Haczedilen Malın Satışı ve İcra İhalesi Nasıl İşler?

Kısa cevap. Haciz, malı alacaklıya vermez. Mal ancak satışla paraya çevrilir ve bedel alacaklılara paylaştırılır. Satışı alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde ister. İstekle birlikte kıymet takdiri ve satış giderleri peşin yatırılır. Malın değeri bilirkişiyle belirlenir, rapor ilgililere tebliğ edilir ve yedi gün içinde şikâyet edilebilir. Artırma elektronik satış portalında yapılır. Katılmak için değerin yüzde onu kadar teminat gerekir. Teklif, muhammen kıymetin yüzde ellisini ve satış isteyenden önce gelen rehinli alacakları karşılamıyorsa ihale gerçekleşmez. Alıcı bedeli yedi gün içinde öder. Mal, ihale kesinleşmeden teslim veya tescil edilmez. Bu yazı, teklifin nasıl bastırılacağını veya ihalenin nasıl düşürüleceğini tarif etmez.
Haciz satışı kendiliğinden başlatır mı?

Haciz, malın mülkiyetini alacaklıya geçirmez. Borçlunun tasarruf yetkisi sınırlanır. Alacaklı, malı teslim almış olmaz. Paraya çevirme, ayrı bir istemdir. İstem olmazsa mal satılmaz. Satış istemi, haciz tutanağının düzenlendiği anda kendiliğinden doğmuş sayılmaz. Alacaklı veya borçlu, 106. maddedeki süre içinde daireden satış ister. İstem, hangi mala ilişkinse o mal için sonuç doğurur. Aynı dosyadaki başka mal, ayrıca istenmedikçe satışa çıkmaz.
107. madde, her alacaklının mensup olduğu derece adına satış isteyebileceğini yazar. Sonraki dereceden artacak bedel için haczi geçerli olan alacaklı da kendi derecesi adına satış isteyebilir. Satış istemi, dereceyi değiştirmez. İsteyen alacaklı, diğer alacaklıların sırasını tek başına belirlemez. Sıra, satıştan sonra paylaştırma ve gerekirse sıra cetveliyle kurulur.
108. madde, haczi geçici olan alacaklının satış isteyemeyeceğini ve hakkında 106. maddedeki sürelerin işlemeyeceğini yazar. Geçici veya ihtiyati haciz konmuş mallar, ancak 113. maddedeki hızlı değer kaybı veya saklanması masraflı olma hâlinde satılabilir. İhtiyati haciz, icra haczi kesinleşmeden genel satış takvimine girmez. Bu ayrım, haczi gizlemek için bir yöntem değildir. Hangi haczin kesin olduğunu tutanak gösterir.
Satış istemi hangi sürede yapılır?
106. maddeye göre alacaklı da borçlu da hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir. Borçlunun üçüncü kişilerdeki alacağı da bu süreye bağlıdır. Süre, takibin açıldığı günden değil, o malın haczedildiği günden başlar. Aynı dosyada farklı tarihlerde haczedilen her malın satış isteme süresi ayrı hesaplanır. Bir malın süresi dolmuş, diğerinin süresi duruyor olabilir. Daire, malları tek süreye bağlayarak erken düşüremez.
Bir yıl içinde satışı istenip artırmada satılamayan mal için süre, satışı isteyen alacaklı bakımından ilk yılın bitiminden itibaren bir yıl daha uzar. Uzatma, satış istememiş alacaklıya kendiliğinden taşınmaz. Satış istemiş alacaklı, kalan sürede yeni satış günü isteyebilir. Artırmada alıcı çıkmaması veya asgari bedelin oluşmaması, ilk yılı boşa harcamış saydırmaz. Kanunun yazdığı ek yıl, bu hâle bağlanmıştır.
Satış isteme süresi, satış talebiyle durur. İhalenin yapılamadığına veya iptal edildiğine ilişkin tutanak tarihinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlar. Talep, teklif verme başladıktan sonra geri alınamaz. Teklif süresi bitmeden borç tamamen ödenirse satış durur. Ödeme, ihaleyi ayrıca feshetmek için bir gerekçe listesi değildir. Borcun kapanması, satışın durma sebebidir.
| Durum | Satış isteme süresi | Sonuç |
|---|---|---|
| Mal haczedildi | Hacizden itibaren 1 yıl | Süresinde istenmezse haciz kalkar |
| Satış istendi, artırmada satılamadı | Satışı isteyen için 1 yıl daha | Kalan sürede yeni satış günü istenebilir |
| Talep geri alındı | Geri alma yalnız bir kez | Süresinde yenilenmezse haciz kalkar |
| İcra dairesinde taksit sözleşmesi | Sözleşme süresince işlemez | Taksit aksarsa süre kaldığı yerden işler |
2004 sayılı Kanun m. 106, 110 ve 111. Taksit sözleşmelerinin toplamı on yılı aşarsa süre aşan tarihten itibaren yeniden işler.
Gider yatırılmazsa talep ayakta kalır mı?
Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamı peşin yatırılır. Sicile kayıtlı motorlu kara araçta muhafaza, kıymet takdiri ve satış birlikte istenir. Üç kalemin gideri birlikte ve peşin yatırılır. Gider yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır. Yatırılan para satış sırasında yetmezse icra müdürü on beş gün verir. Eksik bu sürede tamamlanmazsa talep yine vaki olmamış sayılır. Vaki olmamış sayılan talep, satış isteme süresini durdurmuş gibi sonuç doğurmaz.
