Bilişim Suçlarında Şüphelinin Tespiti: IP, CMK ve Trafik Kaydı

Kısa cevap. Bilişim dosyasında ‘şüphelinin tespiti’, mağdurun IP numarasını okuyup faili bulması değildir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi, suçu öğrenen Cumhuriyet savcısının maddi gerçeği araştırmasını yazar. 5651 sayılı Kanun trafik bilgisini tanımlar; erişim sağlayıcı bu kaydı saklar. IP adresi, tek başına kişinin kimliği değildir. Bu sayfa iz sürme, WHOIS, paket yakalama, hesap kırma veya sahte hesaba sızma tarifi vermez. Şikâyetin nasıl yazılacağı ayrı yazıdadır.
IP adresi kimlik midir?

5651 sayılı Kanun’un 2. maddesi trafik bilgisini; taraflara ilişkin IP adresi, kaynak ve hedef port, hizmetin başlama ve bitiş zamanı, hizmet türü, aktarılan veri miktarı ve varsa abone kimlik bilgileri olarak tanımlar. Tanım, IP’nin abone kaydıyla birlikte durabileceğini söyler. Aynı tanım, IP’nin duruşmada isim-soyisim yerine geçeceğini yazmaz. Abone, hattı veya sözleşmeyi tutan kişidir. Kullanıcı, o anda oturumu açan kişidir. İkisi aynı dosyada çakışmayabilir.
Paylaşılan ağ, işyeri hattı, kafeterya, yurt, NAT ve vekil sunucu, aynı IP’nin birden fazla kişiye bakmasına sebep olur. Kayıt süresi dolmuş veya yanlış zaman dilimiyle istenmiş bir IP, aboneyi göstermez. Sahte hesap, çalınmış hat veya başkasının açık ağında duran oturum, IP’yi fail saymayı daha da zayıflatır. Bu cümleler, bu araçların nasıl kurulacağını anlatmaz; mahkemenin niçin ‘IP = fail’ demediğini anlatır.
Örnek: şikâyetçi, hakaret içeren bir paylaşımın zamanını ve görünen IP’yi dilekçeye yazmıştır. Savcılık, erişim sağlayıcıdan o zaman aralığındaki abone kaydını ister. Kayıt bir işyeri abonesini gösterir; o gün o ağa kimlerin bağlandığı ayrıca sorulur. Ters örnek: şikâyetçi, komşusunun IP’sini kendi imkânıyla ‘bulduğunu’ ve adres ayrıntısını dosyaya koyduğunu söyler. Bu malzeme, CMK 217’deki hukuka uygun delil ölçüsünü ve 161’deki araştırma yetkisini taşımaz. Komşu tarifi bu sayfada yoktur.
| Kavram | Ne gösterir | Tek başına fail midir? |
|---|---|---|
| IP adresi | O oturumun ağ üzerindeki numarasını | Hayır |
| Trafik kaydı (5651 m. 2/j) | IP, port, zaman, hizmet, varsa abone kimliği | Abone kaydıyla birlikte konuşulur; kullanıcıyı otomatik kurmaz |
| Abone | Sözleşmeyi veya hattı tutan kişiyi | Kullanıcı başka olabilir |
| Kullanıcı / hesap adı | Oturumu açan veya görünen profili | Aidiyet ayrıca ispat konusudur |
Tablo iz sürme tarifi değildir. 5651 m. 2/j: trafik bilgisi tanımı.
Savcılık tespiti hangi usulle araştırır?
CMK 158, suça ilişkin ihbar veya şikâyetin Cumhuriyet Başsavcılığına veya kanundaki diğer mercilere yapılabileceğini yazar. 160. madde, savcının ihbar veya başka bir suretle suçu öğrendiği izlenimini alır almaz araştırmaya başlamasını ister. 161. madde, savcının adlî kolluk aracılığıyla her türlü araştırmayı yapabileceğini ve kamu görevlilerinden bilgi isteyebileceğini yazar. Dördüncü fıkra, diğer kamu görevlilerinin talep edilen belgeyi vakit geçirmeksizin temin yükümlülüğünü koyar. 332. madde, yazılı bilgi istemine on gün içinde cevap zorunluluğunu ekler.
Trafik ve abone kaydı, kural olarak erişim sağlayıcıda durur. 5651’in 6. maddesi, erişim sağlayıcının trafik bilgilerini altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamasını ister. Yer sağlayıcı için 5. madde, bir yıldan az iki yıldan fazla olmama aralığını yazar. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 51. maddesi, trafik verisinin gizliliğini esas alır; yargı kararının öngördüğü hâller saklıdır. Aynı maddenin onuncu fıkrası, saklama sürelerinin bir yıldan az iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikle belirleneceğini söyler. Somut gün, o yönetmeliğin satırından okunur; bu sayfa uydurma ‘kaç günde silinir’ cetveli yazmaz.
Kurumsal kanal, elektronik haberleşmede 5809’daki Kurum (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) ile 5651’deki Başkanlık olarak ayrılır. 24 Temmuz 2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanun, 5651 metnindeki birçok ‘Kurum’ ibaresini Siber Güvenlik Başkanlığı anlamındaki Başkanlığa çevirmiştir. Abone ve şebeke kaydı yine işletmecidedir. Savcılık, 161 ve 332 üzerinden bu mercilerden ve sağlayıcıdan bilgi ister. Mağdurun sağlayıcıya ‘IP’yi bana verin’ demesi, 51. maddedeki gizlilik kuralını aşmaz. Form numarası, ekran tıklama sırası ve sorgu yazılımı bu sayfada yoktur.
