Belediye Encümen Kararına İtiraz ve İptal Davası

Av. Oğuz EROĞLUİdare Hukuku20 dk okuma
Belediye Encümen Kararına İtiraz ve İptal Davası

Kısa cevap. Belediye encümeni kararı; imar, işyeri, ihale, taşınmaz veya idari yaptırım gibi farklı konularda alınabilir. Bu nedenle karara karşı tek bir başvuru süresi yoktur. Önce kararın dayandığı özel kanun, sonra yazılı bildirim tarihi ve uygulanacak yargı mercii belirlenir. Özel kanun ayrı süre yazmışsa o süre, 2577 sayılı Kanun’un genel süresini geriye iter. Bu sayfa, imar, kabahat, ihale veya ruhsat kararının hangisinde hangi gün sayısının işlediğini kilitlemez. Belediyeye başvurmak da her olayda dava açmanın zorunlu ön şartı değildir.

Belediye encümeni kararı nedir?

Belediye Encümen Kararına İtiraz ve İptal Davası
Belediye Encümen Kararına İtiraz ve İptal Davası

Belediye encümeni, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda belediyenin organlarından biridir. Kanunun 34. maddesi bütçe, kamulaştırma, taşınmaz işlemleri ve kanunların verdiği bazı yaptırım görevlerini sayar. Üzerinde “encümen kararı” yazması, işlemin hukuki niteliğini tek başına göstermez. Kararın dayandığı madde, muhatabı ve doğurduğu sonuç birlikte okunur.

İlgilinin hukukunu doğrudan etkileyen, kesin ve uygulanabilir karar iptal davasına konu olabilir. Hazırlık yazısı, görüş veya henüz yetkili makamca onaylanmamış öneri aynı nitelikte değildir. Karar örneğinde tarih, sayı, dayanak, gerekçe, oy durumu ve tebliğ kaydı bulunmalıdır. Tahsilat makbuzu veya zabıta tutanağı, encümen kararının tamamını görmüş olmak anlamına gelmez.

Encümen, belediye meclisinin ve başkanın yerine geçmez. Meclise ait bir kararın encümen başlığıyla yazılması, yetki sorunu doğurabilir. Başkanın tek imzasıyla kurulan işlem de encümen kararı değildir. Tutanakta toplantı yeter sayısı ve oy yeter sayısı görünmelidir. Görünmüyorsa şekil denetimi açılır. Şekil eksikliği, her olayda kendiliğinden iptal sonucu doğurmaz. Eksikliğin sonuca etkili olup olmadığı ayrıca okunur.

Karar, belediye tüzel kişiliği adına kurulur. Zabıta müdürlüğünün veya imar müdürlüğünün yazısı, encümen kararının yerine geçmez. Dava, işlemi yapan idareye yöneltilir. Yanlış birime husumet yöneltmek, süre içinde düzeltilmezse davayı düşürebilir. Husumet düzeltmenin hangi süreye bağlı olduğu usul maddesindedir. Bu sayfa o gün sayısını encümen türüne yapıştırmaz.

Avukatla İletişime Geçmek İçin Tıkla!

Kararın türü başvuru merciini neden değiştirir?

İmar mevzuatına dayalı yıkım veya para cezası, ruhsat işlemi, belediye taşınmazına ilişkin karar ve Kabahatler Kanunu kapsamındaki yaptırım aynı usule tabi değildir. Özel kanun başvuru merciini ve özel süreyi yazmışsa genel kuraldan önce o hüküm uygulanır. Bu ayrım yapılmadan yalnız “encümene başvurdum” demek, görevli mahkemeyi veya süreyi güvenceye almaz.

Kabahatler Kanunu’nun genel başvuru mercii sulh ceza hâkimliğidir. Yaptırım kararı idari yargının görev alanındaki başka bir işlemle birlikte verilmişse veya özel kanunda farklı merci varsa görev yeniden değerlendirilir. İmar para cezası ile yıkım kararının aynı yazıda bulunması buna örnektir. Her hüküm fıkrası ayrıca belirlenmelidir. Bu sayfa, Kabahatler Kanunu’ndaki başvuru gün sayısını her encümen cezasına yazmaz.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32. maddesi yıkım ve yapı tatili, 42. maddesi para cezası başlıklarını taşır. Bu maddeler, encümen kararının süresini tek başına “genel altmış gün” diye kapatmaz. Görev ve süre, kararın hangi fıkrayı uyguladığına ve güncel göreve ilişkin duruma göre okunur. Bu sayfa imar cezasını vergi mahkemesine veya idare mahkemesine peşinen dağıtmaz. Dağıtım, somut karar görülmeden yapılmaz.

İhale işleminde encümen, ihaleyi yapan idare komisyonu olmayabilir. İhale mevzuatının kendi başvuru usulü varsa o usul, genel iptal süresinin önüne geçer. Hangi ihale türünün kaç gün verdiği bu sayfada sabitlenmez. Ruhsat, işyeri açma ve taşınmaz tahsisi de kendi özel kanunundan okunur. Ortak bir “encümen itiraz süresi” tablosu bu yüzden kurulmaz.

