden Kuruma sunar. Kodun yanlış olması, düzeltilmesi gereken idari bir kayıttır.
Yurtdışı borçlanması yapılmışsa borçlanılan süre, malullük şartının hangi parçasına yazılacağı ayrıca sorulur. Borçlanma bedelinin ödenmiş olması, sağlık şartını tamamlamaz. Ödenmemiş borçlanma talebi, süre kazanılmış gibi okunmaz. Bedel ve kur farkı bu sayfada lira olarak yoktur.
Statü birleştirmesinde hangi dönemin kazancının aylık hesabına gireceği, malullük formülünün konusudur. Formül bu sayfada uygulanmaz. Sigortalı, yüksek kazançlı bir dönemin kendiliğinden esas alınacağını varsaymamalıdır. Düşük bildirilen bir dönem varsa bunun düzeltilmesi, aylık bağlandıktan sonra da hizmet tespitinin şartlarına bağlı olabilir. Tespit, her düşük ay için otomatik artırım değildir. Bordro, banka kaydı ve tanık, tespit dosyasının malzemesidir. Malzeme yoksa yalnızca dökümdeki kazanç esas alınır.
Dosyada sık karışan yazılar nasıl ayrılır?
Sigortalının elinde aynı anda hastane raporu, kurul kararı, ret yazısı, hizmet dökümü ve vergi dairesi belgesi bulunabilir. Her kâğıdın tarihi, muhatabı ve sonuç cümlesi ayrı okunur. Rapor “çalışabilir” diyorsa bu, kurulun malul sayıp saymadığı değildir. Kurul “malul sayılır” diyorsa bu, prim şartının tamamlandığı anlamına gelmez. Kurum “aylık bağlandı” diyorsa ancak o yazı ödeme kararıdır.
İşveren yazısı, Kurum kararının yerine geçmez. İşverenin “raporun var, seni malulen ayırıyorum” cümlesi, sosyal güvenlik aylığını bağlatmaz. İş sözleşmesinin sağlık sebebiyle feshi, 4857 sayılı Kanunun kendi hükümlerine tabidir ve malullük aylığından ayrı incelenir. Fesih, aylık bağlanmış olmasa da gündeme gelebilir. Aylık, fesih olmasa da talep edilebilir. İki sonuç birbirinin şartı değildir.
Dosya takip edilirken tebligat, kurul yazısı, itiraz dilekçesi ve dava evrakı tarih sırasıyla saklanır. Tarih sırası, hangi işlemin hangisine cevap verdiğini gösterir. Eksik sayfa, sonraki incelemede gerekçenin yarım okunmasına neden olur. Vekil varsa vekâletname ve tebligat adresi de aynı dosyada durur. Bu sayfa örnek dilekçe vermez.
Karışan yazılar ayıklandıktan sonra sigortalı, tek bir özet sayfa tutabilir. Özette talep tarihi, kurul tarihi, ret veya bağlama tarihi ve tebliğ tarihi yan yana durur. Tarih olmayan bir not, işlem sayılmaz. Özet, Kuruma verilecek dilekçenin yerine geçmez. Dilekçe bu metinde yoktur. Özet yalnızca sigortalının kendi takibi içindir. Vekil değişirse özet ve asıl belgeler birlikte devredilir. Eksik devir, sürenin kaçırılmasına neden olabilir. Sürenin kaç gün olduğu bu sayfada kilitli değildir.
| Yazı | Ne gösterir? | Ne göstermez? |
|---|---|---|
| Hastane veya heyet raporu | Tıbbi bulgu ve kurul malzemesi | Kurumun aylık bağlama kararı |
| Kurum sağlık kurulu kararı | Malul sayılıp sayılmama | Prim şartının tamamlandığı |
| Hizmet dökümü | Bildirilen sigortalılık ve kazanç | Elden alınan ücretin tamamı |
| Vergi indirim belgesi | Vergi mevzuatındaki engellilik | Malullük aylığı hakkı |
| Aylık bağlama yazısı | Ödemenin hangi rejimden yapıldığı | Başka bir aylık türünün de bağlandığı |
İlgili taslaklar: Meslek Hastalığı Nedir? Şartları, Rapor ve İşçinin Hakları · EYT Başvuru Şartları 2026: Prim Günü ve Yaş Tablosu · İsteğe Bağlı Sigorta Nedir? Nasıl Yapılır? · İş Kazası Geçiren İşçinin Hakları: Ödenek ve Tazminat
Sık sorulan sorular
Malulen emeklilik için yaş şartı var mıdır?
Malullük metni, yaşlılık aylığındaki yaş şartını bu aylığa taşımaz. Yaşlılık tablosundaki yaş, malullük talebine yapıştırılmaz.
3600 günle malulen emekli olunur mu?
Bu sayfa 3600 günü malullük şartı olarak benimsemez. Prim günü eşiği sayı olarak kilitlenmemiştir.
1800 gün bu sayfada şart mıdır?
Hayır. 1800 gün de bu metne malullük eşiği diye yazılmamıştır. Güncel eşik, başvuru günündeki kanun metninden okunur.
Kayıp yüzdesi nedir?
Kanunda bir eşik vardır. Eşiğin yüzdesi bu sayfada yoktur. Oran, Kurum sağlık kurulunun incelemesine bırakılır.
Hastane raporu aylık bağlar mı?
Hayır. Rapor tıbbi belgedir. Malul sayılma kararını Kurum sağlık kurulu verir.
Kanser veya bel fıtığı tek başına yeter mi?
Teşhis adı yeterli şart değildir. Çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kaybı kurul incelemesiyle belirlenir. Hastalık listesi yazılmamıştır.
Kontrol muayenesine gidilmezse ne olur?
Aylığın durdurulması gündeme gelebilir. Kontrol aralığı gün veya yıl olarak kilitlenmemiştir.
Aylık varken her iş aylığı keser mi?
Hayır. Çalışmanın türü ve sigortalılık hâli aylığın akıbetini belirler. Tek yasak cümlesi bütün işleri kapsamaz.
Ret kararı hangi mahkemeye gider?
Sosyal güvenlik uyuşmazlığı iş mahkemesinde dava konusu edilebilir. Arabuluculuğun bu retlerde dava şartı olup olmadığı ayrıca kontrol edilir.
Kadınlar için ayrı prim günü var mıdır?
Bu metin cinsiyete göre ayrı bir malullük gün sayısı üretmez. Başvuru aynı malullük çerçevesinden okunur.
Vergi indirim belgesi malullük kararı mıdır?
Hayır. Vergi mevzuatındaki engellilik belgesi ayrıdır. Malullük aylığı Kurum sağlık kurulu ve sigortalılık şartlarına bağlıdır.
İşveren malullük aylığını öder mi?
Hayır. Aylığı sosyal güvenlik kurumu bağlar. İşverenin fesih veya ücret borcu ayrı bir iş hukuku konusudur.
Av. Oğuz EROĞLU
Av. Oğuz Eroğlu, Eroğlu Hukuk & Danışmanlık Bürosu’nun kurucu avukatıdır. Hukuk Fakültesi mezuniyetinin ardından mesleki kariyerini avukatlık alanında sürdürmüş ve uzun yıllara dayanan deneyim kazanmıştır. Hukuk alanı...
Profili Gör