Babalık İzni: Süre, Başlangıç ve 4857 Ek 2

Kısa cevap. Eşi doğum yapan işçiye tanınan ücretli izin, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 74. maddesindeki analık izni değildir. Hak, kanunun ek 2. maddesinin birinci fıkrasındadır. İşçiye, evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü halinde üç gün, eşinin doğum yapması halinde ise on gün ücretli izin verilir. On gün, 22 Nisan 2026 tarihli 7578 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle ‘beş’ ibaresinin ‘on’ yapılmasıdır. Bu gün sayısı kilitlidir. Fıkra, iznin doğumun hangi anından itibaren açılacağını ayrı bir takvim cümlesiyle yazmaz. Bu sayfa o anı uydurmaz, 2026 yılı lira örneği vermez, dilekçe şablonu basmaz.
Babalık izni hangi maddede durur?

Ek 2. madde, 4 Nisan 2015 tarihli 6645 sayılı Kanun’la eklenmiş mazeret izinleridir. Eşin doğumu, evlilik, evlat edinme ve yakın ölümü aynı fıkrada yan yana durur. Analık halinde çalıştırılmama ise 74. maddededir ve kadın işçi içindir. Baba, 74. maddedeki doğum öncesi ve sonrası haftaları ikinci bir analık izni gibi alamaz. İki madde aynı olayın iki adı değildir. Biri ücretli mazeret günüdür, diğeri çalıştırılmama süresidir.
Kanunun başlığı ‘babalık izni’ demez. Fıkra, ‘eşinin doğum yapması halinde’ ücretli izin der. Uygulamada bu izin babalık izni olarak anılır. Metin, hakkı ‘işçi’ye verir. Cinsiyet, fıkrada ayrıca bir süzgeç değildir. Kapsam, 4857 sayılı Kanun’a tabi iş sözleşmesiyle çalışanlardır. 657 sayılı Kanun’daki memur izni bu fıkranın konusu değildir. Bu sayfa memur gününü 4857’nin yerine yazmaz.
Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesi, on günden uzun bir izin yazabilir. Daha kısa süre yazan hüküm, kanunun altına iner ve işçi aleyhine uygulanmaz. Başlık ‘babalık izni’ olsa da süre, ek 2’deki on günün altına çekilemez. İşyeri iç yönetmeliği de beş güne dönemez. Beş gün, 7578 sayılı Kanun’un 16. maddesinden önceki metindir. Yürürlükteki metin on gündür.
74. maddenin ayrı cümlesi, doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü halinde kullanılamayan doğum sonrası sürelerin babaya kullandırılmasını yazar. Bu, ek 2’deki on günlük ücretli izinden farklı bir hükümdür. İki hüküm birbirinin yerine geçmez. Anne yaşıyorsa babanın ek 2 hakkı on gündür. Anne ölmüşse, kullanılamayan doğum sonrası süre ayrıca konuşulur. İkisi toplanarak tek bir ‘babanın bütün analık süresi’ haline getirilmez.
Süre kaç gündür ve neden kilitlidir?
Yürürlükteki metin on gündür. Kaynak, 4857 sayılı Kanun’un ek 2. maddesinin birinci fıkrasıdır. Değişiklik, 7578 sayılı Kanun’un 16. maddesidir. Eski beş gün, bu fıkranın hali değildir. On gün ücretli izindir. Ücretsiz mazeret veya yıllık izinden mahsup edilen bir blok olarak yazılmaz. Yıllık ücretli izin 53. maddede ayrı durur. İşveren, on günü yıllık izin bakiyesinden düşerek ek 2’yi uygulamış sayılmaz.
Fıkra ‘on gün’ der, ‘on iş günü’ demez. Hafta tatili ve ulusal bayram günlerinin bu on günün içine sayılıp sayılmayacağı, fıkrada ayrı bir cümleyle yazılmaz. Bu sayfa, hafta tatilini düşen veya ekleyen bir formül icat etmez. Formül uydurulursa kilitli gün sayısı bozulur. Takvim günü mü iş günü mü tartışması, madde metninde ayrıca çözülmemişse denetim_gerekli işaretini taşır. Çözüm, on günü beşe veya on dörde çevirmek değildir.
Fıkra, on günün aralıksız mı yoksa bölünerek mi kullanılacağını da söylemez. Toplu iş sözleşmesi veya işyeri uygulaması, kanunun on gününün altına inemez. Kullanımın nasıl dilimleneceği yazılı işyeri kuralında durabilir. Kural, gün sayısını azaltamaz. İşçi, on günü parça parça istedi diye işveren günü silemez. Parçalamanın kanunen zorunlu olup olmadığı kilitlenmedi, denetim_gerekli. Zorunluluk yokken işveren de tek bir modele mahkûm edemez.
