Sosyal Medya Hesabı Üzerinden Hakaret Suçu

Av. Oğuz EROĞLUBilişim Hukuku20 dk okuma
Sosyal Medya Hesabı Üzerinden Hakaret Suçu

Kısa cevap. Sosyal medya hesabından yazılan hakaret, Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesindeki suç tipidir. Hesabın sahte, rumuzlu veya başkasına ait görünmesi, onur, şeref ve saygınlığa saldırıyı kendiliğinden suç olmaktan çıkarmaz. Mağduru muhatap alan yazılı veya görüntülü ileti 125’in ikinci fıkrasıdır. Herkese açık paylaşım, çoğu dosyada dördüncü fıkradaki aleniyet artırımını taşır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 189. maddesinin ikinci fıkrası, hukuka aykırı elde edilmiş delili vakıa ispatında dikkate aldırmaz. Bu sayfa hakaret cümlesi kurmaz, hesap kırmaz ve 5651 sayılı Kanun’un iptal edilmiş 9. maddesini yürürlükteymiş gibi uygulamaz.

TCK 125 sosyal medyada hangi unsurlarla okunur?

Sosyal Medya Hesabı Üzerinden Hakaret Suçu
Sosyal Medya Hesabı Üzerinden Hakaret Suçu

125’in birinci fıkrası, somut bir fiil veya olgu isnadı ya da sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıranı üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla yazar. Suç, mağdurun gıyabında işlenmişse, ceza için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir. Hapis aralığı kanundaki çerçevedir. Adlî para cezasının gün sayısı ve lirası bu sayfada uydurulmaz.

Somut fiil isnadı, belirli bir olayı kişiye yüklemektir. Soyut kızgınlık, her dosyada bu unsuru doldurmaz. Sövme, onur ve şerefe saldıran sözdür. Hangi sözün sövme sayılacağı, bağlam ve somut ifadeyle hâkimin takdirindedir. Bu yazı sözlük, örnek cümle veya ‘şöyle yazılırsa suç olmaz’ tarifesi vermez. Tarife, suçun işleniş anlatısı olur. Anlatı yoktur.

Mağdur belirli olmalıdır. 126. madde, isnatın kimseye yönelik olduğunda duraksama yoksa mağdurun isminin yazılmamış olmasını suçu düşürmez. Profil fotoğrafı, kullanıcı adı veya önceki konuşma, kişiyi duraksamasız gösteriyorsa mağdur belirlenebilir. Belirlenebilirlik, failin kimliğinin de çözüldüğü anlamına gelmez. Fail ayrı iştir.

Eleştiri ile hakaret aynı cümle değildir. Bir görüşü, kararı veya eseri ağır biçimde beğenmemek, kişiye somut fiil isnat etmiyor ve sövme içermiyorsa 125’i her dosyada kurmaz. Kurmayan eleştiri, küfrün ‘yorum’ diye adlandırılmasıyla da korunmaz. Ad, unsurun yerine geçmez. Unsur, metnin bağlamından okunur. Okuma, bu sayfada örnek hakaret metniyle yapılmaz.

Gıyap ve en az üç kişi neyi değiştirir?

Mağdurun yüzüne karşı söylenen söz ile gıyabında söylenen söz aynı fıkrada durur ama gıyapta ek şart vardır. En az üç kişiyle ihtilat, sözün o çevrede yayılmasını ifade eder. Herkese açık bir paylaşım, bu tartışmayı çoğu dosyada taşır. Kapalı bir grubun üç kişiyi aşan yayını da taşıyabilir. İki kişilik özel yazışma, gıyap şartını kendiliğinden kurmaz.

İhtilat, paylaşımı gören herkesin tek tek ispatlanması değildir. Görenlerin sayısı ve hesabın açıklığı, dosyadaki kayıttan okunur. Okunmayan sayı, ‘üç kişi vardı’ diye tahmin edilmez. Tahmin, unsuru tamamlamaz. Tamamlanmayan unsur, aleniyet artırımıyla da kendiliğinden doldurulmaz. İki fıkra ayrıdır.

Yorum zinciri, ilk yazıyı gören kişileri artırabilir. Artış, yorumu yazan herkesi aynı fail yapmaz. Her yorum, kendi metniyle 125’e girer veya girmez. Giren yorum, ilk yazanın cezasını otomatik yükseltmez. Yükseltmeyen yorum, zincirin hiçbir halkasının suç olmadığı anlamına da gelmez.

Üç kişi şartı, mağdurun kendisine yöneltilen iletide ayrıca aranmayabilir. İleti, ikinci fıkranın konusudur. İkinci fıkra aşağıda durur. Burada söylenen, gıyaptaki yazının üç kişi olmaksızın birinci fıkrayı her dosyada tamamlamadığıdır. Tamamlamayan yazı, yine de ikinci fıkraya veya aleniyete ayrıca girebilir. Giriş, metnin muhatabına göre ayrılır.

Mağduru muhatap alan ileti hangi fıkradır?

125’in ikinci fıkrası, fiilin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesinde birinci fıkradaki cezayı kurar. Özel mesaj, doğrudan ileti ve profil üzerinden gönderilen görüntü bu fıkraya girebilir. Giren ileti, herkese açık değildir diye suç olmaktan çıkmaz. Çıkmayan ileti, aleniyet artırımını da her dosyada taşımaz.

İletinin mağdura ulaşması, fıkranın konuşulması için önem taşır. Ulaşmayan taslak, çoğu dosyada tamamlanmış suç değildir. Ulaşan ve silinen ileti, kayıt varsa yok sayılmaz. Kayıt, aşağıdaki delil başlığında hukuka uygunlukla tartılır. Tartılmayan kayıt, ikinci fıkrayı kendiliğinden ispatlamaz.