162. madde, yalnız hâkimin yapabileceği iş için savcının sulh ceza hâkimine gitmesini ister. Abone kaydı istemi ile 134’teki cihaz araması aynı dilekçe değildir. 5809’un 51. maddesinin ikinci fıkrası, yargı kararının öngördüğü hâller saklı kalmak üzere haberleşme ve trafik verisinin gizliliğini esas alır. Bu cümle, mağdur avukatının ‘müvekkilim için döküm istiyorum’ yazısını 51’in istisnası yapmaz. Kolluk, 161/2’ye göre elkoyduğu olayı derhâl savcıya bildirir; savcının emri dışında kendi başına abone listesi çıkarma tarifi bu sayfada yine yoktur.
| Adım | Dayanak | Ne işe yarar |
|---|---|---|
| İhbar / şikâyet | CMK 158 | Olay savcılığa girer |
| Araştırma | CMK 160–161 | Lehe ve aleyhe delil toplanır |
| Yazılı bilgi | CMK 332; 161/4 | Kamu görevlisi ve ilgili merci on gün / vakit geçirmeksizin |
| Trafik kaydı saklama | 5651 m. 5 ve 6; 5809 m. 51/10 | Yönetmelik aralığında kayıt durur; tarifi yoktur |
Süreler kanun aralığıdır. Somut saklama günü yönetmelik satırındandır.
Hâkim kararı ne zaman gerekir, IP ne zaman yetmez?
Abone kimlik ve trafik kaydının savcılık yazısıyla istenmesi, CMK 134’teki bilgisayarda arama ve 135’teki iletişimin denetlenmesi değildir. 134. madde, şüphelinin kullandığı bilgisayar, program ve kütüklerde arama, kopya ve elkoyma içindir: somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil imkânının bulunmaması aranır. Kararı hâkim verir; gecikmesinde sakınca varsa savcı verir ve maddede yazılı onay süresi içinde hâkim onayına sunar. Anayasa Mahkemesi’nin 12 Şubat 2026 tarihli ve E. 2023/128, K. 2026/36 sayılı kararı 134’ü iptal etmiş; Resmî Gazete’den başlayarak dokuz ay sonra (25 Şubat 2027) yürürlüğe gireceğini yazmıştır. 7 Ekim 2026 itibarıyla madde yürürlüktedir. Şifre çözme veya gizlenmiş veriye ulaşma yöntemi yazılmaz.
135. madde, telekomünikasyon yoluyla iletişimin dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesidir. Katalog ve süre 135’in kendi fıkralarındadır. Bu tedbir, IP’den abone adını sormanın yerine geçmez. Dinleme tarifi, IMEI izleme tarifi ve sinyal üçgenlemesi bu sayfada yoktur. 162. madde, yalnız hâkimin yapabileceği iş için savcının sulh ceza hâkimine başvurmasını yazar.
Örnek: savcılık, paylaşım zamanındaki abone kaydını aldı, abone ile görünür hesap adı uyuşmadı. Dosya burada kapanmaz; 160’taki lehe-aleyhe araştırma devam eder. Ters örnek: şikâyetçi, karşı tarafın telefonunu kendi yazılımıyla dinlemiş ve kaydı dosyaya koymuştur. 217. maddenin ikinci fıkrası, yüklenen suçun hukuka uygun elde edilmiş delille ispat edileceğini yazar. Yasak usulle alınan ifade 148’de ayrıca durur. Dinleme yazılımının adı verilmez.
Dijital malzeme nasıl delil olur, sahte hesap neyi değiştirir?
CMK 217, hâkimin kararını duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandıracağını; delilleri vicdani kanaatle serbestçe takdir edeceğini yazar. Ekran görüntüsü, URL, tarih, hesap adı ve sağlayıcı kaydı birlikte tartılır. Kesilmiş kare, aidiyeti belirsiz profil veya başkasının cihazından alınmış oturum, tek başına hüküm taşımaz. 67. madde bilirkişi raporunu, uzmanlığı aşan hukukî nitelendirmeyi yasaklayarak sınırlar. ‘IP faili ispatladı’ cümlesi bilirkişinin işi değildir.
Sahte hesap, tespiti imkânsız kılmaz; ispatı uzatır. 5651’in ek 4. maddesinin beşinci fıkrası, belirli ağır TCK suçlarında sosyal ağ temsilcisinin adlî merciye fail bilgisi vermesini yazar. Bu liste, her hakaret veya tehdit dosyasını o fıkraya sokmaz. Yurt dışı sağlayıcı, 14. maddedeki yetki ve adli yardım konularını açar; bu yazı uluslararası tebligat rehberi değildir. Mağdurun sahte hesabı ‘ifşa etmek’ için üçüncü kişilerin kişisel verisini yayması, 136. maddeyi ayrı konuşturabilir. Doxxing tarifi yoktur.
Şikâyetçi, elindeki hukuka uygun ekran görüntüsünü, URL’yi ve zamanı savcılığa verir. Tespit, 160–161 ve sağlayıcı kaydıyla yürür. Şikâyet metninin nasıl kurulacağı, bilişim suçları şikâyeti yazısındadır. Bu sayfanın verdiği cevap şudur: fail, IP numarasından kendiliğinden çıkmaz; çıkaran, kanundaki araştırma ve hâkim kararı usulüdür.
Yurt dışı sunucu, CMK 14’teki yetkiyi ve adli yardım konvansiyonlarını açar. 5651 ek 4. maddenin beşinci fıkrası, çocukların cinsel istismarı, halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma, 302 ve anayasal düzene karşı sayılan suçlar ile casusluk katalogunda sosyal ağ temsilcisinin adlî merciye bilgi vermesini yazar. Tehdit, hakaret veya 136 bu fıkranın listesinde yoktur. Listeyi her bilişim şikâyetine taşımak, kanunu genişletir. Yabancı sağlayıcıya sızma, WHOIS tarama veya ‘sunucu hangi ülkede kırılır’ cümlesi yazılmaz.