On gün, 74. maddedeki haftalık analık süreleriyle toplanmaz. Kadın işçinin doğumdan sonraki çalıştırılmama süresi, babanın on gününü ertelemez. İki izin farklı kişiler ve farklı maddeler üzerindedir. İşveren, analık iznindeki eş gerekçesiyle babanın ek 2 hakkını düşüremez. Eşin ücretsiz izne ayrılması da babanın on gününü silmez. Her işçinin hakkı, kendi işverenine karşıdır.
| Olay | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Eşin doğum yapması | On gün, ücretli | 4857 ek 2/1, 7578/16 |
| Evlilik veya evlat edinme | Üç gün, ücretli | 4857 ek 2/1 |
| Ana, baba, eş, kardeş veya çocuk ölümü | Üç gün, ücretli | 4857 ek 2/1 |
| Annenin ölümü halinde kullanılamayan doğum sonrası süre | 74. maddedeki süre, babaya | 4857 m. 74 |
| Analık çalıştırılmama | Doğum öncesi ve sonrası haftalar | 4857 m. 74, baba hakkı değil |
On gün kilitlidir. Beş gün eski metindir. Başlangıç anı fıkrada ayrıca yazılmaz. 74. maddedeki hafta sayısı bu tabloda yeniden icat edilmez.
İzin ne zaman başlar?
Ek 2. madde izni, eşin doğum yapması haline bağlar. Halin gerçekleşmesi, doğumun olmasıdır. Fıkra, doğum gününden itibaren, hastaneden çıkıştan itibaren veya nüfus kaydından itibaren diye ayrı bir geri sayım kurmaz. Başlangıç, doğum olgusuna bağlı mazeret iznidir. Kanunda numaralandırılmış bir geri sayım yoktur. Bu sayfa, doğumun ertesi iş günü başlar veya doğum anında başlar diye bir kural icat etmez. İcat, kilitli on günün yanına kilitlenmemiş bir başlangıç ekler.
İşveren, doğumu gösteren belge isteyebilir. Nüfus kaydı, sağlık kuruluşu belgesi veya benzeri kayıt, olguyu ispatlar. Belge yokluğu, hakkın yokluğu anlamına gelmez. İspatı geciktirebilir. Kanun, belgenin türünü tek listede saymaz. Uydurma bir ‘doğumdan sonra otuz gün içinde kullanılmazsa düşer’ kuralı ek 2’de yoktur. Doğumun gece veya resmi tatilde olması, hakkı ertesi iş gününe hapsetmez. İç yönetmelik, belgeleme usulünü düzenleyebilir. Kanuni gün sayısına ek süre koyamaz, kanuni günü de kısalttıramaz.
Doğum erken veya sezaryen olsa da fıkra aynıdır: eşin doğum yapması. Doğumun şekli, on günü değiştirmez. Çoğul doğumda fıkra, her çocuk için ayrı on gün yazmaz. Metin, eşin doğum yapması halini bir kez anar. Çoğul doğumun süreyi katlayıp katlamayacağı fıkrada açık değildir. Bu sayfa katlama formülü yazmaz, denetim_gerekli. Katlama yok diye on günü de yok saymak mümkün değildir. Hal gerçekleşmiştir.
Ölü doğumda ek 2’nin on günü ayrıca yazılmaz. 74. madde, kadın işçi yönünden kendi cümlelerini taşır. Babanın on günlük izninin ölü doğuma yayılıp yayılmadığı, fıkranın ‘doğum yapması’ ifadesinin somut olaya uygulanmasıyla çözülür. Bu sayfa o uyuşmazlığı kesin hüküm gibi kapatmaz, denetim_gerekli. Kapatmayan cümle, canlı doğumdaki on günü tartışmaya açmaz. Canlı doğumda gün sayısı kilitlidir.
Ücretli mazeret ile analık izni nasıl ayrılır?
Ek 2’deki izin, işçinin ücretinin kesilmeden işten uzak kalmasıdır. 74. maddedeki çalıştırılmama, kadın işçinin doğum öncesi ve sonrası haftalarıdır. Geçici iş göremezlik ödeneği, 5510 sayılı Kanun’da ayrı durur. Babanın on günü, SGK analık ödeneğinin kopyası değildir. Ödenek şartı ve oran bu sayfada lira ile çarpılmaz. İşveren, babanın on gününde SGK’dan analık ödeneği alacağını varsayarak ücreti kesemez. Ücret, işverenin ek 2 borcudur.
Süt izni ve yarım çalışma da 74. maddede, çoğunlukla kadın işçi ve ebeveyn kısmi süre için yazılır. Babanın ek 2 izni, bu imkânların ön şartı veya sonucu değildir. Kısmi süreli çalışma talebi, 13. ve 74. maddelerdeki ayrı usule tabidir. On günlük mazeret, kısmi süreyi kendiliğinden başlatmaz. İşçi, on günü kullandı diye süt izni veya yarım çalışma hakkını da kullanmış sayılmaz. Her hak kendi şartıyla istenir.