Giderler, Adalet Bakanlığının her yıl yürürlüğe koyduğu tarifededir. Bu yazı o tarifenin lira tutarını taşımaz. Geçmiş yılın tarifesi, işlem gününde kullanılmaz. Eksik yatırılan gider, alacaklının kendi alacağından kendiliğinden mahsup edilerek tamamlanmış sayılmaz. Araçta muhafaza giderinin ayrıca yatırılmaması, satış istemini düşürür. Muhafaza, kıymet takdiri ve satış üçü birlikte aranır.
Borçlu da satış isteyebilir. Borçlunun isteminde de giderlerin yatırılması aranır. Borçlu, alacaklının yatırmadığı gideri kendi isteğiyle tamamlayarak satışı hızlandırabilir. Bu tamamlama, borcun ikrar edildiği anlamına gelmez. Borçlu, satışla malın gerçek değerine yakın bedelle paraya çevrilmesini hedefler. Bedelin nasıl paylaştırılacağı, satıştan sonraki sıraya bağlıdır.
Süre kaçırılırsa haciz kalkar mı?
110. madde, bir malın satılması kanuni süre içinde istenmezse veya talep geri alınıp süresinde yenilenmezse o mal üzerindeki haczin kalkacağını yazar. Hacizli malın satılması yönündeki talep bir kez geri alınabilir. İkinci geri alma, kanunun tanıdığı hak değildir. Haczin kalkmasına sebep olan alacaklı, o mala yönelik haciz ve muhafaza giderlerinden sorumludur. Sorumluluk, alacağın düştüğü anlamına gelmez. Alacaklı, başka mallara haciz isteyebilir. Düşen, o mal üzerindeki hacizdir.
Resmi sicile kayıtlı mallarda haciz kalktığı yazışmayla tespit edilirse, sicili tutan idare haciz şerhini terkin eder ve işlemi icra dairesine bildirir. Terkin, borcun ödendiği anlamına gelmez. Şerhin sicilde kalması, süre dolduktan sonra haczin kendiliğinden sürdüğü anlamına da gelmez. İlgili, terkin için daireye başvurur. Başvuru, yeni bir haciz talebi değildir.
109. madde, satış bedeli kesinleşmiş hacizlerin toplamına ulaşırsa satışın duracağını yazar. Durma, bütün malların haczinin kalktığı anlamına gelmez. Bedel, kesin hacizli alacakları karşılıyorsa artırmaya devam edilmez. Geçici haciz, bu toplama kendiliğinden katılmaz. Hangi haczin kesin olduğu, itiraz ve dava sonucuna göre okunur.
İcra dairesindeki taksit sözleşmesi satışı nasıl etkiler?
111. madde, borçlunun alacaklının satış talebinden önce borcunu düzenli taksitlerle ödemeyi üstlenmesini ve ilk taksiti hemen vermesini, icra işleminin durması şartına bağlar. Yeterli mal haczedilmiş olmalıdır. Her taksit borcun dörtte birinden az olamaz. Taksitler ayda bir verilir. Süre üç aydan fazla olamaz. Bu dörtte bir ve üç ay, maddenin kendi sınırıdır. Daha uzun bir taahhüt, bu fıkranın kolay durma sonucunu doğurmaz.
Borçlu ile alacaklının icra dairesinde yapacağı taksit sözleşmesi veya sözleşmeleri sürdükçe 106. maddedeki süre işlemez. Sözleşmelerin toplamı on yılı aşarsa, aşan tarihten itibaren süre kaldığı yerden işler. Taksit zamanında verilmezse icra işlemi ve süreler kaldığı yerden devam eder. On yıllık üst sınır, her dosyada taksitin on yıl süreceği anlamına gelmez. Sınır, sürelerin yeniden işlemeye başladığı andır.
Taksit tutanağı damga vergisinden istisnadır. İstisna, borcun silindiği anlamına gelmez. Taksit sözleşmesi, haczi kendiliğinden kaldırmaz. Satış isteme süresi işlemez. Taksit aksarsa satış istemi, kalan süre içinde yeniden gündeme gelir. Alacaklı, aksama üzerine malı o gün satmış sayılmaz. Satış için ayrıca istem ve gider gerekir.
Kıymet takdiri nasıl yapılır?
Satışa esas değer, icra dairesinin yaptırdığı kıymet takdiridir. Taşınmazda 128. madde, değerin belirlenmesinde taşınmaz üzerindeki yüklerin etkisinin de hesaba katılmasını ister. Önceden belirlenen değeri etkileyen yeni bir yük ortaya çıkarsa daire değeri yeniden takdir ettirir. Rapor borçluya, haciz koyduran alacaklılara ve ipotekli alacaklılara tebliğ edilir. Tebliğ edilmeyen rapor, şikâyet süresini başlatmaz.
Kıymet takdiri, satış ilanındaki muhammen bedelin kaynağıdır. Bilirkişi, malın cinsine göre seçilir. Taşınırda ve taşınmazda yöntem aynı maddenin içinde tek cümleyle birleşmez. Taşınmazda yük listesi, değeri etkiler. İpotek, haciz ve şerh, raporun ekinde görünmelidir. Görünmeyen yük, sonradan ortaya çıkarsa yeniden takdir gündeme gelir. Yeniden takdir, iki yıllık yenileme yasağının istisnası olarak okunur.