Soruşturma neyle biter?
Toplanan delil yeterli şüphe doğurursa 170. maddeye göre iddianame yazılır. Yeterli şüphe yoksa 172. maddeye göre kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Karara itiraz 173. maddededir. Abone kaydının gelmemesi veya IP’nin paylaşılan hatta bakması, tek başına ‘suç yoktur’ demek değildir; şüphenin kişiye bağlanamadığı anlamına gelebilir. Bağlanamayan şüphe, mağdurun kendi imkânıyla komşu taramasını meşru kılmaz.
Sık düşülen hatalar şunlardır. IP’yi kimlik sanmak. Saklama süresi dolmadan şikâyeti geciktirmek. Karşı tarafın hesabına girerek ‘delil toplamak’. Sağlayıcıya avukat yazısıyla abone listesi istemek. Bu hataların her biri, 217’deki hukuka uygunluk ölçüsünü veya 51. maddedeki gizliliği zedeler. Yöntem, yine yazılmaz.
KYOK’a itiraz 173. maddedir; süre, tebliğden itibaren kanundaki gündür. İddianame kabul edilirse kovuşturma evresinde 206 ve 217, delilin duruşmada tartışılmasını ister. Tespit bu evrede de tamamlanabilir; soruşturmada bağlanamayan abone, duruşmada kendiliğinden fail olmaz. Bilirkişi 67/3’e göre hukukî nitelendirme yapamaz: ‘bu IP sanığı ispatlar’ cümlesi raporun işi değildir. Teknik incelemenin nasıl kurulacağı, araç adı ve kopya alma sırası yazılmaz.
Şikâyet, tespitin hangi evresini başlatır?
CMK 158, ihbar veya şikâyetin Cumhuriyet Başsavcılığına veya kanundaki diğer mercilere yapılabileceğini yazar. Bilişim suçlarının bir bölümü şikâyete bağlı, bir bölümü re’sen kovuşturulur. Şikâyete bağlılık, suçun kanun maddesinden okunur. Bu sayfa her bilişim suçunu tek bir şikâyet süresine bağlamaz. Süre kilitlenmeyen yerde denetim_gerekli işareti durur. Şikâyet metninin nasıl kurulacağı ayrı yazıdadır. Burada yalnız, şikâyetin faili kendiliğinden isimlendirmediği söylenir.
Mağdur, elindeki hukuka uygun ekran görüntüsünü, bağlantı adresini ve olayın zamanını savcılığa verir. Bu malzeme, olayın görünen hâlini gösterir. Görünen hesap adını failin nüfus kaydı yapmaz. Savcılık, 160. madde uyarınca hem lehe hem aleyhe araştırma yapar. Araştırma, mağdurun kendi başına sağlayıcıdan abone listesi istemesi değildir.
Kolluk, 161. maddenin ikinci fıkrasına göre elkoyduğu olayı derhâl savcıya bildirir. Savcının emri dışında abone dökümü çıkarmak, kolluğun genel görev cümlesinden kendiliğinden doğmaz. Mağdurun karakola başvurması, başsavcılığa yapılan şikâyetin yerine her zaman geçmez. Hangi merciin evrakı alacağı, suçun türüne ve kanundaki yetkiye bağlıdır.
Abone kaydı istemi ile arama ve iletişim denetimi aynı işlem midir?
Erişim sağlayıcıdan belirli bir zaman aralığındaki abone kaydının istenmesi, CMK 134’teki bilgisayarda arama değildir. 134, şüphelinin kullandığı bilgisayar, program ve kütüklerde arama, kopyalama ve elkoymadır. Somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka türlü delil elde etme imkânının bulunmaması aranır. Kararı hâkim verir. Gecikmesinde sakınca varsa savcı verir ve CMK m. 134’te yazılı onay süresi içinde hâkim onayına sunar. Onaylanmayan işlem hükümsüz kalır. Bu cümleler aramanın nasıl yapılacağını anlatmaz.
135. madde, telekomünikasyon yoluyla iletişimin denetlenmesidir. Katalog suçlar ve süre, maddenin kendi fıkralarındadır. Bu tedbir, IP numarasından abone adını sormanın yerine geçmez. Dinleme, sinyal değerlendirmesi ve cihaz kimliği üzerinden kişi bulma bu sayfada yöntem olarak yazılmaz. 162. madde, yalnız hâkimin yapabileceği iş için savcının sulh ceza hâkimine başvurmasını ister. Abone kaydı yazısı ile 135 kararı aynı evrak değildir.
Anayasa Mahkemesi’nin 12 Şubat 2026 tarihli ve E. 2023/128, K. 2026/36 sayılı kararı 134’ü iptal etmiştir. İptal, Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra, 25 Şubat 2027’de yürürlüğe girecektir. 7 Ekim 2026 itibarıyla madde yürürlüktedir. Yürürlük, arama yönteminin bu sayfada anlatılacağı anlamına gelmez. İptal gerekçesinin teknik ayrıntısı da yazılmaz. Okuyucu, iptal tarihini ‘tedbir kalktı’ diye bugüne çekemez.
Trafik kaydının saklama aralığı tespiti nasıl sınırlar?
5651 sayılı Kanun’un 6. maddesi, erişim sağlayıcının trafik bilgilerini altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamasını ister. Yer sağlayıcı için 5. madde, bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmama aralığını yazar. 5809 sayılı Kanun’un 51. maddesinin onuncu fıkrası da saklama sürelerini bir yıldan az iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmeliğe bırakır. Somut gün, yönetmelik satırındadır. Bu sayfa uydurma bir silinme günü yazmaz, denetim_gerekli.