Kararın görünümüÖnce okunacak metinMerci bu sayfada kilitlenir mi?
İmar para cezası veya yıkım3194 sayılı Kanun ve kararın fıkrasıHayır. Görev ve süre somut kararla okunur
Kabahat niteliğinde yaptırım5326 sayılı Kanun ve özel kanunHayır. Gün sayısı her cezaya yazılmaz
Ruhsat, işyeri, taşınmazDayanak özel kanun ve 2577 sayılı KanunÖzel süre yoksa genel hüküm tartışılır
İhale işlemiİhale türünün kendi usulüHayır. Süre bu sayfada sabitlenmez

Genel süre neden her karara yapışmaz?

2577 sayılı Kanun’un 7. maddesi, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemesinde dava açma süresini yazılı bildirimi izleyen günden başlayan altmış gün olarak yazar. Vergi mahkemesindeki genel süre aynı maddede ayrıca düzenlenir. Bu genel süre, özel kanun suskunsa uygulanır. Özel kanun farklı bir süre yazmışsa o süre uygulanır. Encümen başlığı, özel kanunu kendiliğinden susturmaz.

Bu sayfa, hangi encümen kararının özel süreye, hangisinin altmış güne girdiğini listelemez. Liste, doğrulanmadan kurulursa okuru yanlış güne yöneltir. Okur, kararın dayanak maddesini ve o maddenin başvuru cümlesini açmalıdır. Cümle yoksa 7. maddedeki genel hüküm gündeme gelir. Cümle varsa genel hüküm geri çekilir. İki süreyi üst üste işletmek, erken veya geç dava riskini büyütür.

Süre, kural olarak yazılı bildirimi izleyen günden başlar. İlan, her işlemde yazılı bildirimin yerine geçmez. Bireysel karar, muhataba tebliğ edilir. Düzenleyici işlemde ilan ayrıca konuşulabilir. Encümen kararının bir kısmı bireysel, bir kısmı genel olabilir. Hangi kısmın ilanla, hangisinin tebliğle süreyi başlattığı karardan okunur. Bu sayfa her encümen kararını ilanla başlatmaz.

İvedi yargılama usulü, bazı işlemlere daha kısa dava süresi ve farklı inceleme bağlar. Encümen kararının bu usule girip girmediği, işlemin konusuna ve kanundaki listeye bağlıdır. Bu sayfa bütün encümen kararlarını ivedi usule sokmaz. Liste dışı bir karara kısa süre yazmak, genel hükmü keyfi kısaltmak olur. Liste içi bir karara altmış gün yazmak da özel hükmü yok saymak olur.

Tebliğ neden sürenin başlangıcıdır?

Yazılı bildirim, tebliğ zarfı, elektronik tebligat kaydı veya imzalı teslim belgesiyle gösterilir. Bu kayıtlar saklanır. Kararın yalnız sonucunun bildirilmesi, gerekçenin ve başvuru merciinin yazılmaması ayrıca tartışılabilir. Buna rağmen süre riski göz ardı edilmez. Kararın tamamı belediyeden gecikmeden istenir.

Fiili uygulamanın başlaması, öğrenme tarihini tartışmalı hale getirebilir. Yapının mühürlenmesi, tahsilat yazısı veya ruhsatın pasife alınması kararın varlığını gösterebilir. Bunların her biri usulüne uygun yazılı bildirim değildir. Süre değerlendirilirken tebliğ, öğrenme ve uygulama tarihleri ayrı satırlara yazılır. Hangi tarihin süreyi başlattığı, işlemin türüne göre değişir. Bu sayfa üç tarihi tek güne birleştirmez.

Tebliğ, yanlış adrese yapılmışsa usulsüz tebliğ tartışması açılır. Usulsüz tebliğ, muhatap öğrenince geçerli hale gelebilir. Öğrenme günü ispat ister. İspat yoksa süre henüz başlamamış da olabilir. Bu belirsizlik, davayı sonsuza bırakma gerekçesi değildir. Karar örneği ele geçtiği gün süre hesabı yeniden kurulur. Hesap, özel süre varsa ona, yoksa genel hükme göre yapılır.

Birden fazla muhatap varsa her kişinin tebliği ayrıdır. Malik, kiracı, işletmeci ve yapı müteahhidi aynı gün öğrenmiş olmayabilir. Birinin süresi kaçmış, diğerininki duruyor olabilir. Başkasının tebliği, kendi süresini başlatmaz. Şirket adına tebliğ, temsilciye kişisel tebliğ sayılmayabilir. Tüzel kişilik ile gerçek kişinin muhataplığı karar metninden okunur.

İdareye başvuru süreyi nasıl etkiler?

2577 sayılı Kanun’un 11. maddesi, dava açılmadan önce işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması istemini düzenler. İstem, üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama, dava açma süresi içinde yapılır. Süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış dava süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istem reddedilmiş sayılır. Retten sonra süre yeniden işler ve başvuruya kadar geçen günler de hesaba katılır.

Başvurunun “itiraz” başlığını taşıması yeterli değildir. Hangi tarih ve sayılı kararın hangi kısmının kaldırılmasının istendiği anlaşılmalıdır. Başvurudan önce geçmiş günler, ret cevabından sonra sıfırlanmaz. Kaldığı yerden devam eder. Bu mekanizma, 11. maddenin uygulandığı işlemler içindir. Özel kanun 11. maddeyi kapatmışsa veya işlem ivedi usule tabi ise bu durdurma kendiliğinden işlemez. Hangi encümen kararının 11. maddenin dışında kaldığı bu sayfada liste halinde kilitlenmez.