Muhammen bedel, alıcının ödeyeceği kesin fiyat değildir. Artırmada oluşan teklif, asgari şartları karşılıyorsa ihale bedeli olur. Kıymet takdirinin düşük veya yüksek olması, teklif verenlerin kendi değerlendirmesini yasaklamaz. Düşük takdir, ihalenin kendiliğinden hükümsüz olduğu anlamına gelmez. İlgilinin elindeki araç, tebliğden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyettir.
Takdire şikâyet ve iki yıllık yenileme nasıl işler?
128/a maddesine göre raporun tebliğ edildiği ilgililer, tebliğden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunabilir. Mahkeme yeniden bilirkişi incelemesi yaptırabilir. Bunun için gereken masraf ve ücret, şikâyet tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkeme veznesine yatırılmazsa şikâyet kesin olarak reddedilir. Mahkemenin kıymet takdirine ilişkin kararı kesindir. Kesinlik, yeni bir şikâyet merciinin açılmayacağı anlamına gelir. Kararın maddi hatası, ayrıca düzeltme kurallarına tabidir. Bu sayfa düzeltme dilekçesi yayımlamaz.
Kesinleşen takdirden itibaren iki yıl geçmeden yeni takdir istenemez. Doğal afet veya imar durumunda çok önemli değişiklik gibi hâller bunun istisnasıdır. İki yıl, her malda kendiliğinden yeni rapor hakkı doğurmaz. İstisna, somut değişikliğin ispatına bağlıdır. Salt piyasa fiyatının dalgalanması, bu sayfada istisna diye kilitlenmez. İstisnanın kapsamı dosyada denetlenir.
Şikâyet, satış ilanını kendiliğinden durdurmaz. Durdurma, icra mahkemesinin ayrıca tedbir vermesine bağlıdır. Tedbir yazılmadan artırma günü gelirse artırma yapılabilir. Şikâyetin reddi, eski raporun satışa esas kalması sonucunu doğurur. Kabul, yeni değeri muhammen bedel yapar. Yeni bedel, teminatın yüzde onunu ve asgari teklifin yüzde ellisini de değiştirir. Yüzdeler, yeni muhammen bedel üzerinden hesaplanır.
Borçlunun rızai satışı hangi bedeli arar?
Borçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde malını rızaen satması için yetki isteyebilir. Kıymet takdiri yoksa borçlu da takdir isteyebilir. İcra müdürü, takdir kesinleştikten sonra cebri satışı durdurur ve borçluya on beş gün verir. Bu sürenin başlangıcından icra mahkemesinin kararına kadar, alacaklı bakımından satış isteme süresi işlemez. On beş gün, borçlunun malı dilediği fiyata devredeceği süre değildir. Asgari bedel maddede yazılıdır.
Rızai satışta bedel, muhammen kıymetin yüzde doksanı ile o malla güvence altına alınmış ve satış isteyenden önce gelen alacakların toplamından hangisi yüksekse ondan az olamaz. Ayrıca o mal için o ana kadar yapılan takip masrafları eklenir. Alıcı, bedeli on beş gün içinde dosyaya öder. İcra müdürü şartları tespit ederse dosyayı icra mahkemesine gönderir. Mahkeme en geç on gün içinde dosya üzerinden kabul veya ret kararı verir. Kabul kararıyla mülkiyet alıcıya geçer ve hacizler kaldırılır.
Rızai satış, açık artırmanın yerine geçen bir pazarlık oyunu değildir. Bedel, kanundaki tabanın altındaysa müdür dosyayı mahkemeye kabul için gönderemez. Alıcı ile borçlunun anlaşması, rehinli alacaklıyı tabanın altında bırakamaz. Taban, yüzde doksan ile rüçhanlı alacaklardan yüksek olanıdır. Bu yazı, tabanı düşürmek için alıcıyla nasıl anlaşılacağını tarif etmez. Taban tutmazsa cebri satış durmuş olmaktan çıkar ve artırma takvimi yeniden işler.
Taşınır ve taşınmazda satış hangi sürede ilan edilir?
Taşınır mal, satış talebinden itibaren en geç iki ay içinde satılır. Yetişmemiş ürün, borçlunun rızası olmadan satılamaz. Değeri hızla düşen veya saklanması masraflı mallar için icra memuru her zaman satış kararı verebilir. Taşınmaz, satış talebinden itibaren en geç üç ay içinde açık artırmayla satılır. İki ay ve üç ay, talebin yapılmasından sonraki üst sürelerdir. Haciz gününden itibaren ayrıca bir satış günü değildir. Satış isteme yılı ile bu üst süreler karıştırılmaz.
Taşınmazda satıştan önce tapu sicilindeki ve resmi senede dayanan bütün yüklerin listesi çıkarılır. Liste, haciz koyduranlara ve borçluya tebliğ edilir. İtiraz için üç gün verilir. Üç gün içinde itiraz edilmezse liste, satış şartnamesinin yükleri olarak kalır. İtiraz, yükün varlığını veya miktarını tartışır. İtiraz, artırmayı kendiliğinden iptal etmez.