Kayıt durmuyorsa abone, o IP’den çıkarılamaz. Bu, suçun hiç işlenmediği anlamına gelmez. Şüphenin kişiye bağlanamadığı anlamına gelebilir. Bağlanamayan şüphe, mağdura kendi imkânıyla başkasının hattını araştırma hakkı vermez. Zaman aralığının yanlış yazılması da kaydı boşaltır. Yanlış aralık, komşu bir aboneyi dosyaya sokabilir. Savcılık isteminde olayın zamanının doğru aktarılması bu yüzden önem taşır.
5809’un 51. maddesi, trafik verisinin gizliliğini esas alır. Yargı kararının öngördüğü hâller saklıdır. Mağdurun veya vekilin sağlayıcıya ‘kaydı bana verin’ yazısı, bu saklı hâlin kendisi değildir. İstemi savcılık veya mahkeme yapar. 24 Temmuz 2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanun, 5651 metnindeki birçok Kurum ibaresini Siber Güvenlik Başkanlığı anlamındaki Başkanlığa çevirmiştir. Elektronik haberleşmede Kurum, 5809’daki Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu olarak durur. İki makam birbirinin yerine yazılmaz.
Paylaşılan ağ ve sahte hesap aidiyeti neden kesmez?
Aynı IP, işyeri, yurt, kafe veya ortak kullanılan bir ağda birden çok kişiye bakabilir. Abone, hattın sözleşmesini tutan kişidir. Kullanıcı, o anda oturumu açan kişidir. İkisi aynı dosyada çakışmayabilir. Abone kaydı geldikten sonra, o zaman diliminde ağa kimlerin eriştiği sorulabilir. Soru, savcılığın araştırmasıdır. Mağdurun komşularını tek tek yoklaması bu araştırmanın yerine geçmez.
Sahte hesap, tespiti imkânsız kılmaz. İspatı uzatır. Görünen ad, fotoğraf veya kullanıcı adı aidiyet için tek başına hüküm taşımaz. 5651’in ek 4. maddesinin beşinci fıkrası, saydığı ağır suçlarda sosyal ağ temsilcisinin adlî merciye fail bilgisi vermesini yazar. Tehdit, hakaret veya kişisel veriyi hukuka aykırı ele geçirme bu fıkranın listesinde kendiliğinden durmaz. Listeyi her şikâyete taşımak kanunu genişletir.
Mağdurun, sahte hesabı açığa çıkarmak için üçüncü kişilerin kişisel verisini yayması ayrı bir suça konu olabilir. Türk Ceza Kanunu’nun 136. maddesi bu yaymayı kendi şartlarıyla konuşur. Bu sayfa, verinin nasıl toplanacağını veya nasıl yayınlanacağını yazmaz. Hukuka uygun ekran görüntüsü ile başkasının özel verisinin ifşası aynı malzeme değildir.
Hukuka aykırı elde edilen kayıt neden faile dönüşmez?
CMK 217, hâkimin kararını duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandıracağını yazar. İkinci fıkra, yüklenen suçun hukuka uygun elde edilmiş delille ispat edileceğini söyler. Mağdurun, karşı tarafın hesabına girerek veya iletişimi kayda alarak oluşturduğu malzeme bu ölçüte takılabilir. Yasak usulle alınan ifade 148. maddede ayrıca durur. Ölçüt, hangi aracın kullanılacağının tarif edilmesi değildir. Tarifi verilmez.
Ekran görüntüsü, bağlantı adresi, tarih ve sağlayıcı kaydı birlikte tartılır. Kesilmiş bir kare, aidiyeti belirsiz profil veya başkasının cihazından alınmış oturum tek başına hüküm taşımaz. Bilirkişi, 67. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca hukuki nitelendirme yapamaz. ‘Bu numara sanığı ispatlar’ cümlesi raporun işi değildir. Nitelendirmeyi hâkim yapar.
Delilin bir kısmı hukuka aykırıysa dosyanın tamamı kendiliğinden çöpe gitmez. Aykırı parça elenir. Kalan hukuka uygun kayıtla şüphe kurulabiliyorsa soruşturma sürer. Kurulamıyorsa 172. madde kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı konuşur. Mağdur, elenen parçanın yerine yeni bir hukuka aykırı kayıt koymaya yöneltilmez.
Yurt dışındaki sağlayıcı tespiti hangi usule bırakır?
Sunucu veya sosyal ağ yurt dışındaysa CMK’nın yetki hükümleri ve adli yardım usulü gündeme gelir. Bu sayfa yabancı bir sisteme erişim tarifi vermez. Adli yardım, talepnamenin hangi dilde yazılacağı veya hangi formun doldurulacağı rehberi de değildir. Okuyucuya söylenen, yerli bir IP kaydı ile yabancı bir hesap kaydının aynı sürede ve aynı merciden gelmeyeceğidir.
5651 ek 4. maddenin beşinci fıkrasındaki bilgi verme yükümlülüğü, maddede sayılan suç kataloguyla sınırlıdır. Katalogda çocukların cinsel istismarı, halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar ile casusluk başlıkları yer alır. Her bilişim şikâyeti bu listeye girmez. Temsilcinin bilgi vermemesi, mağdura kendi başına yabancı sunucudan kayıt çekme hakkı doğurmaz.
Uluslararası istemin sonuçlanması, yerli sağlayıcıdaki saklama aralığından uzun sürebilir. Bu uzunluk için tek bir gün sayısı kilitlenmedi, denetim_gerekli. Süre uydurulmaz. Gecikme, mağdurun şikâyetini geri almasını gerektirmez. Gecikme, şüphelinin tespit edildiği anlamına da gelmez. Dosya, gelen veya gelmeyen kayda göre 172 veya 170 ile sonuçlanır.