Belediye içindeki dilekçe, her zaman 11. madde başvurusu değildir. Bilgi edinme istemi, süre durdurmaz. Zabıta müdürlüğüne şikâyet de, üst makama yapılmış bir kaldırma istemi değilse süreyi durdurmaz. Kayıt numarası ve ekler saklanır. Kayıt yoksa başvuru ispatlanamaz. Sözlü itiraz, 11. maddedeki yazılı istemin yerini tutmaz.

Başvuru, yanlış makama yapılmışsa süre durmuş sayılmayabilir. Encümen kararında üst makam, belediye meclisi veya başka bir merci olabilir. Üst makamın kim olduğu, işlemin türüne göre okunur. Bu sayfa her encümen kararı için tek bir üst makam yazmaz. Üst makam yoksa istem, işlemi yapan makama yapılır. Yanlış mercii seçmek, doğru merciideki süreyi kendiliğinden korumaz.

AşamaSüreye etkisiSaklanacak belge
Yazılı tebliğÖzel süre yoksa genel dava süresini başlatırTebliğ evrakı
11. madde başvurusuSüresinde ve madde uygulanıyorsa işleyen süreyi durdururKayıt numarası ve ekler
Açık retKalan süre yeniden işlerRet yazısı ve tebliği
Otuz gün cevap yokZımni ret; kalan süre işlerBaşvurunun teslim kaydı

İptal davasında hangi hukuka aykırılıklar incelenir?

2577 sayılı Kanun’un 2. maddesi, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden denetleneceğini düzenler. Encümenin, kanunda başkana veya meclise verilmiş bir yetkiyi kullanması yetki sorununa girer. Toplantı ve karar yeter sayısına uyulmaması şekil sorununa girebilir. Tutanakta yazan olayın gerçekleşmemesi veya delille desteklenmemesi sebep unsurunu ilgilendirir.

Yaptırımın yanlış kişiye yöneltilmesi, kanunun izin vermediği bir sonucun kurulması veya ölçüsüz uygulama konu ve maksat denetiminde ele alınabilir. Mahkeme belediye yerine yeni bir karar vermez. İşlemin hukuka uygunluğunu inceler. Dava dosyasında encümen kararı, dayanak tutanaklar, ruhsat, proje, tebligat ve ilgilinin açıklaması birlikte bulunmalıdır.

Gerekçe, sonucun hangi olguya dayandığını göstermelidir. Gerekçesiz yaptırım, şekil veya sebep yönünden tartışılır. Gerekçenin kısa olması tek başına iptal sebebi değildir. Gerekçe, dosyadaki itirazı hiç karşılamıyorsa denetim derinleşir. Mahkeme, belediyenin yerine daha iyi bir gerekçe yazarak işlemi ayakta tutmak zorunda değildir. Eksik gerekçe, idarenin sonradan tamamlayacağı bir boşluk olarak da her zaman bırakılmaz.

Ölçülülük, yaptırımın elverişli, gerekli ve orantılı olup olmadığını sorar. Kanunun verdiği ceza türü dışına çıkmak, ölçülülükten önce konu unsurunu bozar. Kanunun içindeki alt ve üst sınır arasında kalan bir ceza, somut olayın ağırlığıyla karşılaştırılır. Bu sayfa örnek ceza tutarı üretmez. Tutar, karardaki hesaptan ve dayanak maddeden okunur.

Görevli mahkeme nasıl belirlenir?

İdari işlem niteliğindeki encümen kararlarında görevli mahkeme, kural olarak idare mahkemesidir. Vergi, resim, harç veya benzeri mali yüküm niteliği taşıyan uyuşmazlık vergi mahkemesine gidebilir. Kabahatler Kanunu kapsamındaki başvuru sulh ceza hâkimliğine gidebilir. Kararın “para cezası” içermesi tek başına vergi mahkemesini görevli yapmaz.

Aynı yazıda hem yıkım hem para cezası varsa görev, fıkralara göre ayrılabilir veya uyuşmazlığın bütününe göre tek mahkemede toplanabilir. Bu tercih, somut karar ve güncel görev kuralları okunmadan yazılmaz. Yanlış görev, davanın görev yönünden reddine gider. Ret kararı, doğru mahkemedeki süreyi her zaman kendiliğinden korumaz. Korumanın şartı usul kanunundadır. Bu sayfa o şartı her encümen türüne aynı cümleyle bağlamaz.

Yetki bakımından, kural olarak işlemi yapan idarenin bulunduğu yer mahkemesi dikkate alınır. Taşınmaza ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer ayrıca konuşulabilir. Özel yetki kuralı varsa genel yetki geri çekilir. Bu sayfa her ilin mahkeme adını yazmaz. Belediyenin doğru tüzel kişiliği ve kararın hangi birim adına kurulduğu da kontrol edilir. Büyükşehir ile ilçe belediyesinin karıştırılması, husumeti şaşırtır.

Yürütmenin durdurulması ne sağlar?

İptal davası açılması encümen kararını kendiliğinden durdurmaz. 2577 sayılı Kanun’un 27. maddesi, yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olmasını ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğmasını birlikte arar. İki şart birden gösterilmelidir. Yıkımın yaklaşması, faaliyetin sona ermesi veya geri dönüşü güç fiziksel uygulama somut belgelerle açıklanır.

Talep kabul edilirse işlem, dava sonuna kadar geçici olarak uygulanmaz. Karar iptal edilmiş sayılmaz. Talebin reddi, esas davanın kaybedileceği anlamına gelmez. Uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde mahkeme, savunma almadan geçici karar verebilir. Encümen kararı ve yaklaşan uygulamayı gösteren yazılar dosyaya eklenir.

