Fatura Nasıl İcraya Konulur?

Fatura Nasıl İcraya Konulur?

Kısa cevap. Fatura, mal veya hizmet bedelini gösteren ticari belgedir. Çek, poliçe veya bono değildir. Para borcunun cebri icrası, İcra ve İflas Kanunu’nun 42. maddesine göre takip talebiyle başlar. Alacaklı haciz, rehnin paraya çevrilmesi veya iflas seçeneklerinden kanuna uyanını kullanır. Faturanın arkasında çek, poliçe veya bono yoksa alacaklı, genel haciz usulüyle ilamsız takip açar. Bu sayfa doldurulmuş bir takip dilekçesi vermez. Talebin hangi kayıtları taşıdığını, ödeme emrinin ne ihtar ettiğini ve itirazın takibi nasıl durdurduğunu anlatır. Her faturaya tek bir zamanaşımı yılı yazılmaz. Faiz yüzdesi ve harç lirası da bu metinde yoktur.

Fatura hangi takibi açar?

Fatura Nasıl İcraya Konulur?
Fatura Nasıl İcraya Konulur?

167. madde, kambiyo senetlerine özgü haczi çek, poliçe ve emre yazılı senetle sınırlar. İcra müdürü, senedin kambiyo senedi olduğunu ve vadesinin geldiğini görürse o usulün ödeme emrini gönderir. Fatura bu sınavı geçmez. Aynı borcun ayrıca çeki veya bonosu varsa alacaklı o senedi 167. maddeye koyabilir. Faturanın kendisi o senet olmaz. İki belgeyi bir takipte birbirinin yerine yazmak, süreyi de karıştırır. Kambiyo ödeme emrinde ödeme için on gün ve itiraz için beş gün vardır. İtiraz icra mahkemesine yapılır. Genel hacizde ödeme ve itiraz yedi gündür ve itiraz icra dairesine yapılır.

Rehinle temin edilmiş alacakta 45. madde, kural olarak önce rehnin paraya çevrilmesini arar. Fatura tek başına rehin sözleşmesi değildir. Faturanın yanında taşınır rehni, ipotek veya ticari işletme rehni varsa önce o güvence konuşulur. Rehin açığı ayrıca genel hacze konu olabilir. Bu ayrım, faturayı rehin belgesi haline getirmez. Alacaklı, rehni yok sayarak doğrudan genel haciz açarsa borçlu, takip hakkına itirazında bu sırayı ileri sürebilir.

Borçlu 43. madde anlamında iflasa tabi ise alacaklı haciz ile iflas arasında seçim yapabilir. Bu seçimi bir kez ve harçsız değiştirebilir. Tacir olmayan borçluya iflas takibi açılamaz. Günlük fatura alacağı için olağan takip türü, 46. maddedeki haciz usulüyle ilamsız takiptir. İflas seçeneği, her ticari faturanın kendiliğinden iflas sebebi olduğu anlamına gelmez. İflasa tabi olmayan borçluda bu seçenek hiç doğmaz. Seçim, takip talebinde açıkça yazılır.

Kesinleşmiş ilam, fatura takibinin konusu değildir. Mahkeme ilamı veya ilam niteliğindeki belge varsa ilamlı icra ayrı usuldür. Faturayı ilam gibi göstermek, ödeme emri yerine icra emri doğurmaz. İtirazın iptali veya kaldırılması kararı da faturayı ilam haline getirmez. Karar, itirazı düşürür ve ilamsız takibin sürmesini sağlar. İlamlı takip isteniyorsa dayanak, faturanın kendisi değil, kesinleşmiş ilam olmalıdır.

DayanakTakipÖdeme emrindeki süre
Yalnız faturaGenel haciz, ilamsızÖdeme ve itiraz: tebliğden yedi gün
Çek, poliçe veya bonoKambiyo senetlerine özgü takipÖdeme on gün; itiraz beş gün, icra mahkemesine
Kesinleşmiş ilamİlamlı takipİlama özgü icra emri; bu sayfanın konusu değil

Süreler İİK 60, 62 ve 168’den. Gün hesabında ilk gün sayılmaz (m. 19).

Takip hangi dairede açılır?

50. madde, para ve teminat borçlarında Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yetki hükümlerini kıyas ile uygular. Takibe esas sözleşmenin yapıldığı yer icra dairesini de yetkili sayar. HMK 6, genel yetkili mahkemeyi davalının yerleşim yeri olarak yazar. Sözleşmeden doğan işlerde HMK 10, ifa yerini de açar. Faturanın kesildiği şehir, borcun ifa yeri değilse tek başına yetki kurmaz. Fatura üzerindeki adres, ifa yerinin sözleşmede kararlaştırıldığı anlamına kendiliğinden gelmez.

Yetki itirazı, esasa ilişkin itirazla birlikte yapılır. İcra mahkemesi önce yetkiye bakar. Yetki itirazı süre geçtikten sonra veya esastan ayrı bir dilekçeyle tek başına, ödeme emrine karşı itirazın içinde yer almadan ileri sürülürse sonuç doğurmayabilir. Bu sayfa yetki itirazının doldurulmuş metnini vermez. Borçlu, yetkisiz olduğunu düşündüğü daireyi ve kendi yerleşim veya ifa yerini itirazında açıkça göstermelidir. Göstermemek, yetki def’ini usulen zayıf bırakır.