İddianame ve kovuşturmaya yer olmadığı kararı tespiti nasıl kapatır?
Toplanan delil yeterli şüphe doğurursa 170. maddeye göre iddianame düzenlenir. Yeterli şüphe, IP numarasının dosyada yazılı olması değildir. Şüphenin bir kişiye bağlanmasıdır. Bağlantı zayıfsa iddianame düzenlenmez. 172. madde kovuşturmaya yer olmadığı kararını yazar. Karar, suç hiç yok demekle, kişi belirlenemedi demek arasında gerekçesine göre ayrılır. Gerekçe okunmadan itiraz yazılmaz.
173. madde, kovuşturmaya yer olmadığı kararına itirazı düzenler. Süre, tebliğden itibaren kanunda yazılı gündür. Bu sayfa o günü tek sayıya kilitlemez. Gün, madde metninden okunur, denetim_gerekli. İtiraz, mağdura yeni bir teknik inceleme yaptırma talimatı vermez. İtiraz mercii, soruşturmanın eksik kalıp kalmadığına bakar.
İddianame kabul edilirse kovuşturmada 206 ve 217, delilin duruşmada tartışılmasını ister. Soruşturmada bağlanamayan abone, duruşmada kendiliğinden sanık olmaz. Sanık, abone kaydına ve kullanıcı farkına karşı beyanda bulunabilir. Beyan, kaydı silmez. Hâkim, kayıt ile beyanı birlikte değerlendirir. Beraat veya mahkûmiyet, IP satırının tek başına sonucu değildir.
Mağdur hangi bilgiyi verir, hangi işi üstlenmez?
Mağdurun verebileceği bilgi, olayın zamanı, görünen hesap, bağlantı adresi, ekran görüntüsü ve varsa kendisine ulaşan iletişimin hukuka uygun kopyasıdır. Bu bilgiler şikâyetin anlaşılır olmasını sağlar. Sağlayıcıdaki abone satırını, başkasının özel yazışmasını veya bir sistemin iç kaydını mağdurun getirmesi beklenmez. Getirilen kayıt hukuka aykırıysa 217 ölçütü uygulanır.
Mağdur, şüphelinin adını bilmek zorunda değildir. Bilmiyorsa şikâyet ‘faili meçhul’ kalabilir. Meçhul dosya, savcılığın 160 ve 161 kapsamındaki araştırma ödevini kaldırmaz. Araştırma sonucunda kişi belirlenebilir veya belirlenemeyebilir. Belirsizlik, mağdurun utanması gereken bir eksiklik değildir. Kanunun araştırma görevini savcıya vermesinin sebeplerinden biridir.
Sık düşülen hatalar şunlardır. IP numarasını kimlik sanmak. Saklama aralığı dolmadan şikâyeti geciktirmek. Karşı hesabın içine girerek kayıt oluşturmak. Sağlayıcıya vekâletnameyle abone listesi istemek. Bu hatalar 217’deki hukuka uygunluk ölçüsünü veya 51. maddedeki gizliliği zedeler. Hatanın nasıl yapılacağı yazılmaz. Yazılan, hatanın tespiti neden güçleştirdiğidir.
Şüpheli sıfatı hangi anda doğar?
Soruşturma evresinde hakkında suç şüphesi bulunan kişi şüphelidir. Kovuşturmada bu sıfat sanığa döner. IP satırının dosyaya girmesi, o satırdaki aboneyi kendiliğinden şüpheli yapmaz. Savcılık, abone ile kullanıcı ayrımını ve olayın zamanını değerlendirdikten sonra şüpheyi bir kişiye yöneltebilir. Yöneltme, iddianame ile aynı ağırlıkta değildir. Yeterli şüphe, 170. maddenin iddianame eşiğidir.
Şüpheliye isnat henüz belirli değilken kişinin ifadesine başvurulması, ifade ve sorgu güvencelerine tabidir. Bu sayfa ifade alma tekniğini yazmaz. Kişi, müdafi ile ilgili haklarını öğrenmeden suskunluğu aleyhe yorumlanacak biçimde sıkıştırılamaz. Hangi anda müdafiin zorunlu olduğu, suçun ceza sınırından okunur. Sınır bu sayfada tek bir yıl sayısına kilitlenmedi, denetim_gerekli.
Mağdur, şüphelinin adını öğrenince bunu herkese duyurmak zorunda değildir. Duyuru, masumiyet karinesini ve kişisel veriyi ayrıca tartışmaya açar. Tespit, ceza dosyasında yapılır. Dosya dışında isim ilan etmek mahkûmiyet değildir. Soruşturma gizliliği 157. madde çerçevesinde durur. Gizlilik, mağdurun şikâyet hakkını kaldırmaz. Mağdura savcılık araştırmasının bütün ara belgelerini anında okuma hakkı da vermez.
Yazılı bilgi istemi ile elkoyma tutanağı aynı delil midir?
CMK 332, yazılı olarak istenen bilginin on gün içinde verilmesini yazar. 161. maddenin dördüncü fıkrası, kamu görevlisinin belgeyi vakit geçirmeksizin temin edeceğini söyler. On gün, trafik kaydının saklama aralığı değildir. Biri cevap süresidir. Diğeri kaydın sağlayıcıda durduğu aralıktır. Cevap gecikirse kayıt silinmiş olabilir. Gecikmenin yaptırımı, mağdurun kendi başına kaydı ele geçirmesi değildir.
Elkoyma tutanağı, bir cihaz veya veri taşıyıcısının kimden, ne zaman ve hangi yetkiyle alındığını gösterir. Tutanak, içindeki verinin hukuki nitelendirmesi değildir. Verinin bütünlüğünün nasıl korunacağı bu sayfada adım adım yazılmaz. Yazılan, tutanaksız bir çıktının aidiyetinin zayıf kalacağıdır. Çıktıyı düzenleyen kişinin sıfatı, savcılık istemi veya hâkim kararıyla açıklanmalıdır.