Grup sohbeti, hem ileti hem ihtilat tartışması doğurabilir. Mağdur grubun içindeyse ve söz ona yönelmişse ikinci fıkra gündeme gelir. Mağdur grupta değilse gıyap ve üç kişi konuşulur. İki ihtimal aynı mesajda birleşebilir. Birleşme, cezanın iki kez verileceği anlamına gelmez. İçtima, somut dosyada ayrıca okunur.

Ses kaydı ve görüntülü arama da ‘ileti’ kelimesinin içinde durabilir. Durması, kaydın hukuka uygun alındığını göstermez. Uygun olmayan kayıt, ikinci fıkranın unsur anlatısı değildir. Bu sayfa kaydın nasıl alınacağını yazmaz. Yazdığı, muhatap alınan iletinin açık paylaşımla aynı fıkra olmadığıdır.

Aleniyet artırımını 125/4 nasıl kurar?

125’in dördüncü fıkrası, hakaretin alenen işlenmesi hâlinde cezanın altıda biri oranında artırılacağını yazar. 5377 sayılı Kanun’dan sonra bu fıkra yalnız aleniyeti artırır. Basın yayınında işlenen hakarette üçte bir artırımı bu fıkrada yoktur. Olmayan artırım, ‘paylaşım basın gibidir’ denerek yeniden yazılmaz.

Aleniyet, fiilin belirsiz sayıda kişi tarafından algılanabilir olmasıdır. Herkese açık profildeki gönderi, bu iddiayı besler. Kilitli hesabın tek alıcıya mesajı her dosyada aleniyet değildir. Kilitli hesabın geniş bir çevreye açılması ise dosyaya göre aleniyet tartışması doğurabilir. Tartışma, ‘kilit varsa asla aleniyet olmaz’ diye kilitlenmez.

Altıda bir artırım, hapis veya adlî para cezasının kanundaki sonucudur. Sonuç, belirli bir lira olarak bu sayfada yazılmaz. Yazılırsa, günün tarife cetveli icat edilmiş olur. İcat edilmeyen cetvel, mahkemenin somut cezayı alt ve üst sınır içinde kurmasına bırakılır. Sınır, birinci fıkradaki üç ay ile iki yıldır. Artırım bu çerçevenin üstüne oran olarak gelir.

Örnek: herkese açık hesapta ad ve fotoğrafla sövme, birinci ve dördüncü fıkra birlikte konuşulur. Ters örnek: iki kişilik özel kutudaki sert söz, ikinci fıkra olabilir. Üç kişiyle ihtilat yoksa gıyap kuralı işlemez. Kilitli kutu, açık duvar gibi aleniyet sayılmaz. Sayılmayan kutu, sözün suç olamayacağı anlamına da gelmez. Sözün kendisi ayrıca tartılır. Tartı, küfür listesiyle yapılmaz.

FıkraSosyal medyada neyi değiştirir
125/1İsnat veya sövme; gıyapta en az üç kişiyle ihtilat
125/2Mağduru muhatap alan ileti
125/3Kamu görevlisi, inanç veya kutsal değer: alt sınır bir yıl
125/4Alenen işleme: ceza altıda biri artar
125/5Kurula görevden dolayı: üyeler ve zincirleme suç

5377 sayılı Kanun’dan sonra 125/4 yalnız aleniyeti artırır. Basın artırımı bu fıkrada yoktur. Lira yoktur.

Kamu görevlisi, inanç ve kutsal değer hangi alt sınırı değiştirir?

125’in üçüncü fıkrası, hakaretin kamu görevlisine karşı görevinden dolayı, kişinin dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından veya mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı ya da kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırının bir yıldan az olamayacağını yazar.

Kamu görevlisine her sert söz, görevden dolayı değildir. Söz, görevin ifasıyla bağlı olmalıdır. Özel hayata yönelik ve görevle ilgisi kurulamayan bir söz, (a) bendine girmeyebilir. Girmeyen söz, birinci fıkrada kalabilir. Kalan söz, yine de suç olabilir. Olabilir demek, her eleştirinin bu bent olduğu anlamına gelmez.

İnanç ve kutsal değer bentleri, inancın kendisini cezalandırmaz. Cezalandırılan, o sebeple veya ondan bahisle kişinin onuruna saldırıdır. İnanç açıklamasını tartışmak, her dosyada 125/3 değildir. Değildir demek, inanç üzerinden sövmenin serbest olduğu anlamına da gelmez. Sövme ve somut isnat, bentlerin şartıyla ayrıca okunur. Okuma, bu sayfada inançlara yönelik örnek cümle üretmez.

Alt sınırın bir yıl olması, üst sınırı kendiliğinden yükseltmez. Üst sınır, birinci fıkradaki çerçeveyle ve varsa aleniyet artırımıyla okunur. Okuma, somut lirayı bu rehbere yazdırmaz. Yazılmayan lira, (a) bendinin şikâyet ve önödeme rejimini de değiştirir. O rejim aşağıda ayrı durur. Burada söylenen, alt sınırın bir yıldan az olamayacağıdır.

Kurula yönelik hakaret zincirleme suçu nasıl kurar?

125’in beşinci fıkrası, kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakarette suçu, kurul üyelerine karşı işlenmiş sayar ve zincirleme suç hükmünün uygulanacağını yazar. Belediye meclisi veya kurul kararı eleştirisi her dosyada bu fıkrayı doldurmaz. Doldurmayan eleştiri, kişilere somut isnat veya sövme içeriyorsa ayrıca tartılır.