Yıllık izinle mahsup, ek 2’de yoktur. İşveren on günü yıllık izinden düşemez. İşçi isterse doğum döneminde yıllık izin de kullanabilir. Bu, kanuni on günün üzerine iradi eklemedir. Mahsup dayatması, ücretli mazereti yıllık izne çevirir ve fıkraya aykırı düşer. Yıllık izin bakiyesi hiç yoksa da ek 2 hakkı durur. Bakiye yokluğu, on günü ücretsiz izne dönüştürmez.
Ücretsiz izin, tarafların anlaşmasıyla veya kanunun ayrı hükmüyle doğar. Ek 2 ücretsiz değildir. İşveren, ‘on günü ücretsiz kullan, yıllık iznini sakla’ diyemez. İşçi ücretsiz izin isterse, bu istem kanuni on günün yerine geçmez. Ücretsiz izin, on günden sonra ayrıca kararlaştırılabilir. Kararlaştırılmamış ücretsiz izin, devamsızlık tartışması doğurabilir. Tartışma, ek 2’nin ücretli on gününü kapsamaz.
Aynı fıkradaki üç günlük izinler babalık izni midir?
Hayır. Evlilikte üç gün, evlat edinmede üç gün, sayılan yakınların ölümünde üç gün ayrı olaylara bağlıdır. Bu üç günler, eşin doğumundaki on günün yerine yazılamaz. Doğum ile evlilik aynı haftaya denk gelirse, üç gün ile on gün tek blokta eritilmez. Her olay kendi süresini taşır. Kullanımın fiilen nasıl sıraya dizileceği işyeri düzenine kalır. Kanuni süreler toplanarak yok edilemez. Toplam, on günün altına inen bir anlaşma ile kısaltılamaz.
Evlat edinme üç günü, 74. maddedeki analık hali izniyle karışmaz. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene, fiilen teslimden itibaren sekiz haftalık süre 74. maddenin kendi cümlesidir. Ek 2’deki üç gün, bu sekiz haftanın kısaltılmış hali değildir. İkisi farklı şart ve farklı süredir. Teslim olgusu, eşin doğum yapması hali değildir. Doğum yokken on gün istenemez.
Yakın ölümü üç günü, sayılan kişilerle sınırlıdır: ana, baba, eş, kardeş, çocuk. Fıkra, kayınvalide veya diğer hısımlar için ayrıca gün yazmaz. Toplu iş sözleşmesi bu listeyi genişletebilir. Genişletme, kanunun üç gününü ve doğumdaki on gününü daraltamaz. Ölüm izni, babalık izninin peşin kullanılması değildir. Ölüm olgusu yokken üç gün, doğum olgusu yokken on gün istenmez.
Olaylar çakışırsa bordroda ayrı satır tutulmalıdır. Tek satırda ‘mazeret’ yazmak, hangi hükmün kullanıldığını siler. Silinen kayıt, uyuşmazlıkta işverenin mahsup iddiasını kolaylaştırır. İşçi, doğumun on günü ile ölümün üç gününün birbirine karışmamasını isteyebilir. İstek, gün sayısını artırma aracı değil, kilitli sürelerin ayrı uygulanmasıdır.
Engelli çocuk iznindeki on gün aynı hak mıdır?
Ek 2’nin ikinci fıkrası ayrı bir izindir. En az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisinde, raporla ve çalışan ebeveynden yalnız biri tarafından, bir yıl içinde toptan veya bölümler halinde on güne kadar ücretli izin öngörülür. Bu on gün, eşin doğumundaki on günden ayrıdır. İki on gün birbirinin yerine sayılmaz. Doğumdaki on gün kullanılmadı diye tedavi izni kendiliğinden doğmaz. Tedavi izni kullanıldı diye doğumdaki on gün silinmez.
İkinci fıkrada rapor ve oran aranır. Birinci fıkradaki doğum izninde yüzde yetmiş şartı yoktur. Doğum, sağlık raporunun oranına bağlanmaz. Tedavi izninde ise rapor, şartın parçasıdır. Raporun hangi kurumdan alınacağı, fıkranın göndermesine ve sağlık mevzuatına bağlıdır. Bu sayfa rapor örneği vermez. Oranın yüzde yetmişin altında kaldığı dosyada ikinci fıkra işlemez. Birinci fıkranın doğum hali bundan etkilenmez.