Para cezasının tahsili, her olayda telafisi imkânsız zarar değildir. Tahsil edilen tutar geri ödenebilir. Yıkım ve mühür, fiziksel sonuç doğurduğu için daha sık tartışılır. Bu fark, her para cezasında yürütmenin durdurulmasını reddeder diye de yazılmaz. Somut zarar belgelenirse şartlar ayrıca incelenir. Teminat, kanunun aradığı hallerde gündeme gelir. Bu sayfa teminat tutarı yazmaz.

Yürütmenin durdurulması kararı da uygulanır. İdare, durdurma kararına rağmen yıkıma devam ederse ayrıca sorumluluk doğabilir. İlgili, uygulamama halini mahkemeye ve gerekiyorsa icra dairesine bildirebilir. Bu sayfa o başvurunun örneğini vermez. Durdurma, kesinleşmiş iptal hükmü değildir. Esas ret olursa işlem yeniden uygulanabilir.

İptal kararı ve zarar talebi nasıl ayrılır?

İptal kararı, hukuka aykırı işlemi tesis edildiği tarihten itibaren hukuki etkisiz hale getirir. Tahsil edilmiş para, yıkım zararı veya faaliyet kaybı gibi sonuçların giderilmesi tam yargı istemi gerektirebilir. 2577 sayılı Kanun’un 12. maddesi, iptal ve tam yargı davalarının birlikte açılmasına veya belirli sırayla açılmasına imkân verir. Zarar kalemleri belgeye dayanır. Varsayımsal kazanç yazılmaz.

İdare, mahkeme kararını gecikmeksizin uygulamakla yükümlüdür. Uygulama, kararın gerekçesine göre değişir. Tahsilat iade edilebilir, ruhsat durumu yeniden değerlendirilebilir veya hukuka aykırı yaptırım kayıttan çıkarılabilir. İptal, ilgilinin istediği her ruhsatın kendiliğinden verileceği anlamına gelmez. İdare, gerekçeye uygun yeni işlem kurabilir.

Yeni işlem de ayrı bir idari işlemdir. Yeni işlemin süresi, kendi tebliğinden işler. Eski iptal davasının süresi, yeni işlemi kendiliğinden kapsamaz. İlgili, yeni işlemin de hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa onu ayrıca dava eder. Aynı gerekçeyle kurulan yeni işlem, eski iptal gerekçesini yok sayıyorsa uygulama davası veya yeni iptal davası gündeme gelir. Hangi davanın açılacağı, yeni işlemin içeriğine bağlıdır.

Tam yargı isteminde faiz ve tutar, belgedeki zararla sınırlıdır. Bu sayfa faiz oranı ve 2026 tazminat tutarı yazmaz. Manevi tazminat, idari yargıda her encümen kararı için kendiliğinden doğmaz. Ağır hizmet kusuru veya kişilik hakkına etki somutlaşmalıdır. Soyut üzüntü iddiası yetmez.

Dosya hangi sırayla incelenir?

Tek bir karar numarasıyla yetinilmez. Encümen gündemi, toplantı tutanağı, zabıta veya yapı tatil tutanağı, teknik rapor, fotoğraf, ruhsat ve tebligat birbirine bağlanır. Kararda atıf yapılan fakat verilmeyen ekler belediyeden istenir. Adres, ada, parsel, işyeri unvanı ve muhatap bilgisi maddi hataya karşı kontrol edilir. İşlem şirketi ilgilendiriyorsa cezanın şirkete mi temsilciye mi yöneldiği incelenir.

Tarih sırası ayrı satırlara yazılır: denetim, tutanak, savunma istemi, savunmanın teslimi, encümen toplantısı, karar, tebliğ ve fiili uygulama. Böylece dayanak olayın karar anında var olup olmadığı ve sürenin hangi tarihten hesaplanacağı görülür. Belediyenin internet sayfasındaki genel duyuru ile bireysel kararın yazılı bildirimi karıştırılmaz.

İmar uyuşmazlığında ruhsat, proje, aykırılığın ölçüsü, malik ve yapı sahibi ile aykırılığın giderilip giderilmediği araştırılır. İşyeri işleminde ruhsat türü, denetim bulgusu ve özel mevzuattaki kademeli yaptırım okunur. Para cezasında kanuni ölçütün kararda gösterilip gösterilmediği kontrol edilir. Bu inceleme, örnek ceza hesabı üretmek için değil, idarenin hesap kurup kurmadığını denetlemek içindir.

Dava konusu açık ayrılır. Aynı yazıda encümen kararı, ödeme emri ve uygulama tutanağı bulunabilir. Her birinin işlem tarihi ve sonucu farklı olabilir. Aralarında bağlılık varsa aynı dilekçede dava edilebilir. Bağlılık yoksa ayrı dava gerekebilir. Yanlış işlemi dava etmek, asıl kararın süresini korumaz. Talep sonucunda iptali istenen kararın tarih, sayı ve hüküm fıkrası tereddütsüz yazılır. Bu sayfa dilekçe metni vermez.

Savunma ve gerekçe hangi işlemde aranır?