114. madde, birinci ve ikinci artırmanın gün ve zaman aralığının, artırmanın başlangıcından en az on beş gün önce ilan edilmesini ister. İkinci artırma, birinci artırmanın bitiminden itibaren bir ayı geçmeyecek bir tarihte başlar. İlan, elektronik satış portalında ve Basın İlan Kurumu İlan Portalında artırma bitene kadar açık kalır. Metinler arasında fark varsa elektronik satış portalındaki ilan esas alınır. Hatalı ilan, ihale tarihi değiştirilmeden portalda düzeltilir. Düzeltme ilgililere ayrıca tebliğ edilmez.
| Konu | Taşınır | Taşınmaz |
|---|---|---|
| Satışın üst süresi | Talepten itibaren en geç 2 ay | Talepten itibaren en geç 3 ay |
| Satış öncesi liste | Ayrıca aranmaz | Yükler listesi; itiraz için 3 gün |
| İlan | Artırmadan en az 15 gün önce | Artırmadan en az 15 gün önce |
| Hak sahiplerinin bildirimi | Ayrıca aranmaz | İlandan sonra 15 gün içinde |
| Satış biçimi | Açık artırma; kanundaki hızlı satış hâli saklı | Açık artırma |
Gazete ilanındaki lira eşikleri her yıl güncellenir. Tutar bu tabloda kilitlenmedi.
Gazete ilanı her satışta zorunlu mudur?
Gazete veya internet haber sitesinde ilan, malın toplam muhammen bedeline bağlıdır. Eşikler kanunda yazılıdır ve her yıl üretici fiyat endeksine göre Adalet Bakanlığınca güncellenerek Resmi Gazete’de yayımlanır. Bu sayfa, güncel lira eşiğini kilitlenmiş bir sayı olarak yazmaz. İşlem günündeki ilan, Bakanlığın o yıl için duyurduğu sınırdan okunur. Eski yılın sınırı, yeni satışa taşınmaz.
Gazete ilanına satış şartnamesinin tamamı eklenmez. Satılacak şeyin cinsi, önemli vasıfları, muhammen kıymeti, bulunduğu yer ve artırmanın zaman aralığı ile portal bilgisi yazılır. Taraflar, masrafı kendilerine ait olmak üzere ilanı ayrıca duyurabilir. Hususi duyuru, resmi işlemi değiştirmez. Portal ile gazete metni çelişirse portal esas alınır.
Taşınmaz ilanında ipotekli alacaklılar ve diğer ilgililer, faiz ve masrafa dair iddialarını belgeleriyle on beş gün içinde icra dairesine bildirir. Bildirmeyenin hakkı, tapu siciliyle sabit değilse satış bedelinin paylaştırılmasında dikkate alınmaz. İlanın bir sureti borçluya, alacaklıya ve tapuda kayıtlı ilgililere tebliğ edilir. Tapuda adres yoksa adres kayıt sistemindeki adres kullanılır. Bunun dışında adres araştırması yapılmaz. Yapılan ilan, tebligat yerine geçer.
Artırmaya katılmak için teminat nasıl yatırılır?
Satış, UYAP’a bağlı elektronik satış portalında açık artırmayla yapılır. 111/b maddesine göre teklif verme süresi yedi gündür. Teklif verenlerin kimliği, artırma süresince sistemi işleten kamu görevlileri dışında kimseye gösterilmez. Teklifler arasındaki fark, muhammen kıymetin binde beşinden ve kanundaki asgari tutardan az olamaz. Asgari tutarın güncel lirası bu sayfada kilitlenmez. En yüksek teklifi veren, kendisinden yüksek teklif gelmedikçe teklifini geri çekemez ve teminatını alamaz.
Katılmak için mahcuzun kıymetinin yüzde onu kadar teminat, satışı yapan icra dairesinin hesabına yatırılır. Nakit teminat, artırma süresinin bitiminden önceki gün, kanunun gösterdiği 23.30 anına kadar yatırılır. Teminat mektubu verilecekse kesin ve süresiz banka mektubu, bitimden önceki iş günü mesai sonuna kadar daireye teslim edilir. Temsilciyle katılacaklar ve malı belirli paylarla birlikte almak isteyenler de aynı süre içinde daireye başvurur. Süre geçtikten sonra verilen mektup, artırmaya kabul zorunluluğu doğurmaz.
Satış isteyen alacaklı aynı süre içinde başvurursa, alacağının teminatı karşıladığı ölçüde kendisinden teminat alınmaz. Hazine teminattan muaftır. Alacağın teminatı karşılamayan kısmı için teminat yine aranır. Muafiyet, ihale bedelini ödememe sonucunu kaldırmaz. Alacaklı da en yüksek teklifi verip bedeli yatırmazsa, aşağıda yazılan özel sonuç uygulanır. Teminat yatırmak, ihaleyi kazanmak değildir. İhale, asgari şartları taşıyan en yüksek teklife bağlanır.
Artırmanın son bölümünde süre nasıl uzar?
111/b, artırmanın son on dakikasında yeni teklif gelirse artırmanın üç dakika uzayacağını yazar. Uzama sırasında gelen her yeni teklif, süreyi o tekliften itibaren yine üç dakika uzatır. Son uzamada teklif gelmezse mal en yüksek teklifi verene ihale edilir. Uzama sürelerinin toplamı altmış dakikayı geçemez. Bu üst sınırı Adalet Bakanlığı kısaltabilir, uzatabilir veya kaldırabilir. Bakanlık kararı, resmi sitesinde duyurulur. Duyurulmamış bir sınır, bu sayfada uydurulmaz.