Birden fazla borçluya aynı gün takip açılmışsa her birine ayrı ödeme emri gider. Hepsinin veya bir kısmının aynı temsilciyle izlendiği hal müstesnadır. Kefil, ciranta veya şirket ortağı fatura borçlusu değilse sırf faturada adı geçti diye kendiliğinden borçlu olmaz. Takip, faturada borçlu görünen kişiye ve ayrıca borcu üstlenen kişiye, sıfatı doğru yazılarak açılır. Yanlış sıfat, itirazın takip hakkına yönelmesine neden olur. Buradaki yönelme, borcu ortadan kaldıran bir sonuç değildir. Takibi durduran itirazdır.

Tebligat, Tebligat Kanunu’na göredir. Ödeme emri, takip talebinden itibaren en geç üç gün içinde tebliğe çıkarılır. Belgeye dayanan takipte belgenin tasdikli örneği ödeme emrine eklenir. Tebliğ, borçlunun bilinen adresine usulüne uygun yapılmalıdır. Adresin hiç araştırılmaması, tebliğin geçerli sayılmasını tartışmalı kılar. Süre, geçerli tebliğden işler. 19. madde, gün hesabında ilk günün sayılmayacağını yazar. Üç günlük çıkarma süresi, borçlunun yedi günlük itiraz süresinin yerine geçmez.

Takip talebinde fatura nerede durur?

58. madde talebi yazılı, sözlü veya elektronik ortamda icra dairesine yaptırır. Talepte alacaklının ve varsa vekilinin kimliği ile ödemenin gideceği banka hesabı bulunur. Borçlunun kimliği ve biliniyorsa kimlik numarası yazılır. Alacağın Türk parası tutarı, faizli ise faizin miktarı ve işlemeye başladığı gün, senet yoksa borcun sebebi ve seçilen takip türü de talebin parçasıdır. Fatura, senet yoksa borcun sebebi satırının belgesidir. Alacak belgeye dayanıyorsa belgenin aslı veya alacaklı yahut temsilcisinin tasdik ettiği örnek, borçlu sayısından bir fazla olarak talep anında daireye verilir.

İcra müdürü, talebin kanundaki şartları taşıdığına karar verirse ödeme emri düzenler. Şart yoksa ret, tutanağa yazılır. Hazır bir metni boşluk doldurur gibi kullanmak bu kararı değiştirmez. Bu sayfa örnek dilekçe taşımaz. Alacaklı, faturanın tarihini, numarasını, bedelini ve borcun sebebini kendi kayıtlarından yazar. Müdür, faturanın bedelini yeniden hesaplamakla görevli değildir. Talebin açık ve belirli olması gerekir. Belirsiz bir toplam, ödeme emrinin hangi borcu ihtar ettiğini karartır.

Harç ve masrafı kanun tayin eder. Alacaklı, istediği işlemin masrafını ve itirazın kendisine tebliği için avansı peşin yatırır. Rakam, takip günündeki tarifededir. Bu sayfa harç lirası yazmaz. Peşin harç yatırılmadan talebin işleme konması, tarifenin aradığı kaleme bağlıdır. Avansın yatırılmaması, itirazın alacaklıya tebliğini geciktirebilir. Gecikme, borçlunun itiraz süresini uzatmaz. Alacaklının bir yıllık iptal süresi, itirazın kendisine tebliğinden işler. Tebliği geciktiren avans eksikliği, alacaklının aleyhine işleyebilir.

Elektronik takip de 58. maddedeki kayıtları taşır. Sisteme yüklenen fatura görüntüsü, asıl veya tasdikli örnek şartının yerine kendiliğinden geçmez. Dairenin elektronik kabulü, belgenin kanundaki nitelikte olduğunu müdürün incelemesinden bağımsız bir onay değildir. Yanlış dosya numarasına yüklenen fatura, başka bir borcun dayanağı olmaz. Alacaklı, hangi faturanın hangi takibe konduğunu kendi kaydında eşleştirir. Eşleştirme yapılmadan açılan takip, sebep satırında belirsiz kalır.

Birden fazla fatura aynı takipte nasıl durur?

Aynı borçluya kesilmiş birden fazla fatura, alacaklı aynı sebebe ve aynı takipten doğan talebe bağlayabiliyorsa tek takipte toplanabilir. Her faturanın tarihi, numarası, vadesi ve bedeli ayırt edilebilir olmalıdır. Toplamın içinde hangi faturanın ödendiği, hangisinin itiraza konu olduğu sonradan görülebilmelidir. Faturaları tek kalemde eritmek, kısmi itirazı ve kısmi ödemeyi izlenemez hale getirir. İzlenebilirlik, 58. maddedeki belirli tutar şartının parçasıdır.

Farklı borçlulara kesilmiş faturalar, her borçlu kendi borcu için ayrı ödeme emri alacak şekilde ayrılır. Müşterek borç ancak kanunda veya sözleşmede birlikte borçluluk varsa aynı takipte birlikte yazılır. Grup şirketinin birinin faturası, diğerinin takibine dayanak yapılmaz. Devir alan alacaklı, temlikin borçluya bildirilip bildirilmediğini ve takip hakkının kendisinde olduğunu talepte göstermelidir. Temlik, faturayı kambiyo senedine çevirmez.