Her idari işlemde ceza yargılamasındaki biçimiyle savunma zorunluluğu yoktur. Özel mevzuat, karar öncesi görüş veya savunma istiyorsa o usul uygulanır. Savunma istemi yanlış adrese gitmişse veya verilen süre dolmadan karar alınmışsa şekil tartışması açılır. İlgili açıklama sunmuş, encümen kararı bu açıklamaya hiç değinmemişse gerekçenin yeterliliği tartışılır.

Savunma süresinin kaç gün olduğu, dayanak özel kanunda yazılıdır. Bu sayfa her encümen kararı için tek bir savunma günü yazmaz. Süre yazılmamış bir istem, ilgiliye fiilen cevap imkânı bırakmamışsa usul eksikliği iddia edilebilir. Eksikliğin sonuca etkili olup olmadığı dosyaya bağlıdır. Etkisiz şekil hatası, her zaman iptal doğurmaz.

İlgilinin susması, iddianın kabulü değildir. İdare, suskunluktan hareketle olguyu kanıtlamış sayılmaz. Tutanaktaki ölçü, fotoğraf ve teknik tespit yine bulunmalıdır. Tespit yoksa sebep unsuru zayıf kalır. Tespit varsa suskunluk, tespiti kendiliğinden çürütmez. İki durum ayrı yazılır.

Kim dava açabilir?

Dava açacak kişinin kararla güncel ve meşru bir menfaat bağı olmalıdır. Malik, kiracı, ruhsat sahibi ve işletmeci aynı karardan aynı biçimde etkilenmeyebilir. Tapu, kira, ruhsat veya temsil belgesi bu bağı gösterir. Yalnız ekonomik olarak etkilenmek, her olayda dava ehliyeti sağlamaz. Menfaat bağı kopmuşsa dava, ehliyet yönünden reddilebilir.

Şirket kararın muhatabıysa davayı şirket açar. Ortak veya müdür, kişisel zararı olmadıkça şirketin yerine geçmez. Temsil belgesi, karar tarihindeki yetkiyi göstermelidir. Yetkisiz imza, dilekçeyi geçersiz kılabilir. Süre içinde yetki belgesi tamamlanabiliyorsa usul buna izin verir. İzin, her eksik belgede kendiliğinden süre uzatmaz.

Kat malikleri adına yönetici, yönetim planı ve karar yoksa her yaptırımda taraf olmayabilir. Yapının maliki ile kaçak kısmı yapan kişi farklıysa ceza yanlış kişiye gitmiş olabilir. Yanlış kişi, kendi yönünden iptal isteyebilir. Doğru kişinin dava açmaması, yanlış kişiye giden işlemi hukuka uygun yapmaz.

Karar uygulandıktan sonra dava düşer mi?

Yıkım yapılmış veya para tahsil edilmiş olsa bile iptal davası kendiliğinden konusuz kalmaz. İşlemin hukuka aykırılığı tespit edilebilir. Konusuz kalan talepler, fiili uygulama bitmiş ve geri alınması imkânsız hale gelmişse ayrıca tartışılır. O halde tam yargı istemi öne çıkabilir. İptal ile tazminat birbirinin yerine yazılmaz.

İdare, dava açıldı diye uygulamayı durdurmak zorunda değildir. Durdurma, yürütmenin durdurulması kararına bağlıdır. Uygulama tamamlandıktan sonra açılan dava, süre kaçmışsa incelenmez. Süre, uygulamayla değil kural olarak yazılı bildirimle başlar. Bildirim hiç yoksa öğrenme tartışması durur. Öğrenme, uygulamayı gören ilgili için erken tarihe çekilebilir. Bu çekilme her olayda aynı gün değildir.

İptalden sonra idare aynı konuda yeni işlem kurarsa yeni tebliğ yeni süre başlatır. Eski davanın kesinleşmesi, yeni işlemi iptal etmiş sayılmaz. Yeni işlem, mahkeme gerekçesine aykırıysa uygulama eksiktir. Aykırılık, kararın uygulanmaması olarak veya yeni bir iptal davası olarak ileri sürülebilir. Hangi usulün seçileceği, yeni işlemin içeriğine bağlıdır. Bu sayfa o seçimi her dosya için tek cümlede kapatmaz.

Encümen kararı meclis kararından nasıl ayrılır?

Belediye meclisi ile encümen ayrı organlardır. Meclisin kararı, encümen kararı diye dava edilirse konu yanlış kurulur. Encümenin, meclise ait bir yetkiyi kullanması yetki sorunu doğurabilir. Tersine, meclisin encümene bırakılmış bir işi kararlaştırması da ayrıca okunur. Başlık, organı göstermeyebilir. Tutanaktaki kurul adı esas alınır.

Meclis kararının ilanı ile encümen kararının tebliği aynı süreyi başlatmayabilir. Düzenleyici nitelikteki meclis işlemi ilanla öğrenilebilir. Bireysel encümen yaptırımı muhataba tebliğ edilir. İkisi aynı gündemde geçmiş olsa da iki işlemdir. Biri hakkında açılan dava, diğerinin süresini korumaz. Bu sayfa meclis kararının gün sayısını da türlere dağıtmaz.

Başkan, encümen kararını uygulamaktan kaçınırsa bu kaçınma ayrı bir işlem olabilir. Kaçınma, kararın kendisini hukuka uygun yapmaz. İlgili, uygulanmayan kararın iptalini mi, yoksa uygulanmamasının sonuçlarını mı isteyeceğini menfaatine göre seçer. Seçim, her dosyada aynı değildir. Uygulama yazısı, kararın yerine geçmez.