Zincirleme suç, aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek fiille işlenmesinde konuşulur. Konuşulan kurum, cezanın artırılma biçimini Türk Ceza Kanunu’nun ilgili maddesine bırakır. Bu sayfa artırım oranını kurula özel bir lira yapmaz. Yapılmayan lira, fıkranın varlığını da silmez.

Kurul üyesi olmayan bir çalışanın adı, beşinci fıkrayı kendiliğinden açmaz. Açılmayan fıkra, o kişi kamu görevlisiyse ve söz görevden dolayıysa üçüncü fıkranın (a) bendine gidebilir. Gitmeyen söz, birinci fıkrada kalır. Kalan sözün şikâyete bağlı olup olmadığı, 131’den okunur.

Şikâyet süresi ve iki yıllık tavan nasıl işler?

131. madde, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hariç hakareti şikâyete bağlar. Şikâyet yoksa ve bent bu istisna değilse soruşturma kendiliğinden başlamaz. Başlamayan soruşturma, mağdurun platforma şikâyet formu doldurmasıyla da tamamlanmış sayılmaz. Sayılmayan form, savcılıktaki şikâyetin yerini tutmaz.

73. madde, şikâyete bağlı suçta altı ay ister. Süre, fiili ve failin kim olduğunu bilme veya öğrenme gününden işler. 7531 sayılı Kanun’un 14. maddesiyle eklenen cümle, hakarette bu sürenin her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemeyeceğini yazar. Fail bilinmiyorsa altı ay, öğrenme gününe kadar işlemez. İki yıllık tavan yine fiil günündendir.

İki yıl dolmuşsa, fail sonradan öğrenilse bile şikâyet hakkı bu tavanı aşamaz. Aşamayan hak, altı ay henüz dolmamış gibi kullanılamaz. Kullanılamayan hak, içeriğin hâlâ ekranda durmasıyla kendiliğinden yenilenmez. Yenilenme, ancak yeni bir fiil varsa konuşulur. Yeni fiil, eski yazının ekranda kalması mıdır sorusu dosyaya göre değişebilir. Değişen soru kilitlenmez ve denetim gerektirir.

Şikâyet, fiilin öğrenildiği yerin veya mağdurun yerleşim yerinin cumhuriyet başsavcılığına yapılabilir. Elektronik şikâyet, her işte altı aylık süreyi kendiliğinden durdurmaz. Durma, başvurunun şikâyet niteliği taşımasına ve süresinde olmasına bağlıdır. Bağlı olmayan bir ileti, süreyi kesmiş sayılmaz. Sayılmayan ileti, bu sayfada doldurulmuş dilekçe hâline getirilmez.

Önödeme hangi hakarette işler?

75. maddenin altıncı fıkrası, 7531 ve 7571 değişiklikleriyle hakareti, üçüncü fıkranın (a) bendi hariç, önödeme kapsamına almıştır. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret bu istisnanın dışındadır. Önödeme, uzlaşmanın yerine geçen ayrı bir düşme sebebidir. Her paylaşımda otomatik uygulanacağı vaadi yoktur.

Önödeme, kanundaki hesabın soruşturma veya kovuşturma sırasında teklif edilmesidir. Teklifin günü ve tutarı, 75’in birinci fıkrasındaki hesap ve o günkü tebliğden okunur. Bu sayfa İstanbul için bir lira yazmaz. Yazılan her lira uydurmadır. Uydurulmayan tutar, tebligattaki süre içinde ödenmezse önödeme gerçekleşmez.

Kovuşturma evresinde suçun niteliği değişirse 75’in üçüncü fıkrası devreye girebilir. Değişen nitelik, görevden dolayı hakarete dönerse (a) bendi istisnası önödemeyi kapatabilir. Kapatan istisna, tersine dönüşte yeniden açılabilir. Açılma, somut vasfa bağlıdır. Bağlı olmayan vaat, ‘sosyal medyada her hakaret para ile biter’ cümlesidir. Cümle kanunda yoktur.

Şikâyetten vazgeçme, 73’ün dördüncü fıkrasında davayı düşürür. Aynı anda şahsi haktan da vazgeçildiğinin açıklanması, hukuk mahkemesindeki tazminatı da etkileyebilir. Etkileme, her vazgeçmenin tazminatı kapattığı anlamına gelmez. Kapatma, açıklamanın şahsi hakkı da kapsamasına bağlıdır. Kapsamayan vazgeçme, ceza davasını düşürüp hukuk davasını bırakabilir.

Sahte hesap faili ortadan kaldırır mı?

Rumuz veya sahte isim, 125’i suç olmaktan çıkarmaz. Çıkarmayan isim, mağdurun belirlenebilirliğiyle de karıştırılmamalıdır. 126, mağdur içindir. Failin kimliği ayrıdır. Fail tespit edilemezse soruşturma o noktada takılabilir. Takılma, fiilin hiç işlenmediği anlamına gelmez.

Cumhuriyet savcısı, Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki koruma tedbirleri ve ilgili mevzuattaki bilgi isteme imkânıyla kayıt araştırabilir. İnternet protokol kaydı, abone bilgisi ve hesap açılış bilgisi bu çerçevede istenebilir. İsteme, mağdurun hesaba şifreyle girmesi değildir. Girme, bu sayfada tarif edilmez. Tarife, hukuka aykırı delil üretir. Üretilen delil aşağıda elenir.

Başkasının fotoğrafını kullanan hesap, kullanan kişiyi otomatik olarak o fotoğrafın sahibi yapmaz. Yapmayan görünüş, mağdurun yanlış kişiden şikâyet etmesine neden olabilir. Yanlış kişi, kayıtla ayıklanır. Ayıklama, mağdurun kendi başına ‘sahte hesap bulma’ rehberi uygulaması değildir. Rehber yoktur.