Kısmi ödeme varsa talep, ödenmemiş bakiyeyi gösterir. Ödenmiş kısmı tekrar istemek, itirazı ve kötüniyet tartışmasını doğurur. Alacaklı, tahsilât makbuzunu düşmeden önceki brüt faturayı talep ederse borçlu, ödenen kısmı itirazında ayırır. Ayırma, yön ve miktar gösterilerek yapılır. Göstermeyen kısmi itiraz, yapılmamış sayılabilir. Bu sonuç 62. maddenin açıklık şartındandır. Makbuzun kendisi, itiraz dilekçesinin şablonu değildir.

Yabancı para ile düzenlenmiş faturada talep, Türk parası karşılığını ve çevrimin hangi güne göre istendiğini açıklar. Kur, bu sayfada kilitlenmez. Belirsiz kur, ödeme emrindeki tutarı belirsiz bırakır. Faiz isteniyorsa faizin türü, başlangıç günü ve tutarın hangi ana paraya işlediği yazılır. Yüzde, sözleşmede yoksa doğduğu tarihteki mevzuata bırakılır. Bu sayfa yüzde yazmaz. Birden fazla faturada her birinin temerrüt günü farklıysa tek bir başlangıç günü bütün kalemlere yayılmamalıdır.

Ödeme emri borçluya ne der?

60. madde, ödeme emrine takip talebindeki kayıtları yazdırır. Borcun ve masrafların yedi gün içinde emirde yazılı banka hesabına ödenmesi ihtar edilir. Borcun tamamına veya bir kısmına yahut takip hakkına itiraz varsa bunun da aynı sürede bildirilmesi istenir. İtirazsız kalınırsa cebri icranın süreceği yazılır. Ödeme emri, borcun mahkemece sabitlendiği anlamına gelmez. İlamsız takibin ihtarıdır. Borçlu susarsa takip, itirazsız kalarak kesinleşme eğilimine girer. Susmak, borcu ikrar etmiş olmakla her zaman aynı şey değildir. İtirazsız kalan takipte haciz istenebilir.

Dayanak senetse, imzanın borçluya ait olmadığı da yedi gün içinde ayrıca ve açıkça söylenmezse senet, takip yönünden borçludan sadır sayılır. Faturada borçlunun imzası yoksa bu imza ihtarı, faturayı senet haline getirmez. İtiraz yine borca ve takip hakkına yöneliktir. İmzalı bir teslim fişi veya borç ikrarını içeren ayrı bir senet varsa o belge kendi rejimine tabidir. Fatura ile senet aynı dosyada duruyorsa hangisinin takibe esas alındığı talepte ayrılır. Ayrılmazsa süre rejimi karışır.

Ödeme emri iki nüshadır. Biri borçluya gider, biri dosyada kalır. Nüshalar çatışırsa borçludaki nüsha esas alınır. Borçlu, elindeki nüshadaki tutar ile dosyadaki tutar farklıysa elindeki nüshayı saklar. Fark, maddi hata olarak icra dairesine ve gerekiyorsa icra mahkemesine götürülebilir. Bu sayfa hata düzeltme dilekçesi vermez. Düzeltme, hangi rakamın hangi nüshada olduğunu göstermeye bağlıdır. Alacaklı da kendi talebindeki rakamı fatura aslıyla karşılaştırır.

İtiraz, süresinde icra dairesine dilekçe veya sözlü beyanla yapılır. Başka bir daireye yapılan itiraz, masrafı alınarak yetkili daireye gönderilir. Daire, itirazı üç gün içinde alacaklıya muhtıra ile tebliğ eder. Sözlü beyan tutanağa geçirilir. Tutanağın tarihi, sürenin hesabında önem taşır. Sürenin son günü, 19. maddedeki tatil kuralına göre kayabilir. İlk gün sayılmaz. Posta ile gönderilen itirazda, gönderildiği yerin süreyi kurtarıp kurtarmadığı tebligat ve icra hükümlerine göre okunur. Bu sayfa posta gününü uydurmaz.

İtiraz takibi durdurur mu?

62. madde süreyi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün diye bağlar. 66. madde, süresi içinde yapılan itirazın takibi durdurduğunu yazar. Süre geçmişse icra memuru, alacaklının istemiyle takibe alacağın tamamı için devam eder. İtiraz, borcu silmez. Takibi durdurur. Alacaklı, duran takibi itirazın iptali veya şartları varsa itirazın kaldırılması ile sürdürebilir. Borçlu, itiraz ettim diye borcun kalktığını düşünmemelidir. Alacaklı da itirazı yok sayarak hacze geçmemelidir.

Borçlu yalnız bir kısma itiraz edecekse o kısmın yönünü ve miktarını açıkça gösterir. Göstermezse itiraz edilmemiş sayılır. Tamamına itiraz ediyorum demek, kısmi kabulün rakamını yazma yükünü kaldırmaz. Kısmi itirazda rakam şarttır. Örneğin on faturalık toplamda yalnız üç kalem tartışmalıysa o üç kalemin tutarı ve sebebi ayrılır. Ayrılmayan itiraz, tartışmasız kısım bakımından takibin sürmesine neden olabilir. Sebep, malın teslim edilmemesi, bedelin ödenmiş olması veya borcun başkasına ait olması olabilir.