Bu uzama, teklif verenlerin birbirinin koşullarını öğrenerek ihaleyi yönlendirmesi için verilmiş bir araç değildir. Teklif verenlerin kimliği artırma bitene kadar gizlidir. En yüksek teklif, daha yüksek teklif gelmedikçe geri çekilemez. Geri çekme yasağı, teminatın da iade edilmemesini kapsar. Kişi, son dakikada teklif verip sonra cayma hakkına sahip değildir. Cayma, kanunun yazdığı sonuçları doğurur. Sonuç, teminatın akıbeti ve idari para cezasıdır. Nasıl cayılacağı tarif edilmez.
Portaldaki teknik sorun yüzünden son on dakikada teklif verilemediği kayıtlardan anlaşılırsa icra müdürü artırmayı bir gün uzatır. Kararda başlangıç ve bitiş gösterilir ve portalda duyurulur. Başlangıç, uzatma kararının verildiği tarihten itibaren üç günü geçemez. Daha önce en yüksek teklifi veren, teklifiyle bağlı kalır. Yeni istekliler teminat yatırarak katılabilir. Teknik uzama, ihaleyi düşürmek için ileri sürülen soyut bir iddia değildir. Portal kaydı aranır.
Hangi teklifle ihale gerçekleşir?
115. madde, birinci ve ikinci ihalenin muhammen kıymetin yüzde ellisi üzerinden başlatılmasını öngörür. İhalenin gerçekleşmesi için teklifin iki şeyi karşılaması gerekir. Birincisi, muhammen kıymetin yüzde ellisi ile o malla güvence altına alınmış ve satış isteyenden önce gelen alacakların toplamından hangisi yüksekse o tutardır. İkincisi, buna ek olarak paraya çevirme ve paylaştırma masraflarıdır. Malın üzerinde satış isteyenden önce gelen yüksek bir ipotek varsa, yüzde ellilik teklif tek başına yetmeyebilir.
Şartlar artırmanın sona erdiği anda varsa mal en yüksek teklifi verene ihale edilmiş olur. Mülkiyet ihale alıcısına geçer. İcra müdürü artırmadan sonraki ilk iş günü bir artırma sonuç tutanağı düzenler ve aynı gün portalda ilan eder. Tutanakta ihalenin hangi zamanda tamamlandığı, en yüksek teklif, yedi gün içinde bedelin yatırılacağı ve şartlar yoksa ihalenin neden yapılamadığı yazılır. Asgari bedel teklif edilmezse ikinci artırma, önceden ilan edilen tarihte ve birinci artırmadaki şartlarla başlar.
Satış talebi, teklif verme başladıktan sonra geri alınamaz. Borç, teklif süresi bitmeden tamamen ödenirse satış durdurulur. Kısmi ödeme, satışı kendiliğinden durdurmaz. Durma, borcun tamamının kapanmasına bağlıdır. Alacaklı, asgari bedelin altında kalan teklifi sonradan kabul ederek ihaleyi kuramaz. Asgari şart, artırmanın bittiği anda aranır. Bittikten sonra tamamlanan fark, geç teklif sayılır.
Alıcı bedeli ödemezse ne olur?
İhale alıcısı, artırma sonuç tutanağının ilanından itibaren yedi gün içinde satış bedelinin tamamını icra dairesinin hesabına nakden öder. 118 ve 130. maddeler, ihalenin feshi istenmiş olsa bile bu ödemenin yapılmasını ister. Fesih talebi, alıcıyı ödeme yükümlülüğünden kurtarmaz. Ödenen bedel, fesih şikâyeti sonuçlanana kadar bankada nemalandırılır. Nemalandırma, bedelin alacaklılara o anda dağıtılmasını engeller.
En yüksek teklifi verip bedeli süresinde yatırmayan alıcının teminatı iade edilmez. Teminat önce satış masraflarına mahsup edilir. Kalanı hak sahiplerine alacaklarına sayılarak ödenir. Bu alıcıya, teklif ettiği bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası verilir. Ceza, amme alacaklarının tahsili usulüyle tahsil edilir. Ceza, ihaleyi yeniden kurmaz. İhale, bedel yatırılmadığı için iptal edilir.
Bedeli yatırmayan kişi satış isteyen alacaklıysa, muhammen bedelin yüzde onu kendi alacağından düşülür. O satışın masrafı borçluya yüklenmez. Ortaklığın giderilmesi satışında yatırılmayan teminat, masraflar düşüldükten sonra paydaşlara payları oranında ödenir. İhale alıcısı paydaşsa teminatın tamamı diğer pay sahiplerine payları oranında ödenir. Bu sonuçlar, 114. maddenin ilan içeriğinde ve 115. maddede yazılıdır.
| Kişi | Bedeli yedi günde yatırmazsa |
|---|---|
| Herhangi bir alıcı | Teminat iade edilmez; teklifin yüzde beşi oranında idari para cezası |
| Satış isteyen alacaklı | Muhammen bedelin yüzde onu alacağından düşülür; o satışın masrafı kendisinde kalır |
| Ortaklığın giderilmesinde paydaş | Teminatın tamamı diğer paydaşlara payları oranında ödenir |
Yüzdeler kanundaki oranlardır. Teklifi bastırma yöntemi yazılmamıştır.
İkinci artırma ve kalan süre nasıl işler?