Hesabı kullanan birden fazla kişiyse, fail müşterek veya zincirleme biçimde ayrıca tartışılır. Tartışma, evdeki herkesi kendiliğinden sanık yapmaz. Yapan kayıt, kimin yazdığını göstermelidir. Göstermeyen ortak şifre, bu sayfada nasıl deneneceğinin anlatısı değildir. Anlatı yoktur. Olan, rumuzun suçu silmediğidir.

Ekran görüntüsü ve HMK 189 neyi eledirtir?

Ceza yargılamasında delil serbestisi kuraldır. Hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş delil, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 217. maddesinin ikinci fıkrası ve 206. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi çerçevesinde hükme esas alınamaz. Hukuk davasında, manevi tazminat veya kişilik hakkının korunmasında, 189’un ikinci fıkrası açıktır. Hukuka aykırı olarak elde edilmiş delil, vakıanın ispatında dikkate alınamaz.

Açık profilin hukuka uygun kaydedilmiş görüntüsü ile başkasının hesabına izinsiz girilerek alınan ileti aynı kümede değildir. İkincisinin nasıl alındığı tarif edilmez. Sonuç, hukuk davasında 189/2 elemesidir. Ceza davasında da hükme esas alma yasağı tartışılır. Tartışma, ‘sonuç doğruysa yöntem sorulmaz’ diye kapanmaz.

Ekran görüntüsü; tarih, adres, hesap adı ve bütünlükle tartılır. Kesilmiş kare, aidiyeti belirsiz profil veya montaj iddiası tek başına hüküm taşımaz. Mahkeme veya savcılık, platform kaydını yazı ile isteyebilir. Silinen gönderi, resmî kayıt varsa yok sayılmaz. Noter tespiti bazı dosyada kullanılır. Zorunlu tek usul değildir.

Aynı kare, savcılıkta 217 ile, tazminat davasında 189/2 ile tartılır. İki mahkeme birbirinin delil takdirini otomatik kopyalamaz. Kopyalamayan takdir, birinde kabul edilen görüntünün diğerinde de kesin delil olduğu anlamına gelmez. Gelmez demek, açık profil kaydının her iki dosyada da değersiz olduğu anlamına gelmez. Değer, elde edilişin hukuka uygunluğuna bağlıdır.

MalzemeCeza dosyasıHukuk davası
Açık profilin hukuka uygun kaydı125 olgusu olarak tartılır189’a uygunsa vakıa delili olabilir
Mağduru muhatap alan ileti125/2Aidiyet aranır
Hukuka aykırı elde edilmiş hesap içeriğiCMK 217/2 ve 206/2-aHMK 189/2: dikkate alınamaz
Aidiyeti belirsiz kesilmiş kareZayıfZayıf

Tablo hesap kırma kılavuzu değildir. Elde ediş yöntemi yazılmaz.

İsnadın ispatı ve savunma sınırı nerede durur?

127. madde, isnat edilen ve suç oluşturan fiilin ispatı hâlinde kişiye ceza verilmemesini yazar. İsnat, kesinleşmiş bir mahkeme kararıyla sabit olmuşsa ispatlanmış sayılır. Bunun dışındaki ispat istemi, kamu yararı veya şikâyetçinin razı olmasına bağlıdır. Sosyal medyadaki ‘doğru söyledim’ savunması her dosyada 127’yi doldurmaz.

İspat hakkı, hakaret cümlesini meşru bir yayın tarifesine çevirmez. Çevirmeyen hak, isnat suç oluşturmuyorsa ayrıca değerlendirilir. Suç oluşturmayan ama onur kırıcı soyut sövme, 127’nin ispat konusu olmayabilir. Olmayan konu, ‘ben gördüm’ demekle kapanmaz. Kapanmayan söz, hâkimin 125 unsurunu ayrıca kurmasına bırakılır.

128. madde, yargı mercileri veya idari makamlar nezdinde yapılan yazılı veya sözlü başvuru, iddia ve savunmalar ile bu merciler önünde verilen kararlarda, gerçek ve somut vakıalara dayanan ve uyuşmazlıkla bağlantılı isnatlarda ceza verilmemesini yazar. Profil duvarı, duruşma tutanağı değildir. 128’in koruması her paylaşımı kapsamaz.

Dilekçedeki ağır söz, uyuşmazlıkla bağlantılı ve somut ise 128 tartışılabilir. Bağlantısız sövme, dilekçeye yazılmış olsa da korumaya girmez. Girmeyen söz, sosyal medyada ‘dilekçemi yayınladım’ denerek de korunmaz. Korunmayan yayın, 125’e ayrıca girebilir. Giriş, bu sayfada örnek dilekçe metniyle gösterilmez.

Karşılıklı hakaret, tehdit ve kişilik hakkı nasıl ayrılır?

129. madde, haksız bir fiile tepki olarak işlenen hakarette hapis cezasının indirilebileceğini veya ceza verilmeyebileceğini yazar. Kasten yaralamaya tepki olarak işlenen hakarette ceza verilmeyebilir. Karşılıklı hakarette her iki taraf veya bir taraf hakkında bu hüküm uygulanabilir. Yorumdaki karşılıklı söz bu fıkrayı açabilir. Her ‘cevap verdim’ otomatik cezasızlık değildir.