İtiraz, borca veya takip hakkına yönelir. Takip hakkı itirazı, alacaklının bu takibi açma yetkisinin bulunmadığı iddiasıdır. Devir alınmamış alacak, yanlış borçlu veya rehin sırasına uyulmaması bu başlıkta konuşulabilir. Borca itiraz ise bedelin doğmadığı, ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiasıdır. İki itiraz aynı yazıda birleşebilir. Birleşince her birinin yönü açık olmalıdır. Bu sayfa birleşik itiraz metni vermez. Metin, somut faturaya ve somut ödemeye göre kurulur.

İtirazın tebliği alacaklıya ulaşınca, alacaklının sonraki süreleri işlemeye başlar. İptal davasındaki bir yıl, bu tebliğden işler. Alacaklı tebliği almak için avansı yatırmamışsa süre, tebliğ gerçekleşmeden başlamaz. Buna rağmen alacaklı, itirazı öğrenmiş olsa bile kanundaki süre tebliğ kaydına bağlıdır. Dosyadaki muhtıra tarihi saklanır. Borçlu da itiraz dilekçesinin bir örneğini ve tebliğ şerhini saklar. Saklamak, hazır bir dava dilekçesi kurmak değildir. Sürenin kaçırılmaması içindir.

Borçlunun bildirimiSonuç
Yedi gün içinde borca veya takip hakkına itirazTakip durur
Süre geçtikten sonra, mazeretsizAlacaklının istemiyle takip sürer
Kısma itiraz, yön ve miktar yokO itiraz yapılmamış sayılır
İtiraz yok, borç da ödenmediTakip kesinleşir; haciz istenebilir

İtiraz icra dairesine yapılır. Kambiyo takibindeki beş günlük icra mahkemesi itirazı fatura dosyasına taşınmaz.

Gecikmiş itiraz hangi halde konuşulur?

Borçlu, kusuru olmaksızın engel yüzünden süreyi kaçırmışsa, paraya çevirme bitinceye kadar gecikmiş itiraz edebilir. Engel kalkınca üç gün içinde mazeret, sebepler ve dayanaklar bildirilir. İcra mahkemesi mazereti kabul ederse takip durur. Engel, borçlunun elinde olmayan ve süreyi kullanmasını fiilen imkânsız kılan bir hal olmalıdır. Unutmak veya faturayı görmezden gelmek, bu maddenin aradığı engel diye yazılamaz. Mazeretin belgesi, iddianın türüne göre değişir. Bu sayfa mazeret örneği vermez.

Daha önce haciz konulmuşsa alacaklı, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde itirazın kaldırılmasını istemezse veya aynı sürede 67. maddeye göre mahkemeye başvurmazsa haciz kalkar. Bu yedi gün, ödeme emrindeki yedi günlük itiraz süresi değildir. Gecikmiş itirazın kabulünden sonraki alacaklı süresidir. Alacaklı bu süreyi kaçırırsa konulmuş haciz kalkar. Takip, itiraz yüzünden durmuş olur. Haczin kalkması, borcun silindiği anlamına gelmez.

Gecikmiş itiraz, paraya çevirme bitinceye kadar istenebilir. Satış tamamlanmış ve bedel alacaklıya verilmişse bu imkân kapanır. Kapanış, borçlunun genel mahkemedeki haklarını ayrıca tartışmaya açık bırakabilir. Bu sayfa, satışı geciktirmek için mazeret uydurma tarifi vermez. Mazeret, gerçek engele ve üç günlük bildirim süresine bağlıdır. Sahte engel, hem itirazın reddine hem kötüniyet değerlendirmesine konu olabilir.

İcra mahkemesinin mazereti reddetmesi, takibin kaldığı yerden sürmesini sağlar. Ret kararına karşı üst merci başvurusunun bulunup bulunmadığı, kararın niteliğine göre okunur. Bu sayfa üst merci gününü kilitler gibi yazmaz. Borçlu, ret kararını ve ödeme emrinin tebliğ tarihini birlikte saklar. Alacaklı, retten sonra haciz istemek için 78. maddedeki yılı ayrıca kontrol eder. Gecikmiş itirazın incelenmesi sırasında geçen süre, kanunda yılın içine katılmayan süreler arasındaysa o hüküm uygulanır.

İtirazdan sonra alacaklı nereye gider?

Süresinde itiraz, alacağı silmez. Takibi durdurur. Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde mahkemede itirazın iptalini ister. Alacağını genel hükümlerle ispat eder. Bu bir yılı geçiren alacaklı, aynı alacağı genel hükümlerle dava etmek hakkını kaybetmez. İlamsız takibi itirazın iptaliyle yürütemez. Bir yıl, zamanaşımının kendisi değildir. İtirazın iptali davasına özgü süredir. Zamanaşımı, alacağın türünden ayrı okunur.

İspat, faturanın dosyada durmasıyla bitmez. Malın teslimi, hizmetin görülmesi, sözleşmenin kurulması ve bedelin ödenip ödenmediği bu davanın konusudur. Fatura, ticari hayatın belgesi olarak delillerden biridir. Tek başına, her uyuşmazlıkta borcu kesinleştiren bir senet değildir. Teslim tutanağı, sipariş, yazışma, taşıma belgesi ve ödeme kaydı ispatın diğer parçaları olabilir. Hangi delilin yeterli olduğu mahkemenin işidir. Bu sayfa delil listesi şablonu vermez.