Bedel ödenmediği için ihale iptal edilirse veya asgari bedel oluşmazsa ikinci artırma, birinci artırmadaki şartlarla önceden ilan edilen tarihte yapılır. Alıcı çıkmazsa alacaklı, kalan satış isteme süresi içinde yeni satış günü isteyebilir. Satış isteme süresi, satış talebiyle durmuştu. İhalenin yapılamadığı veya iptal edildiği tutanak tarihinden itibaren kaldığı yerden işler. Kalan süre, ilk yıldan kullanılmış kısmın çıkarılmasıyla bulunur. Yeni bir tam yıl kendiliğinden eklenmez. Ek yıl, satışı istenip artırmada satılamayan mal için 106. maddedeki özel hükümdür.
İkinci artırmada da asgari teklif, yüzde elli ile rüçhanlı alacak ve masraf ölçüsüne tabidir. İkinci artırmanın daha düşük bir tabanla kendiliğinden açıldığı bu sayfada yazılmaz. Taban değişikliği, kanunda açıkça varsa uygulanır. Açık olmayan bir indirim uydurulmaz. İkinci artırmada alıcı çıkmaması, malın alacaklıya bedelsiz geçtiği anlamına gelmez. Alacaklı, kalan sürede yeni gün ister.
Örnek: alacaklı hacizden on ay sonra satış ister ve gideri aynı gün yatırır. Birinci artırmada en yüksek teklif muhammen kıymetin yüzde altmışıdır. Satış isteyenden önce gelen ipotek, bu tekliften yüksektir. Teklif ipoteği ve masrafı karşılamadığı için ihale gerçekleşmez. İkinci artırmada şartları taşıyan teklif gelir. Alıcı, tutanağın ilanından itibaren yedi gün içinde bedeli yatırır. Tescil, fesih için öngörülen süre geçtikten sonra yazılır. Alıcı ödemeseydi teminat iade edilmez, teklifin yüzde beşi oranında idari para cezası verilirdi. Kalan satış isteme süresi, iptal tutanağından itibaren işlemeye devam ederdi. Bu örnekte talep hacizden on ay sonra yapıldığı için kalan süre iki aydır. Örnek, teklifin nasıl düşürüleceğini göstermez.
Mal alıcıya ne zaman teslim edilir?
Satılan mal, ihale kesinleşmeden alıcıya teslim edilmez ve resmi sicilde alıcı adına tescil edilmez. İhalenin feshi, ihale tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden istenebilir. Tapuya tescil yazısı, bu sürenin geçmesinden veya şikâyet varsa onu sonuçlandıran kararın kesinleşmesinden sonra yazılır. Fesih sebepleri, kimin isteyebileceği ve para cezası, ihalenin feshi yazısındadır. Bu sayfa fesih dilekçesi ve feshi sağlamak için teklif düzeni vermez. Teslim veya tescil, damga vergisi ve katma değer vergisi yatırıldıktan sonra yapılır.
İhale kesinleşene kadar taşınmazın nasıl korunacağına icra dairesi karar verir. Alıcının talebiyle daire, taşınmazda kira sözleşmesiyle oturana kira bedelini, diğerlerine bilirkişinin belirlediği aylık kullanım bedelini icra dairesine yatırmasını emreder. Bu bedel ihalenin sonucuna göre hak sahibine ödenir. Taşınmazı borçlu ya da hacizden önceki tarihli resmi bir belgeye dayanmadan başkası kullanıyorsa, on beş gün içinde boşaltması için tahliye emri tebliğ edilir. Bu sürede boşaltılmazsa zorla çıkarılır.
Taşınmazın şartnamesinde irtifak hakları, taşınmaz yükleri ve ipoteklerin taşınmazla birlikte satıldığı ve bu taşınmazla güvence altına alınmış kişisel borçların alıcıya geçtiği yazılır. Muaccel ipotekli borçlar alıcıya devredilmez. Satış bedelinden öncelikle ödenir. Şartname, hangi masrafların alıcıya ait olduğunu da gösterir. Artırmaya katılan, şartnameyi bütün ekleriyle görmüş ve kabul etmiş sayılır. Şartnameyi okumamak, sonradan yükü tanımamak için gerekçe olmaz.
Satış bedeli alacaklılar arasında nasıl dağıtılır?
Haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları ilgilendiren masraflar önce satış bedelinden alınır. Kalan para, takip masrafları ve işlemiş faizler dahil, alacaklar oranında paylaştırılır. İhale kesinleşmeden ve mal alıcıya teslim edilmeden ya da teslime hazır hâle getirilmeden bedel alacaklılara ödenmez. Teslim mümkün değilse icra müdürü ihaleyi iptal eder ve bedeli alıcıya geri öder. Geri ödeme, teminatın akıbetinden ayrıdır.
Bedel bütün alacaklara yetmezse icra dairesi sıra cetveli yapar ve suretini ilgililere tebliğ eder. Cetvele, alacağın esası veya miktarı yönünden tebliğden itibaren yedi gün içinde dava açılarak itiraz edilir. Yalnız sıraya itiraz, şikâyet olarak icra mahkemesine yapılır. Alacağını tamamen alamayan alacaklıya, şartları varsa kalan miktar için aciz belgesi verilir. Sıra cetvelinin ayrıntısı kardeş yazıdadır. Bu sayfa cetvel dilekçesi yayımlamaz.
Rehinli alacak, satış bedelinde rüçhan taşır. Rüçhan, hacze iştirakin aynı derecesi değildir. İpotek alacağı, asgari ihale bedelinin hesabına da girer. Satış isteyenden önce gelen rehin karşılanmıyorsa ihale gerçekleşmez. Gerçekleşen ihalede rehin, paylaştırma sırasında bedelden öncelikle alınır. Kalan para, teminatsız alacaklılara sıraya göre gider. Sıra, 140. maddenin gönderdiği 206. maddeye göredir.