Bilirkişi incelemesi, tutanağın yerine geçmez. İnceleme, hâkimin çözemeyeceği teknik olgu içindir. 67. madde, bilirkişinin hukuki nitelendirme yapmasını yasaklar. Rapor, suçun oluştuğunu veya kişinin fail olduğunu söyleyerek hükmü kuramaz. Raporun hangi yöntemle hazırlanacağı yazılmaz. Hâkim, raporu duruşmada tartıştıktan sonra serbestçe değerlendirir.
Mağdur dosyayı incelemekle faili kendisi mi bulur?
Mağdurun dosyayı inceleme hakkı, soruşturmadaki her teknik kaydı anında kopyalama yetkisi değildir. İnceleme, gizlilik ve başkasının özel hayatı ile sınırlanır. Sınır, suçun türüne ve 157. maddedeki gizliliğe bağlıdır. Mağdur, inceleyemediği bir abone satırını sağlayıcıdan ayrıca isteyemez. İstem savcılıkta kalır.
Dosyada birden fazla hesap varsa her hesap ayrı aidiyet konusudur. Bir hesabın abonesinin belirlenmesi, aynı gündeki başka bir hesabın kullanıcısını kendiliğinden belirlemez. Savcılık, istemini olayın zaman aralığıyla sınırlamalıdır. Sınırsız bir döküm, ilgisiz kişilerin trafik verisini dosyaya taşır. İlgisiz veri, hukuka uygunluk tartışması doğurur.
Uzlaşma, bazı suçlarda soruşturmayı durdurabilir. Hangi bilişim suçunun uzlaşma kataloğunda olduğu bu sayfada tek listeye bağlanmadı, denetim_gerekli. Katalogda olmayan bir suçta uzlaşma, fail tespitinin yerine geçmez. Katalogda olan suçta da uzlaşma, IP numarasını kimlik yapmaz. Anlaşma, teknik kaydın aidiyetini hükme bağlamaz.
Tespit sonucu hangi kararla açıklanır?
Kişi belirlendiyse ve yeterli şüphe varsa iddianamede sanık olarak gösterilir. İddianame, IP numarasını sanığın yerine yazamaz. Sanığın kimliği, abone kaydı ve diğer delillerle desteklenir. Destek yoksa iddianame düzenlenmemesi, 172. maddedeki kararın gerekçesi olabilir. Gerekçede kaydın bir işyerine ait olduğu ve kullanıcının ayırt edilemediği yazılabilir. Bu cümle, suçun hiç işlenmediği anlamına gelmeyebilir.
Kovuşturmada sanık, abone olmadığını veya o zaman diliminde ağı kullanmadığını savunabilir. Savunma, kaydı dosyadan çıkarmaz. Hâkim, 217. madde uyarınca tartışılan delille karar verir. Mahkûmiyet için abone kaydı tek başına yetmeyebilir. Yetip yetmeyeceği, paylaşılan ağ, zaman uyumu ve diğer delile göre değişir. Bu sayfa mahkûmiyet için eşik oranı yazmaz.
Beraat veya düşme, mağdurun hukuk davasındaki tazminat talebini kendiliğinden kapatmaz. Ceza hükmü ile hukuk davasının bağlayıcılığı kendi hükümlerindedir. Bağlayıcılığın ölçüsü bu sayfada kilitlenmedi, denetim_gerekli. Tespitin konusu, kişinin kanuna aykırı araçlarla aranması değil, araştırma yetkisinin savcı ve mahkemede olmasıdır.
Kolluk, savcıdan ayrı bir tespit makamı mıdır?
Adlî kolluk, savcının soruşturma yetkisinin yanında çalışır. 161. madde, savcının bütün kamu görevlilerinden bilgi isteyebileceğini ve adlî kolluk aracılığıyla araştırma yaptırabileceğini yazar. Kolluğun olayı öğrenmesi, savcının 160. maddedeki araştırma ödevini kaldırmaz. Kolluk, elkoyduğu olayı derhâl savcıya bildirir. Bildirim gecikirse kayıtların saklama aralığı dolabilir. Gecikme, kolluğa sağlayıcıdan süresiz döküm alma yetkisi vermez.
Kolluk tutanağı, olayın görünen hâlini ve şikâyetçinin beyanını taşır. Tutanak, abone kimliğini kendiliğinden içermez. Abone kimliği, sağlayıcıdaki trafik kaydının kanundaki istemle getirilmesine bağlıdır. Tutanağa ‘fail şu kişidir’ diye yazılması, o cümleyi hüküm yapmaz. Hüküm, duruşmada tartışılan delille kurulur. Tutanaktaki tahmin, 217. maddedeki serbest değerlendirmenin malzemesidir.
Mağdur, kolluğa başvurduktan sonra başsavcılıktaki soruşturma numarasını öğrenmelidir. Numara, şikâyetin işleme alınıp alınmadığını gösterir. Numaranın hangi ekrandan okunacağı bu sayfada yazılmaz. Yazılan, kolluk fişinin savcılık soruşturmasının yerine geçmediğidir. İki kayıt çelişirse savcılık evrakı esas alınır. Çelişkinin nasıl giderileceği dosyaya bağlıdır, denetim_gerekli.
Tüzel kişi ve vekil şikâyette kimi gösterir?