İtirazın iptali davasında alacaklı haklı çıkarsa itiraz hükümden düşer ve takip kaldığı yerden sürer. Borçlu haklı çıkarsa takip, itiraz edilen kısım bakımından ilerleyemez. Davanın kötüniyetli açılması veya haksız itiraz, kanundaki tazminat hükümlerini gündeme getirebilir. Tazminat oranı, madde metnindeki ölçüdür. Bu sayfa oranı yeniden yazarak yeni bir yüzde icat etmez. Somut zarar varsa onun ispatı ayrıca gerekir. Tazminat, faturanın bedelinin kendiliğinden katlanması değildir.

Görevli mahkeme, alacağın türüne ve miktarına göre belirlenir. Ticari işte asliye ticaret mahkemesi, diğer işlerde genel görev kuralları konuşulur. Yetki, sözleşmenin yapıldığı yer, ifa yeri ve davalının yerleşim yeri arasından kanuna uyanıdır. İcra dairesinin bulunduğu yer, her zaman davanın yetkili yeri değildir. Bu ayrım, takipteki yetki itirazından bağımsız olarak davada da denetlenebilir. Dava dilekçesinin örneği bu sayfada yoktur.

Adi fatura itirazın kaldırılması belgesi midir?

68. madde, itirazın kesin kaldırılmasını altı aya ve belirli belgelere bağlar. İmzası ikrar edilmiş veya noterlikçe tasdik edilmiş borç ikrarını içeren senet bu belgelerdendir. Resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri içinde usulüne göre verdikleri makbuz veya belge de buradadır. Adi ticari fatura, bu sayılanların kendisi değildir. Fatura aynı zamanda bu belgelerden biriyse o belge üzerinden altı aylık istem konuşulur. Değilse alacaklının kanundaki başvurusu, bir yıllık itirazın iptalidir.

Altı ay, itirazın alacaklıya tebliğinden işler. Altı ay içinde kaldırma istenmezse, 68. maddenin birinci fıkrası yeniden ilamsız takip yapılamayacağını da yazar. Bu sonuç, kaldırılması istenebilecek belgeyle sınırlıdır. Adi faturada bu altı aylık rejim kendiliğinden işlemez. Alacaklı, adi faturayı 68. madde belgesi sanıp altı ayı kaçırdığını düşünerek genel dava hakkını da yok saymamalıdır. Tersine, adi faturayı senet gibi gösterip icra mahkemesinde kaldırma istemek, belgenin niteliğine uymaz.

İmza incelemesi, 68. maddenin senet rejiminde konuşulur. Faturada borçlunun borcu ikrar eden imzası yoksa imza incelemesi faturayı senet yapmaz. Teslim alan görevlinin parafı, her zaman şirket adına borç ikrarı değildir. Parafla şirketin bağlı olup olmadığı, temsil ve iç yetki kurallarına göre ayrıca okunur. Bu sayfa, parafı ikrara çeviren bir formül vermez. İkrar, 68. maddenin aradığı senet niteliğindeyse altı aylık usul konuşulur. Değilse ispat, iptal davasındaki genel hükümlere kalır.

İtirazın kaldırılması icra mahkemesinden istenir. İtirazın iptali genel mahkemede açılır. İki başvuru aynı şey değildir. Biri belgenin kanundaki niteliğine ve altı aya, diğeri genel ispata ve bir yıla bağlıdır. Alacaklı yanlış merciyi seçerse süre, doğru mercideki başvuruyla korunmayabilir. Seçim, faturanın 68. maddedeki belge olup olmadığına göre yapılır. Emin olunmayan belgede, genel mahkemedeki iptal, kanunun açıkça tanıdığı başvurudur. Buradaki ifade, kaçınma tarifi değildir. Merci ayrımıdır. Dilekçe örneği yine yoktur.

Avukat Randevusu Al!

Örnek: vadeli mal faturasında itiraz neyi durdurur?

Toptancı, marketin sipariş ettiği malları 12 Mart 2026 vadeli fatura ile teslim etmiştir. Market ödeme emrine, mal eksik geldi, bedelin tamamı yok diye yedi gün içinde itiraz eder. Takip durur. Toptancı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde iptal davasında teslimi ve bedeli ispat eder. Faturanın üzerinde market yetkilisinin borç ikrarını içeren ve imzası ikrar edilmiş bir senet yoksa dosya 68. maddedeki altı aylık kaldırma süresine bağlı değildir. Market hiç itiraz etmezse toptancı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz isteyebilir.

Eksik mal iddiası, kısmi itirazdır. Market, eksik olduğunu söylediği kısmın tutarını ve yönünü göstermelidir. Göstermezse itiraz edilmemiş sayılma riski doğar. Teslimin tam olduğunu toptancı, irsaliye, taşıma ve kabul kayıtlarıyla ispata çalışır. Market, iade faturası veya ayıp bildirimi varsa onu dava ve itirazda gösterir. Ayıp bildiriminin süresi, borçlar hukukundaki ayıp hükümlerine bırakılır. Bu sayfa ayıp gününü yeni bir sayı olarak icat etmez. İtirazın yedi günü, ayıp bildirim süresinin yerine geçmez.

Vade 12 Mart 2026 ise temerrüt, kararlaştırılmış ifa gününün geçmesiyle başlayabilir. Ayrı ihtar, vadeli işte her zaman aranmaz. Faiz, sözleşmede kararlaştırılmışsa o ölçüyle, kararlaştırılmamışsa doğduğu tarihteki mevzuatla istenir. Yüzde bu örnekte de yazılmaz. Market vade günü kısmi ödeme yaptıysa toptancı yalnız bakiyeyi talep eder. Bakiye yerine tüm faturayı istemek, ödenen kısım yönünden itirazı haklı çıkarabilir.