Tehdit, 106. maddedir. Hakaret ile aynı paylaşımda içtima konuşulur. İki tipin unsuru ayrıdır. Biri diğerini otomatik yutmaz. ‘Seni bulurum’ gibi bir cümle tehdit olabilir. Olabilir demek, bu sayfanın tehdit cümlesi tarif ettiği anlamına gelmez. Tarife yoktur. Olan, iki suçun aynı gönderide yan yana durabileceğidir. Tehdidin şikâyet ve uzlaşma rejimi 125’inkinden farklı okunur.

Manevi tazminat ve Türk Medeni Kanunu’nun 24 ve 25. maddeleri, kişilik hakkının korunması için ceza şikâyetinden bağımsız hukuk davalarıdır. Ceza dosyasında düşme, hukuk hâkimini her olguyu yok saymaya zorlamaz. 73’ün yedinci fıkrasındaki şahsi haktan vazgeçme açıklaması saklıdır. Görevli ceza mahkemesi şikâyettedir. Hukuk mahkemesi tazminattadır. Tazminatın lirası bu sayfada yoktur.

Kişilik hakkına saldırının durdurulması, ceza cezasının yerine geçmez. Geçmeyen tedbir, içeriğin kendiliğinden silineceği bir vaat da değildir. Vaat, iptal edilmiş bir maddeye dayandırılamaz. Dayanak aşağıda, 5651’in 9. maddesinin neden yürürlükteki usul gibi yazılmadığında durur. Burada söylenen, hukuk davası ile ceza şikâyetinin ayrı kaldığıdır.

5651’in 9. maddesi neden yürürlükteki usul diye yazılmaz?

5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi, içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesine ilişkin eski başvuru hükmüydü. Bu madde Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. İptal edilmiş hüküm, bu sayfada yürürlükte olan bir başvuru gibi anlatılmaz. Anlatılırsa, olmayan bir usul mağdura tarif edilmiş olur. Tarife yoktur.

İptalden sonra erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması hangi maddeyle, hangi mercide ve hangi şartla istenebilir sorusu, güncel metin okunmadan cevaplanmaz. Cevaplanmayan soru denetim gerektirir. Denetim, ceza şikâyetinin de kalktığı anlamına gelmez. 125. maddedeki şikâyet, savcılıktadır. İçerik işlemi, bu şikâyetin süresini kendiliğinden durdurmaz.

Platformun kendi şikâyet formu, 73’teki altı ayı ve iki yıllık tavanı kesmez. Kesmeyen form, hesabın kapatılması talebi olabilir. Talep, hakaret suçunun unsurlarını kuran veya düşüren bir karar değildir. Karar, mahkeme ve savcılıktadır. Platformun içeriği kaldırması, beraat veya mahkûmiyet değildir.

Bu başlık, yeni bir engelleme dilekçesinin cümlelerini de vermez. Cümle vermek, iptal edilen maddenin yerine konacak usulü uydurmak olur. Uydurulan usul, hem hukuken yanlış hem de bu rehberin yasağıdır. Yasak, mağdurun savcılığa şikâyet hakkını ortadan kaldırmaz. Hak, 131 ve 73 ile sınırlıdır. Sınır, 9. maddeymiş gibi işletilmez.

Avukat Randevusu Al!

Görevli mahkeme ve içtima nerede durur?

125’in hapis aralığı, görevli yargılamayı asliye ceza mahkemesine bırakır. Sulh ceza hâkimliği, elkoyma ve benzeri koruma tedbirlerinde ayrıca görevli olabilir. Olabilir demek, hakaret davasının sulh cezada görüleceği anlamına gelmez. Görev itirazı, somut dosyada Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre okunur.

125/3-a niteliğinde kamu görevlisine görevden dolayı hakarette şikâyet şartı 131’de kalkar. Önödeme de 75/6’da bu bent için işlemez. İşlemeyen önödeme, alenen işlenmiş olsa bile bu bentte kendiliğinden geri gelmez. Geri gelmeyen kurum, başka bir bentte yeniden konuşulabilir. Konuşma, vasıf değişimine bağlıdır.

Uzlaştırma, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun ilgili maddelerinde düzenlenir. Hakaretin 75/6’ya alınmasından sonra bu suçta uzlaştırma, her dosyada otomatik uygulanacak bir usul değildir. 7531 ve 7571, hakareti (a) bendi hariç önödemeye çekmiştir. Çekilen suç, ‘hâlâ uzlaştırmadan geçer’ diye yazılmaz. Yazılmayan usul, somut vasıf değişirse ayrıca okunur.

Aynı gönderide hakaret ve tehdit varsa iki suçun görevi ve şikâyet rejimi ayrılabilir. Ayrılan rejim, birinin şikâyet süresini diğerine kopyalamaz. Kopyalanmayan süre, mağdurun tek bir form doldurup iki suçu da kesinleştirdiği anlamına gelmez. Kesinleşmeyen form, savcılık şikâyetinin içeriğine bağlıdır. Bağlı içerik, bu sayfada örnek metin değildir.

Hapis ile adlî para cezası nasıl ayrılır?

125, hapis ile adlî para cezasını seçimlik yazar. Hâkim, somut olayda birini kurar. Kurulan seçim, mağdurun ‘para isterim’ demesiyle kendiliğinden para cezasına dönmez. Dönmeyen seçim, failin sosyal medyada yazmış olmasından da otomatik olarak para cezasına çıkmaz. Çıkmayan otomatizm, üç aydan iki yıla kadar hapis çerçevesinin durduğu gerçeğini silmez.

Adlî para cezası, kanundaki gün hesabına göre belirlenir. Gün sayısı ve günün lirası, Türk Ceza Kanunu’nun ilgili maddesi ve hüküm günündeki uygulamadan okunur. Bu sayfa ikisini de rakam yapmaz. Yapılmayan rakam, önödeme tutarından da farklıdır. Farklı olan önödeme, cezanın kendisi değil, düşme sebebidir. Düşme olmazsa seçimlik ceza ayrıca kurulur.