Şikâyet hakkı, suçu kim işlediğini bilmeyi şart koşmaz. Tüzel kişi zarar görmüşse şikâyeti, temsil yetkisi olan organ veya vekil yapabilir. Yetki belgesi, failin kimliğini ispata yaramaz. Yalnız şikâyetin kimin adına yapıldığını gösterir. Yetkisiz kişinin şikâyeti, süreyi koruyup korumayacağı somut suçun şikâyete bağlı olup olmadığına göre okunur. Bu sonuç her suçta aynı değildir, denetim_gerekli.
Vekil, müvekkili adına sağlayıcıdan abone dökümü isteyemez. Vekâletname, 5809’un 51. maddesindeki gizliliği kaldırmaz. Vekil, savcılığa suç duyurusunu ve eldeki hukuka uygun malzemeyi sunar. Sunulan malzeme ekran görüntüsü ve olayın zamanı olabilir. Vekil, karşı tarafın hesabına girerek yeni malzeme üretmez. Üretirse 217. maddedeki hukuka uygunluk ölçütü gündeme gelir.
Birden fazla mağdur varsa her birinin zararı ayrı anlatılır. Aynı IP satırı, her mağdur bakımından aynı kullanıcıyı göstermeyebilir. Zaman aralıkları farklıysa kayıtlar da farklıdır. Savcılık, istemi her olayın zamanına göre kurar. Mağdurlar, tek bir numaranın bütün dosyaları çözeceğini varsaymamalıdır. Varsayım, aidiyet incelemesinin yerine geçmez.
Olayın zamanı kayıtla neden birlikte okunur?
Trafik bilgisi, 5651’in 2. maddesinde zamanı da içerir. Hizmetin başlangıcı ve bitişi, IP numarasından ayrı bir unsurdur. Numara doğru, zaman yanlışsa başka bir abone dosyaya girebilir. Zaman doğru, numara yoksa kişi çıkmaz. İkisi birlikte istenmeden tespit tamamlanmış sayılmaz. Mağdur, olayı hatırladığı günü yaklaşık bırakırsa savcılık aralığı geniş tutmak zorunda kalabilir. Geniş aralık, ilgisiz trafiği de çekebilir.
Ekran görüntüsündeki tarih, cihazın kendi ayarına bağlı olabilir. Sağlayıcı kaydındaki zaman, görüntüdeki yazıdan farklı çıkabilir. Fark, görüntüyü kendiliğinden sahte yapmaz. Fark, hangi kaydın olay anını gösterdiğinin tartışılması demektir. Bu tartışma bilirkişiye teknik olgu olarak gidebilir. Bilirkişi, farkın hukuki sonucunu, yani failin kim olduğunu, raporunda kuramaz.
Zaman uyumu yoksa abone kaydı lehe delil hâline gelebilir. 160. madde, savcının lehe delili de araştırmasını ister. Lehe kayıt gizlenmez. Mağdur, kendi iddiasını zayıflatan zaman farkını dosyadan çıkarmaya yöneltilmez. Çıkarma, gerçeğin araştırılmasını zedeler. Hâkim, uyumsuzluğu 217 çerçevesinde değerlendirir. Uyumsuzluk tek başına beraat formülü de değildir.
Tespit, mahkûmiyet hükmünün kendisi midir?
Şüphelinin belirlenmesi, yargılamanın bittiği anlamına gelmez. Belirleme, soruşturmanın kişiye bağlanmasıdır. Bağlanan kişi iddianameyle sanık olur. Sanık hakkında mahkûmiyet, ancak duruşmada tartışılan ve hukuka uygun delille, hâkimin vicdani kanaatiyle kurulur. Abone kaydı bu kanaatin parçası olabilir. Parçanın tek başına yetip yetmeyeceği, ağın paylaşılıp paylaşılmadığına ve başka delile bağlıdır.
Kovuşturmaya yer olmadığı kararı da bir tespit sonucudur. Sonuç, kişinin bulunamadığını veya bulunan kişide yeterli şüphe olmadığını gösterebilir. Kararın gerekçesi okunmadan ‘suç yoktur’ denmez. 173. maddedeki itiraz, gerekçedeki eksik araştırmayı gündeme getirebilir. İtiraz süresi kilitlenmedi, denetim_gerekli. İtiraz, mağdura teknik araç kullanma talimatı vermez.
Aynı olayda hem ceza soruşturması hem hukuk davası açılabilir. Hukuk davası, failin ceza dosyasında belirlenmesini beklemek zorunda olmayabilir. Bekleme, davanın türüne ve hakimin takdirine bağlıdır. Bu sayfa bekletici mesele için tek bir kural kilitlemez, denetim_gerekli. Hukuk davası, mağdura karşı tarafın özel kaydını ele geçirme yetkisi vermez. Kayıt istemi ceza soruşturmasındaki usule tabidir.
Tespitin sınırı şudur. Kanun, trafik verisini tanımlar, saklama aralığını yönetmeliğe bırakır, araştırmayı savcıya verir, ağır tedbirleri hâkime bırakır ve hukuka aykırı delili hükme esas tutmaz. Bu çerçeve, numaranın kime ait olduğunu mağdurun kendi araçlarıyla çözmesi değildir. Çerçevenin dışında kalan araç adı, sorgu sırası ve sisteme giriş bu sayfada yoktur. Okuyucu, eksik gördüğü tarifi başka bir kaynaktan tamamlamaya bu metinle yöneltilmez. Saklama aralığı dolmuş bir kayıt, sonradan aynı numaradan kişi üretilemez. Aralık dolmadan yapılan şikâyet ise kişiyi kendiliğinden mahkûm etmez. İki sonuç arasında savcılığın araştırması durur. Araştırma, lehe ve aleyhe delili birlikte toplar. Toplanan kayıt duruşmaya gelirse orada tartışılır. Tartışılmayan çıktı, hükmün tek dayanağı yapılmaz. Bu sıra, mağdurun beklemesini ister. Bekleme, failin bilinemeyeceği anlamına gelmez. Bilinememe, ancak araştırma bittikten ve şüphe kişiye bağlanamadıktan sonra söylenir.