İhalenin feshi bu satışın neresinde durur?
İhale, tutanağın düzenlenmesiyle kurulur. Kesinleşme, fesih süresinin geçmesine veya fesih isteminin reddine bağlıdır. Fesih istemi, alıcının yedi gün içinde bedeli yatırma yükümlülüğünü kaldırmaz. Fesih sebepleri, ihaleye katılanların ehliyeti, ilanın usulü, asgari bedel ve artırmanın kanuna uygun yapılıp yapılmadığı gibi başlıklarda toplanır. Her başlığın şartı, ihalenin feshi yazısında ayrıca anlatılır. Bu sayfa, ihaleyi düşürmek için hangi itirazın nasıl kurulacağını tarif etmez.
Fesih isteminde bulunan kişi, kanunun aradığı teminatı yatırır. Teminatın tutarı ve istemin reddi hâlindeki para cezası, ilgili maddeden okunur. Tutar bu sayfada lira olarak kilitlenmez. İstem, ihale tarihinden itibaren yedi gün içindedir. Süre, ihale gününden işler. Öğrenme gününe ertelenmiş ayrı bir süre bu maddede yazmaz. Sürenin kaçırılması, istemin reddi sebebidir.
Fesih davası veya şikâyeti sürerken taşınmaz alıcı adına tescil edilmez. Tescil, kararın kesinleşmesinden sonra yapılır. Kesinleşme, alıcının malı kullanmaya başladığı gün değildir. Kullanım bedeli, kesinleşene kadar daireye yatırılabilir. Yatırılan bedel, ihalenin sonucuna göre hak sahibine öder. İhale bozulursa mülkiyet borçluda veya önceki malikte kalır. Bozma, satış isteme süresini tutanak tarihinden itibaren kaldığı yerden işletir.
Ortaklığın giderilmesi satışı icra ihalesinden nerede ayrılır?
Ortaklığın satış suretiyle giderilmesi, bir icra takibinin haciz satışından farklı bir kaynaktır. Mahkeme, paylı mülkiyetteki taşınmazın satışına karar verebilir. Satış, icra dairesi aracılığıyla yapılır. Açık artırma, teminat ve bedelin yatırılması kuralları büyük ölçüde aynı kanunun satış hükümlerine bağlanır. Yine de takip hukuku ile ortaklığın giderilmesi, alacaklının sıfatı bakımından ayrılır. Paydaş, alacaklı değildir. Paydaşın teminatı ve bedeli yatırmamasının sonucu, alacaklının sonucundan farklı yazılmıştır.
Paydaş, en yüksek teklifi verip bedeli süresinde yatırmazsa teminat kendisine iade edilmez. Masraflar düşüldükten sonra kalan, diğer paydaşlara payları oranında ödenir. İhale alıcısı paydaşsa teminatın tamamı diğer pay sahiplerine payları oranında ödenir. Bu sonuç, satış isteyen alacaklının muhammen bedelin yüzde onunun alacağından düşülmesi kuralının kopyası değildir. Hangi dosyanın ortaklık satışı, hangisinin haciz satışı olduğu karar başlığından okunur. Başlık karışırsa sonuç da karışır.
Ortaklık satışında da artırmaya katılmak yüzde on teminat ister. Hazine muafiyeti, haciz satışındaki gibi ilanda yazılır. Paydaşın alacağı diye bir teminat mahsubu, haciz alacaklısının mahsubu gibi kendiliğinden doğmaz. Paydaş, diğer alıcılar gibi teminat yatırır. İhale bedeli, satış masrafları düşüldükten sonra paylar oranında dağıtılır. Üzerinde ipotek varsa ipotek, haciz satışındaki gibi bedelden öncelikle karşılanır. Karşılanmayan ipotek, asgari teklif şartını da etkiler.
Bu ayrım, artırmada kimin teklif verebileceğini daraltan ek bir usul olarak bu sayfada yazılmaz. Birinci artırmanın yalnız belirli kişilere açıldığı bir istisna ve buna bağlanan tarih, metne alınmamıştır. Genel kural, teminatını yatıran isteklilerin artırmaya katılması ve asgari bedelin yüzde elli ile rüçhanlı alacak ölçüsüne bağlanmasıdır. İstisnanın uygulanıp uygulanmayacağı, işlem günündeki yürürlük ve dosyanın ortaklık satışı olup olmadığı ayrıca denetlenir. Denetlenmeden istisna varmış gibi ihale kurulmaz. Tekliflerin gizliliği ve geri çekme yasağı, ortaklık satışında da durur. Gizliliği delerek başkasının teklifini öğrenme yöntemi yoktur.