Encümen, kendi kararını kaldırabilir veya değiştirebilir. Kaldırma, ilgilinin menfaatini yeniden etkileyen yeni bir işlemdir. Eski kararın davası konusuz kalabilir. Yeni karar ayrıca tebliğ edilir ve kendi süresi işler. Kaldırma, geçmişteki tahsilatı kendiliğinden iade etmez. İade, uygulama veya tam yargı istemine kalır.

Büyükşehir ile ilçe belediyesi nasıl karışır?

Büyükşehir sınırında imar, ruhsat ve işyeri işlemleri ilçe belediyesi ile büyükşehir belediyesi arasında bölünebilir. Encümen, işlemi yapan belediyenin encümenidir. Yanlış belediyeye husumet yöneltilirse dava, pasif ehliyet yönünden zayıflar. Karar başlığındaki idare adı, tebliğ zarfındaki idare adıyla karşılaştırılır. Çelişki varsa tutanak esas alınır.

İlçe encümeninin kararına karşı büyükşehir belediyesine yapılan başvuru, her zaman 11. madde başvurusu değildir. Üst makam, işlemin türünde büyükşehir ise o makama yapılır. Değilse işlemi yapan makama yapılır. Yanlış makam, süreyi durdurmuş sayılmayabilir. Bu sayfa her il için üst makamı yazmaz. Kanun, o işlemde üst makamı gösteriyorsa o gösterim uygulanır.

Yetki, büyükşehirde taşınmazın bulunduğu yer ile idarenin bulunduğu yer arasında ayrışabilir. Özel yetki kuralı varsa genel yetki geri çekilir. İki belediyenin aynı parsel hakkında çelişen encümen kararları varsa her karar kendi tebliğiyle dava edilir. Biri hakkındaki iptal, diğerini kendiliğinden kaldırmaz. Bağlılık varsa aynı davada birleştirme usulü konuşulabilir.

Tahsilat yazısı encümen kararının yerine geçer mi?

Encümen para cezası kestikten sonra ödeme emri, icra veya muhasebe yazısı gelebilir. Bu yazı, encümen kararının kendisi değildir. Süresi, kendi tebliğinden işler. Yalnız tahsilat yazısına dava açmak, encümen kararının süresini korumaz. Karar tebliğ edilmiş ve süresi geçmişse tahsilat yazısındaki dava, kararın hukuka aykırılığını her zaman baştan incelemez.

Tahsilatın hangi kanuna göre yapılacağı, alacağın türüne bağlıdır. Bu sayfa her encümen cezasını tek bir tahsilat kanununa bağlamaz. Ödeme emrinin iptali ile encümen kararının iptali farklı istemlerdir. İkisi birlikte dava edilebiliyorsa bağlılık gösterilmelidir. Bağlılık yoksa ayrı dava gerekir. Harç, istem sayısına göre doğabilir. Tutar bu sayfada yoktur.

Para ödenmiş olması, iptal davasını kendiliğinden konusuz bırakmaz. Ödeme, kararı kabul etmek anlamına da gelmez. İptal halinde iade, kararın uygulanmasıyla veya tam yargı istemiyle istenir. Ödemenin makbuzu saklanır. Makbuz, encümen kararının gerekçesini taşımaz. Gerekçe, karar örneğindedir.

Taksit veya tecil, encümen kararını ortadan kaldırmaz. Tecil yazısı yeni bir işlem olabilir. Yeni işlemin süresi ayrı işler. Tecil reddi de ayrı bir ret işlemidir. Ret, asıl yaptırımın süresini geri getirmez. Asıl süre kaçmışsa tecil reddi, yaptırımın esasını yeniden dava konusu yapmaya yetmeyebilir. Yetip yetmeyeceği, ret yazısının içeriğine bağlıdır.

İmar dosyasında hangi belge eksik kalırsa sebep zayıflar?

Yıkım veya para cezası, aykırılığın ölçüsüne ve ruhsat durumuna dayanmalıdır. Ruhsatlı yapıda projeye aykırılık ile ruhsatsız yapı aynı gerekçeyle yazılmaz. Ölçü tutanakta yoksa sebep unsuru soyut kalır. Fotoğraf, tarihsizse tespitin karar anında var olup olmadığı tartışılır. Keşif, dava sırasında mahkemeden istenebilir. Keşif, idarenin tutanağının yerine kendiliğinden geçmez.

Yapı tatil tutanağı, encümen kararından önce gelen bir işlemdir. Tatil tutanağı tebliğ edilmemişse encümen kararının usulü tartışılabilir. Tatil tutanağına ayrı dava açılıp açılmayacağı, tutanağın kesin işlem olup olmadığına bağlıdır. Hazırlık işlemi, ayrıca iptal konusu olmayabilir. Bu ayrım dosyadaki sonuca göre yapılır. Bu sayfa her tutanağı kesin işlem saymaz.

Aykırılık giderilmişse cezanın ve yıkımın akıbeti, dayanak maddeden okunur. Giderim, her zaman cezayı kendiliğinden düşürmez. Düşürüp düşürmediği kararda ve kanunda görünmelidir. İdare, giderimi görmezden gelerek eski tutanağa göre karar almışsa sebep unsuru zayıflar. İlgili, giderimi gösteren belgeyi encümene ve dava dosyasına sunar.