Kayıt gelmezse dosya hangi kararla kapanır?
Sağlayıcı, saklama aralığı dolduğu için kayıt veremeyebilir. Bu cevap, suçun işlenmediğini kanıtlamaz. Şüphenin o numaradan kişiye bağlanamadığını gösterir. Savcılık, eldeki diğer hukuka uygun delille yeterli şüphe kurabiliyorsa 170. maddeye göre iddianame düzenleyebilir. Kuramıyorsa 172. madde kovuşturmaya yer olmadığı kararını yazar. Kararın gerekçesi, kaydın neden gelmediğini göstermelidir.
Mağdur, gelmeyen kaydın yerine kendi ürettiği bir dökümü koyamaz. Koyarsa 217. maddedeki hukuka uygunluk ölçütü uygulanır. Ölçüt, dökümün nasıl hazırlanacağının tarifi değildir. Tarifi yoktur. Mevcut ekran görüntüsü ve olayın zamanı dosyada durur. Bu malzeme, abone kaydının boşluğunu her zaman doldurmaz. Doldurup doldurmadığı hâkimin veya itiraz merciinin değerlendirmesine kalır.
İtiraz merci, araştırmayı eksik bulursa kararın kaldırılmasını isteyebilir. Eksiklik, mağdurun yeni bir teknik işlem yapması değildir. Eksiklik, savcılığın kanundaki bilgi istemini kurup kurmadığıdır. İstem kurulmuş ve kayıt yoksa eksiklik giderilmiş olabilir. Bu ayrım dosyadaki yazışmadan okunur. Yazışmanın gün sayısı, 332’deki on günlük cevap süresi ile saklama aralığının karıştırılmaması için ayrıca tutulur. On gün, kamu görevlisinin cevap borcudur. Saklama aralığı, kaydın sağlayıcıda durduğu kanuni çerçevedir. İkisi toplanıp tek bir silinme günü yapılmaz. Somut silinme günü yönetmelik satırındadır ve bu sayfada uydurulmaz. Yönetmelik satırı görülmeden ‘kayıt iki yıl durur’ demek de aralığın üst sınırını kesin süre diye ilan etmektir. Üst sınır, yönetmeliğin daha kısa bir süre seçmesine engel değildir. Alt sınır da kaydın her olayda altı ay veya bir yıl duracağı anlamına gelmez. Süre, yönetmelik hükmü görülmeden sabitlenmez.
İlgili taslaklar: Bilişim Suçları Şikayeti Nasıl Yapılır? - 2026 · İnternet ve Sosyal Medya Üzerinden Tehdit Suçu ve Cezası - 1 · Kişisel Verileri Ele Geçirme Suçu ve Cezası - 2026 · Erişimin Engellenmesi ve İçerik Kaldırma - 2026
Sık sorulan sorular
IP adresi failin kimliğini ispatlar mı?
Hayır. 5651 m. 2/j trafik bilgisini tanımlar; IP abone kaydıyla birlikte konuşulur. Kullanıcı başka olabilir.
Mağdur sağlayıcıdan IP sahibini isteyebilir mi?
Hayır. 5809 m. 51 gizliliği esas alır. İsteyen, CMK 160–161 ve 332 kapsamındaki savcılık veya mahkemedir. Form tarifi yoktur.
Trafik kaydı ne kadar saklanır?
Erişim sağlayıcıda 5651 m. 6: altı ay–iki yıl, yönetmelik. Yer sağlayıcıda m. 5: bir–iki yıl. 5809 m. 51/10 aynı aralığı yönetmeliğe bırakır. Somut gün uydurulmaz.
Hesabı kendim bularak şikâyet güçlenir mi?
Karşı hesaba girme, yazılımla iz sürme veya üçüncü kişinin verisini yayma tarifi yoktur. Hukuka aykırı elde etme 217’de elenir.
Sahte hesapta fail bulunamaz mı?
Bulunamaz denmez. Aidiyet ve sağlayıcı kaydı savcılıkta konuşulur. 5651 ek m. 4/5 her suç için otomatik bilgi vermez.
CMK 134 hâlâ yürürlükte midir?
7 Ekim 2026 itibarıyla evet. AYM E. 2023/128, K. 2026/36 iptali, Resmî Gazete’den dokuz ay sonra (25 Şubat 2027) yürürlüğe girecektir. Arama yöntemi yazılmaz.
Bilişim suçunda şikâyet nereye yapılır?
CMK 158: Cumhuriyet Başsavcılığı veya kanundaki diğer merciler. Şikâyet metninin ayrıntısı ayrı yazıdadır.
Uluslararası sunucuda fail nasıl bulunur?
CMK 14 ve adli yardım ayrı usuldür. Bu sayfa yabancı sunucuya sızma veya iz sürme tarifi vermez.
Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz kaç gündür?
173. madde itirazı düzenler. Gün sayısı bu sayfada kilitlenmedi. Süre madde metninden okunur, denetim_gerekli.
Abone ile kullanıcı aynı kişi midir?
Hayır. Abone hattın veya sözleşmenin sahibidir. Kullanıcı o oturumu açan kişi olabilir. İkisi çakışmayabilir.
Av. Oğuz EROĞLU
Av. Oğuz Eroğlu, Eroğlu Hukuk & Danışmanlık Bürosu’nun kurucu avukatıdır. Hukuk Fakültesi mezuniyetinin ardından mesleki kariyerini avukatlık alanında sürdürmüş ve uzun yıllara dayanan deneyim kazanmıştır. Hukuk alanı...
Profili Gör