Market itiraz etmeden susarsa takip, yedi günün sonunda itirazsız kalır. Toptancı mal beyanını beklemeden haciz isteyebilir. İsteme hakkı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıldır. Bu bir yıl, faturanın zamanaşımı değildir. Haciz isteme süresidir. Market sonradan borcu ödediğini söylerse, ödeme takip kesinleştikten sonraysa 71. maddedeki belge rejimine girer. Elden ödeme, dosya kapanmadan haczi kendiliğinden kaldırmaz. Ödeme belgesi bu örnekte de şablon olarak yazılmaz.

İtiraz yoksa haciz ne zaman istenir?

78. madde, ödeme emrindeki süre geçtikten ve itiraz varsa kaldırıldıktan sonra, mal beyanını beklemeden haciz istenebileceğini yazar. Haciz isteme hakkı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl geçmekle düşer. İtiraz veya dava sürerken, hükmün kesinleşmesine kadar geçen süre bu yıla katılmaz. Tarafların dairede yaptığı taksit sözleşmesi bozulana kadar geçen süre de katılmaz. Süre içinde haciz istenmez veya istem geri alınıp yenilenmezse dosya işlemden kaldırılır.

Yenileme, borçluya tebliğ şartına bağlıdır. İlama dayanmayan takipte yenilemede yeniden harç alınır. Bu harç borçluya yüklenmez. Yenileme, zamanaşımını kendiliğinden kesmiş sayılmaz. Zamanaşımı, alacağın türüne göre ayrıca işler. Dosyanın işlemden kalkması, alacağı silmez. Alacaklı, yenileme şartlarıyla takibi canlandırabilir. Canlandırma, borçluya tebliğ edilmeden hacze geçmeyi sağlamaz. Tebliğ kaydı dosyada saklanır.

Haciz, borçlunun ana para, faiz ve masraflarına yetecek miktarla sınırlıdır. Bu miktarı aşan haciz yapılamaz. Hangi malın haczedilemeyeceği ayrı yazının konusudur. Fatura alacağı, borçlunun bütün malvarlığını ölçüsüz biçimde bağlamaz. 85. maddedeki sınır, fatura takibinde de uygulanır. Sınırın aşılması, icra mahkemesine şikâyetin konusudur. Şikâyet, borcun olmadığı iddiasının yerine geçmez. Borcun olmadığı iddiası, süresinde itiraz veya dava ile ileri sürülür.

İtirazın iptali veya kaldırılması kararı, itirazı düşürür ve takibin sürmesini sağlar. Kararın kesinleşmesi, haciz yılının işlemediği sürenin hesabında dikkate alınır. Karar kesinleşmeden hacze geçilip geçilemeyeceği, ilgili hükmün infaz kabiliyetine bağlıdır. Bu sayfa, her iptal kararının aynı günde haciz doğurduğunu yazmaz. Alacaklı, kararın hükmünü ve dosyadaki kesinleşme şerhini okur. Borçlu, karar tebliğ edilmeden haciz uygulandığını düşünüyorsa şikâyet süresini tebliğden hesaplar. Süre, 16. maddedeki öğrenmeden itibaren yedi gündür. Bu yedi gün, ödeme emri itirazının yedi günüyle karıştırılmaz.

Faiz faturanın üstünden mi okunur?

Türk Borçlar Kanunu’nun 117. maddesi, muaccel borcun borçlusunu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşürür. İfa günü birlikte kararlaştırılmışsa o günün geçmesi yeter. Ayrı ihtar aranmaz. Vadeli faturada temerrüt, vade gününün geçmesiyle başlayabilir. Vadesiz işte ihtar gerekir. Faturanın düzenleme günü, her zaman vade günü değildir. Vade yazılmamışsa temerrüt, ihtarla başlar. İhtar, icra ödeme emriyle de yapılmış olabilir. Ödeme emrinden önceki dönem için faiz isteniyorsa önceki ihtar veya vade gösterilmelidir.

120. madde, sözleşmede kararlaştırılmamış yıllık temerrüt faizini, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükteki mevzuata bırakır. Sözleşmeyle kararlaştırılacak oran, bu yasal oranın yüzde yüz fazlasını aşamaz. Akdi faiz kararlaştırılmış, temerrüt faizi kararlaştırılmamış ve akdi oran yasal orandan yüksekse temerrütte akdi oran uygulanır. Bu sayfa yürürlükteki yüzdeyi yazmaz. Tavan, yasal oranın iki katı olarak anlatılır. Güncel yasal oran, faiz borcunun doğduğu tarihteki mevzuattan okunur. Eski yılın oranı, yeni döneme kendiliğinden taşınmaz.

121. madde, faiz borcunun faizini, icra takibine veya davaya girildiği günden işletir. Temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi yürütülemez. Alacaklı, işlemiş faizi ana paraya ekleyip yeniden temerrüt faizi istiyorsa bunun kanundaki sınırını gözetir. Fatura üzerinde yazılı vade farkı, faiz midir yoksa kararlaştırılmış bedel midir, sözleşmeden okunur. Vade farkını hem bedel hem ikinci kez temerrüt faizi gibi istemek, 121. maddeyle çatışabilir. Çatışma, talepteki kalemlerin ayrılmasıyla görünür olur.