Para cezasının hesabında metrekaresi, yapının grubu veya kanundaki birim gösterilmelidir. Gösterilmeyen hesap denetlenemez. Bu sayfa birim fiyat veya 2026 tutarı yazmaz. Hesap, karar günündeki maddeye ve o yılın resmi değerine bağlıysa o değer kararda anılmalıdır. Anılmamışsa ilgili, hesabın denetlenemediğini iptal sebebi olarak ileri sürebilir.

Dava açıldıktan sonra idare kararı değiştirirse ne olur?

Dava sürerken encümen, işlemi geri alabilir, kaldırabilir veya yeni bir karar kurabilir. Geri alma, davayı her zaman konusuz bırakmaz. İlgilinin menfaati sürüyorsa esas inceleme devam edebilir. Menfaat kalkmışsa karar verilmesine yer olmadığına hükmedilebilir. Bu sonuç, eski işlemin hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Gerekçe, geri almanın kapsamını yazar.

Yeni karar, eski kararın düzeltilmiş hali olsa bile ayrı tebliğ ister. Tebliğ, yeni süre başlatır. Eski davanın içinde yeni kararın kendiliğinden inceleneceği varsayılmaz. İlgili, yeni kararı dava konusu yapmalıdır. Yapmazsa yeni karar kesinleşebilir. Eski dava lehine bitse bile yeni karar ayakta kalabilir. İki işlem karıştırılırsa süre kaçabilir.

Yürütmenin durdurulması, eski işleme ilişkindir. Yeni işlem hakkında ayrıca istem gerekir. Eski istemin kabulü, yeni yıkım veya yeni tahsilatı kendiliğinden durdurmaz. İdare, durdurma kararına uymadan yeni bir gerekçeyle aynı sonucu kurarsa uygulama eksikliği doğabilir. Eksiklik, gerekçenin mahkemedeki gerekçeyle çelişip çelişmediğine bağlıdır.

Feragat, davayı düşürür. Feragat, işlemi hukuka uygun hale getirmez. İlgili, feragatten sonra aynı işlemi yeniden dava etmek isterse süre çoğu olayda kaçmış olur. Bu sayfa feragat gün sayısını yazmaz. Süre, feragat anında işlemeye devam edebilir. Feragat, karşı tarafın kabulüne bağlı değildir. Dilekçe örneği yoktur.

İşyeri ve ruhsat kararında kademe neden okunur?

İşyeri açma ve çalışma ile ruhsat işlemleri, encümen yaptırımından önce ayrı bir idari işlem olabilir. Ruhsatın reddi, ruhsatın iptali ve faaliyetin durdurulması aynı sonuç değildir. Her birinin dayanak maddesi ve tebliği ayrıdır. Encümen, ruhsat merciinin yerine geçerek ilk ruhsatı kendisi vermiş gibi karar almışsa yetki tartışılır. Ruhsat merciinin sessizliği de zımni ret doğurabilir. Zımni retin süresi, o işleme özgü kanunda yazılıdır. Bu sayfa o günü her ruhsat türüne yapıştırmaz.

Kademeli yaptırım öngören özel kanun, önce uyarı veya süre verip sonra kapatma veya para cezası isteyebilir. Kademe atlanırsa şekil ve sebep denetimi açılır. Kademe, her işyeri kanununda yoktur. Olmayan kademeyi bu sayfa uydurmaz. Olan kademenin gün sayısı da türlere dağıtılmaz. Karar, hangi kademeyi uyguladığını ve önceki bildirimi göstermelidir. Önceki bildirim tebliğ edilmemişse sonraki yaptırım zayıf kalır.

Faaliyetin durdurulması, para cezasından ayrı bir sonuçtur. Durdurma, yürütmenin durdurulması isteminde daha sık telafisi güç zarar olarak anlatılır. Anlatmak, istemin kabul edileceği anlamına gelmez. İki şart birlikte aranır. Para cezası ödenmiş, faaliyet sürmüşse zarar iddiası belgelenmelidir. Belgesiz kâr kaybı yazılmaz. Bu sayfa kâr formülü vermez.

Ruhsatın yenilenmemesi ile encümenin ek ceza kararı yan yana durabilir. Yenilememe, kendi tebliğiyle dava edilir. Ek ceza, kendi tebliğiyle dava edilir. Birinin süresi içinde kalmak, diğerini kurtarmaz. İlgili, hangi işlemin faaliyetini fiilen kestiğini ayırır. Ayırmazsa yanlış işlemi dava edip asıl süreyi kaçırabilir. Karar örneği olmadan bu ayrım yapılmaz.

Vekâlet ve süre birlikte nasıl okunur?

Vekâletname, dava açma yetkisini gösterir. Yetkinin kapsamı, encümen kararını dava etmeyi içermelidir. Genel vekâlet, idari davayı kapsamıyorsa dilekçe eksik kalır. Eksiklik, süre içinde tamamlanabiliyorsa usul buna izin verir. İzin, süreyi her eksikte kendiliğinden uzatmaz. Süre, tebliği izleyen günden işlemeye devam eder. Vekâlet geç getirilirse dava süresinde açılmış sayılmayabilir.

Birden fazla vekil varsa tebligat, usulün gösterdiği vekile yapılır. Yanlış vekile yapılan tebliğ, süreyi başlatmamış olabilir. İlgili, tebliği öğrenmişse usulsüz tebliğ öğrenme gününde geçerli hale gelebilir. Öğrenme ispat ister. İspat yoksa süre hesabı belirsiz kalır. Belirsizlik, davayı geciktirme gerekçesi yapılmamalıdır. Karar örneği ele geçtiği anda hesap kurulur.