Aleniyet artırımının altıda biri, seçilen cezanın üstüne oran olarak gelir. Gelen oran, para cezasını hapis yapmaz veya hapsi kendiliğinden paraya çevirmez. Çevirme, ancak kanunun gösterdiği başka bir hüküm varsa konuşulur. Konuşulan hüküm, bu rehberde ‘şu kadar taksit’ diye yazılmaz. Yazılmayan taksit, 125/3’teki bir yıllık alt sınırı da değiştirmez.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hakarette her dosyada otomatik bir sonuç değildir. Şartları, cezanın türü ve kanunun o günkü metni belirler. Belirlenen şart bu sayfada kilitlenmez. Kilitlenmeyen şart denetim gerektirir. Denetim, ‘sosyal medyada hapis yatılmaz’ vaadi değildir. Vaat kurulmaz.

Birden fazla hesap ve iştirak neyi değiştirir?

Aynı metni birden fazla hesapta paylaşmak, tek fiil mi yoksa birden fazla fiil mi sorusunu doğurur. Soru, zincirleme suç ve fikri içtima hükümleriyle okunur. Okuma, her paylaşımı kendiliğinden ayrı bir yıl hapis yapmaz. Yapmayan okuma, ikinci paylaşımı da yok saymaz. Sayılmayan paylaşım, kendi tarih ve kendi muhatap çevresiyle durur.

Başkasını yazmaya yönelten kişi, azmettirme veya yardım eden olarak tartışılabilir. Tartışma, ‘şunu yaz’ diye bir tarife değildir. Tarife bu sayfada yoktur. Olan, yöneltmenin rumuzun arkasında kalmadığıdır. Kalan yöneltme, yazan kişinin sorumluluğunu da silmez. İki kişi birlikte sorumlu olabilir. Olabilir demek, her beğeninin azmettirme olduğu anlamına gelmez.

Beğeni ve yeniden paylaşım, her dosyada yeni bir hakaret suçu kurmaz. Kurmayan hareket, metni benimseyen ve yayan bir fiile dönüşürse ayrıca tartılır. Tartı, platformun teknik düğmesinin adı değildir. Ad, unsurun yerine geçmez. Geçmeyen ad, ‘yalnızca ilettim’ cümlesiyle de her zaman sıfırlanmaz.

Hesabı kullandıran ile yazan farklıysa, ikisinin kastı ayrı aranır. Aranan kast, ortak şifrenin varlığından çıkarılamaz. Çıkarılamayan kast, bu sayfada şifrenin nasıl paylaşılacağının anlatısı da değildir. Anlatı yoktur. Olan, birden fazla kişinin bulunduğu dosyada failin tek bir rumuza indirgenemeyeceğidir.

Şikâyet yeri ile yargılama yeri neden aynı olmak zorunda değildir?

Şikâyet, öğrenme yeri veya mağdurun yerleşim yerindeki başsavcılığa yapılabilir. Yargılamanın görüleceği yer, Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki yetki kurallarına bağlıdır. Bağlı olan yetki, şikâyetin verildiği yerle her dosyada aynı değildir. Aynı olmayan yer, şikâyeti geçersiz yapmaz. Geçersiz olmayan şikâyet, yine de süresinde olmalıdır.

İnternette işlenen fiilin hangi yerde işlenmiş sayılacağı, somut kayıt ve kanunun yetki hükmünden okunur. Okuma, bu sayfada ‘her zaman mağdurun ili’ diye kilitlenmez. Kilitlenmeyen yer denetim gerektirir. Denetim, mağdurun şikâyet hakkının kalktığı anlamına gelmez. Hak, 131’deki şikâyet şartına ve 73’teki süreye bağlıdır.

Görev itirazı ile yetki itirazı da ayrıdır. Görev, asliye ceza mahkemesinin işi olup olmadığıdır. Yetki, hangi yer asliye cezasının bakacağıdır. İkisini tek dilekçede aynı sonuçmuş gibi yazmak, birinin kabulünü diğerine bağlar. Bağlanmayan sonuçlar ayrı karara konu olur. Konu olan karar, hakaretin unsurunu kendiliğinden düşürmez.

Yurt dışındaki sunucuda duran hesap, fiili Türkiye’de işlenmemiş saydırmaz. Saydırmayan sunucu, her yabancı platform paylaşımını da otomatik olarak Türk mahkemesinin önüne getirmez. Getirmeyen otomatizm, mağdurun Türkiye’de olması ve fiilin Türkiye ile bağından okunur. Okuma, bu rehberde ülke listesine dökülmez. Dökülmeyen liste, unsur incelemesinin yerine geçmez.

Şikâyet süresi dava zamanaşımı mıdır?

Altı ay ve iki yıl, şikâyete bağlı hakarette şikâyet hakkının süresidir. Dava zamanaşımı, devletin cezayı kovuşturma yetkisinin ayrı süresidir. İkisi aynı gün sayısı değildir. Aynı olmayan sayı, bu sayfada dava zamanaşımı için bir yıl olarak kilitlenmez. Kilitlenmeyen yıl, olmayan bir süre icat etmemek içindir. İcat edilmeyen süre denetim gerektirir.

Şikâyet süresi geçmişse, dava zamanaşımı henüz dolmamış olsa bile şikâyete bağlı suçta soruşturma açılamayabilir. Açılamayan soruşturma, 125/3-a gibi şikâyete bağlı olmayan bentte farklı durur. Farklı duran bent, şikâyet yokken de kovuşturulabilir. Kovuşturulabilen bent, yine kendi zamanaşımına tabidir. Tabi olan süre, altı aya eşitlenmez.