Ticari işlerde temerrüt faizinin özel kanunu varsa 120. maddedeki atıf o metne gider. Bu sayfa, ticari temerrüt yüzdesini de yazmaz. Yüzdenin doğrulanmadığı yıl için rakam uydurulmaz. Alacaklı, talepte faizin türünü ve başlangıç gününü belirtmekle yetinir. Borçlu, oranın tavanı aştığını düşünüyorsa itirazında fazla kısmı ayırır. Ayırma, yön ve miktar göstermekle yapılır. Fazla faiz, borcun tamamına itiraz edilmiş sayılmak için tek başına yetmeyebilir. Kısmi itirazın açıklığı burada da aranır.

Zamanaşımı neden faturanın başlığından okunmaz?

Zamanaşımı, fatura başlığından değil, alacağın türünden okunur. 146. madde, aksine hüküm yoksa her alacağı on yıla bağlar. 147. madde beş yılı sayar. Kira bedeli, anapara faizi ve benzeri dönemsel edimler bu listededir. Otel ve lokanta gibi yerlerin konaklama ve yeme içme bedelleri de buradadır. Küçük sanat işleri ve küçük çapta perakende satış, maddede sayılan ortaklık ve vekâlet alacakları ile yüklenicinin ağır kusuru dışında eser sözleşmesi alacakları da beş yıla girer. Toptan mal satışı bu beş yıllık listede yoktur.

Başka kanunda daha kısa süre varsa 146. maddenin aksine hüküm cümlesi onu saklı tutar. Çek, poliçe ve bononun kendi zamanaşımı, fatura zamanaşımı değildir. Faturanın yanında kambiyo senedi varsa senedin süresi senetten, faturanın bedeli faturanın alacak türünden okunur. İkisini tek süreye bağlamak yanlıştır. Bu sayfa, bütün faturalara beş yıl demez. Beş yıl, yalnız 147. maddede sayılan alacaklar içindir. Sayılmayan alacakta genel süre on yıldır. Aksine hüküm varsa o hüküm uygulanır.

Takip, süresi dolmuş alacağı diriltmez. Borçlu zamanaşımını itirazında ileri sürebilir. İtiraz etmezse ilamsız takip, zamanaşımı def’i ileri sürülmeden kesinleşebilir. Kesinleşme, hiç doğmamış bir alacağı yaratmaz. Doğmuş ama süresi dolmuş alacakta def’i süresinde kullanmak borçluya düşer. Alacaklı, zamanaşımını kesen ihtar, dava veya icra işlemini varsa onu gösterir. Kesme ve durma, borcun türüne göre değişir. Bu sayfa her fatura için tek bir kesilme günü icat etmez.

Haciz isteme süresi olan bir yıl ile alacağın zamanaşımı karıştırılmamalıdır. Bir yıl, ödeme emri tebliğ edildikten sonra haciz isteminin düşmesidir. Zamanaşımı, alacağın dava ve takip edilebilme süresidir. İtirazın iptalindeki bir yıl da üçüncü bir süredir. Üç süre aynı dosyada yan yana durabilir. Biri dolmuş, diğeri duruyor olabilir. Okuyucu, faturaya beş yıl yazan kısa cetvellere bakarak bu üçünü birleştirmemelidir. Cetvel, 146 ve 147. maddelerin yerini tutmaz.

KonuKanundaki ölçüBu sayfanın yazmadığı
Temerrüdün başlamasıİhtar veya kararlaştırılmış ifa gününün geçmesiHer faturada tek başlangıç günü
Temerrüt faizi oranıSözleşme, yoksa doğduğu tarihteki mevzuat; tavan yasal oranın iki katıGüncel yüzde
Genel zamanaşımıOn yıl, aksine hüküm saklıBütün faturalara beş yıl
Beş yılYalnız 147’de sayılan alacaklarToptan satış faturası

Tutar sütunu yok. Faiz yüzde olarak kilitlenmedi.

Ödeme, taksit ve dosyanın kapanması haczi nasıl etkiler?

Borç, faiz ve masrafla birlikte icra dosyasına ödenirse takip konusu kalmaz. Daire, bu dosya için konmuş hacizleri kaldırır. Kısmi ödeme takibi bitirmez. Kalan tutar için haciz, 85. maddedeki sınırı aşmamak üzere ayakta kalabilir. Alacaklıya elden yapılan ödeme, dosya kapanmadıkça sicil veya banka kaydını kendiliğinden silmez. Kesinleşmiş takipte ödeme, 71. madde uyarınca noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş belgeyle icra mahkemesinde ileri sürülür. Belge yoksa elden ödemenin ispatı genel mahkemede ayrıca ele alınır.

111. maddedeki taksit, satış talebinden önce ve ilk taksit hemen verilmek şartıyla icra işlemini durdurabilir. Borçlunun yeteri kadar malı haczedilmiş olmalıdır. Her taksit borcun dörtte birinden az olamaz. Taksitler aydan aya verilir ve süre üç ayı geçemez. Bu durma, haczi kaldıran bir hüküm değildir. Taksit aksarsa işlem kaldığı yerden devam eder. Taksit, faturayı ödemiş saymaz. Yalnız kanundaki şartlarla icra işlemini bekletir. Şartlar yoksa alacaklı haciz ve satış istemeye devam eder.