Vekil, özel süreyi genel altmış gün sanırsa dava geç kalabilir. Önce dayanak kanun, sonra 7. madde okunur. Özel süre varsa o sayı uygulanır. Yoksa genel hüküm uygulanır. Bu sayfa hangi vekilin hangi türde hangi günü seçeceğini yazmaz. Seçim, kararın metnine bağlıdır. Metin yoksa seçim de yapılmaz. Belediyeden örnek istenmesi, geçen günleri silmez.

Hangi kayıtlar süre hesabında durmalıdır?

Tebliğ belgesi, kararın tam örneği, dayanak tutanak, varsa 11. madde başvurusunun kayıt fişi ve ret yazısı aynı dosyada durur. Eksik örnekle açılan dava, süre yönünden risk taşır. Belediyeden örnek istenirken tarih ve sayı yazılır. Sözlü vaat, tebliğ yerine geçmez. Elektronik tebligatın okunma kaydı da çıktı olarak saklanır.

Süre hesabında ilk gün, yazılı bildirimi izleyen gündür. Bildirim günü, kural olarak süreye katılmaz. Hafta sonu ve tatil, sürenin son gününe denk gelirse usul kanunundaki uzama hükmü okunur. Bu sayfa her encümen kararı için ayrı bir tatil tablosu yazmaz. Özel süre kaç günse o sayı, genel altmış günün yerine konur. Sayı bu metinde türlere dağıtılmaz.

Avukat tutmak zorunlu değildir. Zorunlu olan, kararın türünü, tebliği ve uygulanacak süreyi karıştırmamaktır. Ücret ve harç tutarı burada yoktur. Dilekçe örneği de yoktur. Emsal karar metni görülmeden bu sayfaya taşınmaz. Görev ayrımı, somut karar ve güncel içtihatla doğrulanmalıdır. Doğrulanmayan gün sayısı yazılmaz.

Sık sorulan sorular

Encümen kararına her zaman belediyede mi başvurulur?

Hayır. İdari başvuru çoğu olayda seçimliktir. Görevli yargı mercii, kararın dayanak kanununa göre belirlenir.

Dava süresi her encümen kararında altmış gün müdür?

Hayır. Özel kanun ayrı süre yazmışsa o süre uygulanır. Özel süre yoksa 2577 sayılı Kanun’un 7. maddesindeki genel süre idare mahkemesinde altmış gündür. Hangi kararın özel süreye girdiği bu sayfada kilitlenmez.

Belediyeye başvuru süreyi sıfırlar mı?

Hayır. Süresinde ve 11. madde uygulanıyorsa başvuru süreyi durdurur. Retten sonra daha önce geçen günler hesaba katılır. Otuz gün sessizlik zımni rettir.

Dava açınca yıkım durur mu?

Hayır. Yürütmenin durdurulması ayrıca istenir. Açık hukuka aykırılık ile telafisi güç veya imkânsız zarar birlikte gösterilir.

Para cezasında hangi mahkeme görevlidir?

Yaptırımın özel kanunu ve başka bir idari işlemle birlikte verilip verilmediği incelenmeden kesin cevap verilemez. Para cezası yazması tek başına vergi mahkemesini görevli yapmaz.

Kararın örneği bende yoksa ne yapmalıyım?

Belediyeden tarih ve sayısıyla kararın, dayanak tutanağın ve tebliğ kaydının örneği istenir. Makbuz, kararın tamamı değildir.

Kabahatler Kanunu’ndaki süre her encümen cezasına yazılır mı?

Hayır. O kanunun başvuru mercii ve süresi kendi maddesindedir. Her encümen para cezası o maddeye girmez. Gün sayısı bu sayfada türlere dağıtılmaz.

İmar yıkımı ile para cezası aynı mahkemede mi görülür?

Aynı yazıda iki sonuç varsa her fıkra ayrıca okunur. Görev, somut karar görülmeden bu sayfada kilitlenmez.

İhale işleminde genel altmış gün her zaman işler mi?

Hayır. İhale türünün kendi usulü varsa o süre genel hükmü geriye iter. Hangi türde kaç gün olduğu bu sayfada sabitlenmez.

İptal, tahsil edilen parayı kendiliğinden iade eder mi?

İptal işlemi etkisiz kılar. Tahsilatın iadesi, kararın uygulanması veya tam yargı istemiyle ayrıca konuşulur. Tutar bu sayfada yoktur.

11. madde her encümen kararında işler mi?

Hayır. Özel kanun bu başvuruyu kapatmışsa veya işlem ivedi usule tabi ise durdurma kendiliğinden işlemez. Hangi kararın dışında kaldığı liste halinde kilitlenmez.

Menfaat bağı olmadan dava açılır mı?

Hayır. Kararla güncel ve meşru menfaat bağı aranır. Yalnız ekonomik etkilenme her olayda yetmez. Bağ, tapu, kira, ruhsat veya temsil belgesiyle gösterilir.

Paylaş:

Av. Oğuz EROĞLU

Av. Oğuz Eroğlu, Eroğlu Hukuk & Danışmanlık Bürosu’nun kurucu avukatıdır. Hukuk Fakültesi mezuniyetinin ardından mesleki kariyerini avukatlık alanında sürdürmüş ve uzun yıllara dayanan deneyim kazanmıştır. Hukuk alanı...

Profili Gör