Fiilin ekranda durması, şikâyet süresini ve dava zamanaşımını kendiliğinden her gün yeniden başlatmaz. Başlamayan yenileme, yeni bir paylaşım varsa ayrıca konuşulur. Konuşulan yeni paylaşım, eski fiilin süresini diriltmez. Diriltmeyen ayrım, mağdurun ‘hâlâ duruyor, süre işlemez’ cümlesini kanuna çevirmez.

Kesilme ve durma, zamanaşımının kendi hükümleridir. Hükümler, şikâyetin altı ayına otomatik eklenmez. Eklenmeyen gün, savcılığın işlem yapmasıyla şikâyet süresinin baştan başladığı anlamına da gelmez. Gelmez demek, süresinde yapılmış şikâyetin sonrasındaki kovuşturmayı düşürür anlamına gelmez. Düşürmeyen kovuşturma, şikâyet şartı sağlanmışsa devam eder.

Topluluğa veya tüzel kişiye yönelen söz nasıl durur?

125, bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını korur. Belirsiz bir kalabalığa yönelik genel söz, kimse duraksamadan anlaşılmıyorsa mağdur unsurunu eksik bırakabilir. Eksik unsur, 126’daki belirlenebilirlikle tamamlanabilir. Tamamlanma, ismin yazılmış olmasını her dosyada şart koşmaz. Koşmayan madde, her genel eleştiriyi de suç yapmaz.

Ticaret unvanı veya marka, tek başına bir insanın yerine geçmez. Geçmeyen unvan, o unvanın arkasındaki belirli kişilere somut isnat varsa ayrıca tartılır. Tartı, şirketin kendisinin 125 mağduru sayılıp sayılamayacağı sorusunu da doğurur. Soru, bu sayfada tek cevaba kilitlenmez. Kilitlenmeyen cevap denetim gerektirir. Denetim, belirli bir kişiye sövmenin şirket adı kullanıldı diye düşeceği anlamına gelmez.

Bir meslek grubunu aşağılayan genel cümle, gruptaki herkese karşı ayrı ayrı hakaret olmak zorunda değildir. Değildir demek, içinden bir kişiyi duraksamadan gösteren sözün serbest olduğu anlamına gelmez. Gösteren söz, 126 ile okunur. Okuma, bu sayfada meslek gruplarına örnek sövme cümlesi üretmez. Üretim, tarife yasağına girer.

Kamu kurumu aleyhine yazılan sert eleştiri, kurumda çalışan belirli kamu görevlisine görevinden dolayı yönelmişse 125/3 ve gerekirse 125/5 gündeme gelir. Gündeme gelen fıkra, kurumun tabelasına yazılan her cümlede açılmaz. Açılmayan fıkra, eleştiri ile sövmenin ayrımını yine bırakır. Bırakılan ayrım, örnek cümleyle değil, somut metinle kurulur.

Mahkûmiyet tefhimle kesinleşir mi?

Hükmün duruşmada açıklanması, hükmün kesinleşmesi değildir. Kesinleşme, kanundaki başvuru süresi içinde istinaf edilmemesine veya başvurunun sonuçlanmasına bağlıdır. Süre, Ceza Muhakemesi Kanunu’ndan ve gerekçeli kararın tebliğinden okunur. Bu sayfa o süreyi tek bir güne kilitlemez. Kilitlenmeyen gün, tefhimin infaz günü sayılmasını da engeller.

İstinaf, unsurun yeniden denetlenebileceği bir başvurudur. Denetim, her açık paylaşımın mutlaka bozulacağı anlamına gelmez. Bozulmayan hüküm de, süre dolmadan infaz edilmez. Edilmeyen infaz, adlî para cezası seçilmişse de aynı mantığa tabidir. Tabi olan mantık, tutarın bu sayfada yazılmasını gerektirmez.

Beraat hükmü de tefhimle, şikâyetin hiç yapılmamış hâline dönmez. Dönmeyen beraat, hukuk davasındaki tazminatı kendiliğinden reddetmez. Reddetmeyen bağ, 73’teki şahsi hak açıklaması saklı kalmak üzere, iki mahkemenin ayrı takdiridir. Takdir, ekran görüntüsünün bir dosyada elenip diğerinde tartışılabilmesini de kapsar.

Kesinleşen mahkûmiyet, adli sicil sonucu doğurabilir. Sonuç, hükmün türüne ve kanunun sicil hükümlerine bağlıdır. Bağlı olan sonuç, her hakaret kaydının aynı biçimde görüneceği anlamına gelmez. Görünmeyen ayrıntı, bu sayfada cetvel hâline getirilmez. Cetvel olmayan yerde, hesabın kapanması da mahkûmiyetin zorunlu sonucu diye yazılmaz. Yazılmayan zorunluluk, infazın ayrıca işlemesini de ortadan kaldırmaz. Kaldırmayan infaz, tutar ve gün sayısı yazılmadan anlatılır. Anlatı, mahkûmiyeti vaat etmez. Vaat edilmeyen hüküm, unsurlar dosyada kurulmadan açıklanmış sayılmaz. Açıklanmayan hüküm, ekran görüntüsüyle de tamamlanmış olmaz. Tamamlanmayan görüntü, yalnızca iddianın ekidir. Ek, hüküm değildir. Doğan sonuç, sosyal medya hesabının kendiliğinden kapatılacağı anlamına gelmez. Kapatılmayan hesap, platformun kendi kuralıyla ayrıca kapanabilir. Kapanma, 125’in unsur kararı değildir. Değildir demek, kesinleşmiş hükmün hiç sonucu olmadığı anlamına gelmez. Sonuç, infaz ve sicildir. Sicilin ayrıntı cetveli bu rehberde yoktur.