Satış giderinin yatırılmış olması, ihalenin kesinleştiği anlamına gelmez. Kesinleşme, fesih süresinin geçmesi veya fesih isteminin sonuçlanmasıyla tamamlanır. Alıcı bu sürede bedeli yatırmış olsa bile tescil ve teslim bekler. Bekleme, bedelin alacaklılara erken dağıtılmasına da engeldir. Dağıtım, mal teslime hazır olduktan sonra yapılır. Hazır değilse müdür ihaleyi iptal eder ve bedeli alıcıya geri verir. Geri verme, artırmayı baştan kazanılmış saydırmaz. Kalan satış isteme süresi, iptal tutanağından itibaren kaldığı yerden işler. Bu kalan süre, yeni bir tam yıl değildir. İlk yıldan kullanılmış kısım düşülür. Ek yıl, ancak satışı istenip artırmada satılamayan mal için 106. maddedeki özel hükümdür. Alacaklı, ek yılı her dosyada varmış gibi kullanamaz. Ek yıl, satışı isteyen alacaklıya ve artırmada satılamayan o mala özgüdür. Başka bir alacaklının süresi kendiliğinden uzamaz. Borçlu, ek yıl içinde borcu ödeyerek satışı durdurabilir. Ödeme tam olmalıdır. Kısmi ödeme, ihaleyi ve ek yılı kendiliğinden kapatmaz. Daire, ödemenin borcun tamamını karşılayıp karşılamadığını dosya hesabından görür. Hesap, faiz ve masrafı da içerir. Bu sayfa o hesabın lira dökümünü yapmaz. İhale alıcısı bedeli yatırmış ve fesih süresi geçmişse tescil, vergilerin yatırılmasından sonra yapılır. Vergi tutarı bu sayfada yoktur. Tescilden önce mal teslim edilmez. Teslim ile tescil, kesinleşmenin iki ayrı sonucudur. Biri diğerinin yerine geçmez. Kesinleşme yazısı olmadan sicil müdürlüğü tescil yapmaz. Yazı, icra dairesinden çıkar. Alıcı, yazıyı kendi başına sicile götürerek kesinleşmeyi tamamlamış sayılmaz. Sicil, daire yazısını bekler.
İlgili taslaklar: İcra Takibi Nasıl Başlatılır? Aşamaları - 2026 · İhalenin Feshi Davası - 2026 · İcra Hukukunda Sıra Cetveli ve Sıra Cetveline İtiraz - 2026 · Eve Haciz Gelir mi? 2026'da Hangi Eşyalar Haczedilemez?
Sık sorulan sorular
Haczedilen malın satışı ne kadar sürer?
Kanun, taşınırın talepten itibaren en geç iki ayda, taşınmazın en geç üç ayda satılmasını ister. Kıymet takdirine şikâyet, alıcı çıkmaması veya fesih istemi süreyi uzatabilir.
Borçlu kendi malının satışını isteyebilir mi?
Evet. 106. madde satış isteme hakkını borçluya da tanır. Borçlu ayrıca kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde rızai satış yetkisi isteyebilir.
İcra ihalesinde teminat ne kadardır?
Mahcuzun kıymetinin yüzde onudur. Nakit, artırmanın bitiminden önceki gün kanunun gösterdiği ana kadar yatırılır. Banka teminat mektubu kesin ve süresiz olmalıdır.
Mal değerinin yarısından ucuza satılabilir mi?
Teklif, muhammen kıymetin yüzde ellisinin ve satış isteyenden önce gelen rehinli alacakların hangisi yüksekse onu, ayrıca masrafları karşılamalıdır. Karşılamazsa ihale gerçekleşmez.
İhalenin feshi istenirse alıcı bedeli ödemek zorunda mı?
Evet. Alıcı, fesih istenmiş olsa bile tutanağın ilanından itibaren yedi gün içinde bedeli öder. Bedel, şikâyet sonuçlanana kadar nemalandırılır.
Kıymet takdirine itiraz nereye yapılır?
Raporun tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet olarak. Masraf yatırılmazsa şikâyet kesin olarak reddedilir. Mahkemenin kararı kesindir.
Satış ilanları nerede yayımlanır?
Elektronik satış portalında ve Basın İlan Kurumu İlan Portalında. Gazete veya haber sitesinde ilan, malın değerine göre her yıl güncellenen eşiklere bağlıdır. Eşik tutarı bu sayfada kilitlenmedi.
Satış bir yıl içinde istenmezse ne olur?
O mal üzerindeki haciz kalkar. Talep bir kez geri alınabilir. Süresinde yenilenmezse sonuç aynıdır.
En yüksek teklif geri alınabilir mi?
Kendisinden yüksek bir teklif gelmedikçe en yüksek teklifi veren, teklifini geri çekemez ve teminatını alamaz. Cayma yöntemi bu sayfada yoktur.
Bedeli yatırmayan alıcı ne öder?
Teminatı iade edilmez. Teklif ettiği bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası verilir. Satış isteyen alacaklıysa muhammen bedelin yüzde onu alacağından düşülür.
İhale kesinleşmeden tapu geçer mi?
Hayır. Mal, ihale kesinleşmeden teslim edilmez ve alıcı adına tescil edilmez. Tescil, fesih süresi geçtikten veya şikâyet sonuçlandıktan sonra, vergiler yatırılınca yapılır.
Rızai satışta taban nedir?
Bedel, muhammen kıymetin yüzde doksanı ile satış isteyenden önce gelen rehinli alacakların hangisi yüksekse ondan ve o mala ait takip masraflarından az olamaz.
Av. Oğuz EROĞLU
Av. Oğuz Eroğlu, Eroğlu Hukuk & Danışmanlık Bürosu’nun kurucu avukatıdır. Hukuk Fakültesi mezuniyetinin ardından mesleki kariyerini avukatlık alanında sürdürmüş ve uzun yıllara dayanan deneyim kazanmıştır. Hukuk alanı...
Profili Gör