Borçlu, borcun hiç doğmadığını takip başladıktan sonra ispat etmek isterse 72. maddedeki menfi tespit davasını açabilir. Bu davada ihtiyati tedbirle takip durdurulamaz. Borçlu, gecikme zararını karşılamak üzere alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat gösterirse, icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. Bu tedbir, her haczi kendiliğinden kaldırmaz. Dava borçlu lehine sonuçlanır ve kesinleşirse icra eski hale iade edilir. Para alacaklıya gitmişse dava istirdat olarak sürebilir. Haksız ve kötüniyetli takipte kanundaki tazminat ölçüsü ayrıca uygulanır.

Bu sonuçlar, borcu gizlemenin veya malı takipten kaçırmanın tarifi değildir. Ödeme, itiraz, dava ve şikâyet kanunda yazılı başvurulardır. Malı başkası adına göstermeye çalışmak, haczi düşüren işlem değildir. Tasarruf yasağı ve iptal davası, alacaklının ayrıca başvurabileceği hükümlerdir. Bu sayfa o başvurunun borçlu lehine nasıl hazırlanacağını anlatmaz. Anlatılan, faturanın hangi takipte durduğu ve itirazın neyi durdurduğudur.

İlgili taslaklar: Fatura Alacağı İcra Takibi ve Tahsili · İlamsız İcra Takibi Nedir? Nasıl İtiraz Edilir? - 2026 · İtirazın İptali Davası - 2026 · İtirazın Kaldırılması Davası ve Şartları - 2026

Sık sorulan sorular

Faturayla kambiyo takibi açılır mı?

Hayır. 167. madde çek, poliçe ve emre yazılı senedi sayar. Fatura bu belgelerden biri değilse takip genel haciz usulüyle ilamsızdır. Aynı borcun ayrı bir çeki veya bonosu varsa o senet kendi usulüne girer. Fatura o senedin yerine yazılmaz.

İtiraz süresi kaç gündür?

Genel hacizde ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür. İtiraz icra dairesine yapılır. Kambiyo takibindeki beş gün bu dosyaya uygulanmaz. Gün hesabında ilk gün sayılmaz. Süre, geçerli tebliğden işler.

İtiraz edilince borç silinir mi?

Hayır. Süresindeki itiraz takibi durdurur. Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptalini dava edebilir. Bir yıl geçince ilamsız takip bu davayla yürümez. Genel hükümlerle dava hakkı, kanundaki ayrım saklı kalmak üzere düşmeyebilir.

Adi fatura itirazın kaldırılması belgesi midir?

68. maddedeki senet veya resmi belge değilse altı aylık kaldırma o fatura üzerinden açılmaz. O zaman başvuru, bir yıllık itirazın iptalidir. Fatura aynı zamanda borç ikrarını içeren senet niteliğindeyse altı aylık usul o senet üzerinden konuşulur.

Kısmi itirazda ne gösterilir?

İtiraz edilen kısmın yönü ve miktarı açıkça gösterilir. Gösterilmezse o itiraz yapılmamış sayılır. Tamamına itiraz ediyorum demek, kısmi kabulde rakam yükünü kaldırmaz. Ödenmiş kısım varsa o tutar ayrılır.

İtiraz yoksa haciz ne zamana kadar istenir?

Ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl. İtiraz ve dava süresi ile taksit sözleşmesi bozulana kadar geçen süre bu yıla katılmaz. Süre kaçar ve yenilenmezse dosya işlemden kaldırılır. Bu bir yıl, alacağın zamanaşımı değildir.

Faiz oranı nedir?

Sözleşmede yoksa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükteki mevzuattır. Sözleşmeyle kararlaştırılan oran, yasal oranın yüzde yüz fazlasını aşamaz. Bu sayfa güncel yüzde yazmaz. Temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi yürütülemez.

Her fatura beş yılda zamanaşımına uğrar mı?

Hayır. Genel süre, aksine hüküm yoksa on yıldır. Beş yıl, 147. maddede sayılan alacaklar içindir. Toptan mal satışı o listede değildir. Çek ve bononun süresi faturanın süresi değildir. Bu sayfa bütün faturalara tek yıl yazmaz.

Hazır dilekçe takibi başlatır mı?

Takibi, 58. maddedeki kayıtları taşıyan talep ve müdürün kabulü başlatır. Bu sayfada doldurulacak metin yoktur. Eksik talep tutanağa ret olarak geçebilir. Harç lirası da yazılmaz. Tutar, takip günündeki tarifededir.

Faturanın kesildiği şehir her zaman yetkili midir?

Hayır. Yetki, borçlunun yerleşim yeri, sözleşmenin yapıldığı yer ve ifa yerinden kanuna uyan dairedir. Faturanın kesildiği şehir, ifa yeri değilse tek başına yetki kurmaz. Yetki itirazı, esasa ilişkin itirazla birlikte yapılır.

Paylaş:

Av. Oğuz EROĞLU

Av. Oğuz Eroğlu, Eroğlu Hukuk & Danışmanlık Bürosu’nun kurucu avukatıdır. Hukuk Fakültesi mezuniyetinin ardından mesleki kariyerini avukatlık alanında sürdürmüş ve uzun yıllara dayanan deneyim kazanmıştır. Hukuk alanı...

Profili Gör