Hangi sonuç bu sayfada vaat edilmez?

Mahkûmiyet, beraat, önödeme ve tazminat bu rehberde vaat edilmez. Vaat, unsurların dosyada gerçekleşmesine bağlıdır. Gerçekleşmeyen unsur, ekran görüntüsünün varlığıyla tamamlanmaz. Tamamlanmayan unsur, hesabın sahte olmasıyla da silinmez. İki uç da kapalıdır: ne her paylaşım suçtur ne de rumuz suçu yok sayar.

Adlî para cezasının lirası, önödeme tutarı ve manevi tazminat miktarı yazılmaz. Yazılmayan tutar, üç aydan iki yıla kadar hapis çerçevesinin kanunda durduğu gerçeğini değiştirmez. Değiştirmeyen gerçek, aleniyette altıda bir artırım ve 125/3’te bir yıllık alt sınırla birlikte okunur. Okuma, somut cezayı hâkime bırakır.

Hesaba izinsiz girerek delil almak, hem hukuka aykırı delil tartışması doğurur hem de bu sayfanın tarife yasağına girer. Yasak, açık profilin hukuka uygun kaydını da değersizleştirmez. Değersizleştirmeyen kayıt, bütünlük ve aidiyet ister. İsteyen kayıt, montaj iddiası varsa ayrıca doğrulanır.

Avukat tutmak şart değildir. Şart olan, 125’in hangi fıkrasının, şikâyetin süresinin, önödemenin istisnasının ve delilin elde edilişinin karıştırılmamasıdır. 5651’in 9. maddesi iptal edilmiştir ve yürürlükteki usul gibi yazılmaz. İptalden sonraki içerik usulü kilitlenmediği için denetim gerektirir. Denetim, savcılık şikâyetinin yerine bir form koymayı gerektirmez.

İlgili taslaklar: Hakaret Suçu ve Cezası - 2026 · Mesajla Hakaret Suçu Nasıl Şikayet Edilir? - 2026 · İnternet ve Sosyal Medya Üzerinden Tehdit Suçu ve Cezası - 1 · Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat Davası - 2026

Sık sorulan sorular

Sahte hesaptan hakaret suç olur mu?

Olabilir. 125, failin rumuz kullanmasını suçu ortadan kaldırmaz. Failin kimliği ayrı iştir. Tespit, savcılığın kanuni bilgi isteme imkânıyla yapılır. Hesap kırma tarifi yoktur.

Açık paylaşım aleniyet midir?

125/4 alenen işlemede cezayı altıda bir artırır. Herkese açık gönderi bu iddiayı besler. Kilitli hesabın tek alıcıya iletisi her dosyada aleniyet değildir.

Şikâyet süresi ne kadardır?

73: öğrenmeden altı ay. Hakarette süre, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. 131: kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç şikâyet şartı vardır.

Ekran görüntüsü hüküm için yeter mi?

Tek başına yetmez. Tarih, hesap, bütünlük ve aidiyet tartılır. Hukuka aykırı elde edilen içerik, hukuk davasında HMK 189/2 ile dikkate alınmaz.

Başkasının hesabına girip kayıt alsam olur mu?

Hukuka aykırı delil, hukuk davasında ispatta dikkate alınmaz. Ceza davasında da hükme esas alınması sınırlanır. Nasıl girileceği bu sayfada yazılmaz.

Önödeme hakarette var mıdır?

TCK 75/6, 125/3-a hariç hakareti önödemeye almıştır. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret bu istisnanın dışındadır. Tutar tebligattan okunur; lira uydurulmaz.

5651’in 9. maddesiyle içerik kaldırılır mı?

Hayır. Bu madde iptal edilmiştir ve yürürlükteki usul gibi uygulanmaz. İçerik işlemi, 125 şikâyetinin yerini tutmaz. Şikâyet savcılıktadır.

Platforma şikâyet, süreyi durdurur mu?

Kendiliğinden durdurmaz. Altı ay ve iki yıllık tavan, şikâyetin niteliğine ve süresine bağlıdır. Form, mahkûmiyet veya beraat değildir.

Karşılıklı yorum cezasızlığı getirir mi?

129, karşılıklı hakarette indirim veya ceza verilmemesi imkânı açar. Her cevap otomatik cezasızlık değildir.

Tehdit ile hakaret aynı suç mudur?

Değildir. Tehdit 106, hakaret 125’tir. Aynı gönderide yan yana durabilirler. Biri diğerini kendiliğinden yutmaz.

Ceza davası düşünce tazminat da düşer mi?

Kendiliğinden düşmez. Şahsi haktan da vazgeçildiği açıkça belirtilmişse hukuk davası etkilenebilir. Manevi tazminatın tutarı bu sayfada yoktur.

Basın artırımını sosyal medyaya yazar mıyız?

Hayır. 5377’den sonra 125/4 yalnız aleniyette altıda bir artırır. Üçte bir basın artırımını bu fıkraya yeniden yazmak doğru değildir.

Paylaş:

Av. Oğuz EROĞLU

Av. Oğuz Eroğlu, Eroğlu Hukuk & Danışmanlık Bürosu’nun kurucu avukatıdır. Hukuk Fakültesi mezuniyetinin ardından mesleki kariyerini avukatlık alanında sürdürmüş ve uzun yıllara dayanan deneyim kazanmıştır. Hukuk alanı...

Profili Gör