Tedavi iznini çalışan ebeveynden yalnız biri kullanır. Doğumdaki on gün, bu ‘yalnız biri’ sınırına tabi değildir. Eşi doğum yapan işçi, kendi işvereninden on günü ister. Eş de işçiyse, onun hakkı analık iznidir, babanın on gününü paylaşmak değildir. İki ebeveynin tedavi iznini aynı yıl üst üste kullanması, ikinci fıkranın metnine uymaz. Bu sınır, doğumdaki on güne taşınmaz.
Bir yılın hangi günden başlayacağı, ikinci fıkrada ayrıca numaralanmaz. Takvim yılı mı, rapor yılı mı, ilk kullanım yılı mı sorusu kilitlenmedi, denetim_gerekli. Bu belirsizlik, doğumdaki on günü etkilemez. Doğumdaki on gün, bir yıllık kotanın parçası değildir. Onu kotaya yazmak, 7578 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle kilitlenen süreyi daraltır.
Kimler 4857 ek 2’den yararlanır?
Ek 2, İş Kanunu kapsamındaki işçi içindir. 4. maddedeki istisnalar, kanunun hangi işlere uygulanmayacağını gösterir. İstisna kapsamındaki kişi, ek 2’yi otomatik olarak alamaz. Onun statüsü, kendi kanunundan okunur. Basın mesleğinde 5953 sayılı Kanun kendi olağanüstü izinlerini yazar. O kanundaki doğum izni günü, ek 2’nin on gününün kopyası değildir. Hangi kanunun işlediği, işin niteliği ve sözleşmeden çıkar. Yanlış kanun seçilirse gün sayısı da yanlış kilitlenir.
Belirli süreli, kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışan işçi, 4857 kapsamında olduğu sürece ek 2’nin dışında tutulmaz. Kıdem süresi, on günlük izin için ek 2’de aranmaz. Deneme süresi içindeki işçi de işçi ise fıkra işler. Deneme süresi, mazeret iznini kaldıran bir hüküm değildir. Stajyer ve 3308 kapsamındaki adayın işçi sayılıp sayılmadığı, o ilişkinin kendi statüsünden okunur. Her stajyer için on gün vaadi bu sayfada yoktur, denetim_gerekli.
Alt işveren işçisinde izin borcu, kural olarak kendi işverenine aittir. Asıl işverenin ücretten birlikte sorumluluğu, 2. madde çerçevesinde ayrıca durur. Asıl işveren, alt işveren işçisine ‘benim kadromda değilsin’ diyerek ek 2’yi yok sayamaz. Yok sayma, alt işverenin borcunu da silmez. İşçi, sözleşmesinin tarafına başvurur. Tarafın belli olmadığı geçici iş ilişkisinde 7. madde ayrıca okunur, denetim_gerekli.
Memur, 657 sayılı Kanun’un kendi mazeret iznine tabidir. Bu sayfa o günü 4857’nin yerine yazmaz. Kamu işçisi 4857’ye tabi ise ek 2 okunur. Sözleşmeli personelin hangi kanuna bağlandığı, kendi statü metninden çıkar. Varsayılan bir ‘her çalışan on gün’ cümlesi kanunda yoktur. Belediye şirketi işçisi ile belediye memuru aynı günü paylaşmaz. Statü, unvandan değil uygulanan kanundan okunur.
Ücret nasıl ödenir, lira neden yazılmaz?
Ücretli izin, işçinin izin günlerinde ücretinin kesilmemesidir. Ücret, işçinin o döneme ait ücreti üzerinden okunur. Ek ödeme, prim ve sosyal yardımın izne dahil olup olmadığı, 4857’nin ücret hükümleri ve sözleşmeye göre değişir. Bu sayfa 2026 yılı için örnek lira vermez. Asgari ücret, her işçinin fiili ücreti değildir. Fiili ücret daha yüksekse, on gün daha yüksek ücret üzerinden kesilmeden geçmelidir. Daha düşük göstermek, ek 2’yi kısmış olur.
Günlük ücretin nasıl bölüneceği, aylık ücretli işçide tartışma doğurabilir. Kanun, ek 2 için ‘ay otuz gündür’ veya ‘aylık ücret bölü otuz’ diye bir formül basmaz. Formül uydurulursa kilitli gün sayısının yanına kilitlenmemiş bir bölen eklenir. Bölen, sözleşmede veya yerleşik uygulamada duruyorsa o metin okunur. Durmuyorsa denetim_gerekli. Bölen tartışması, on günü ücretsiz yapmaya gerekçe olmaz.
İzin gününde fazla çalışma yaptırılırsa, hem izin kullandırılmamış olur hem fazla çalışma ücreti ayrı doğar. İşveren, ‘izinli göründün ama geldin’ diyerek ücreti iki kez kesemez. Gelen işçi, iznini kullanmamış sayılır. Kullanılmayan günün ücreti ve çalışılan günün ücreti bordroda ayrı durmalıdır. Ayrı durmayan bordro, uyuşmazlıkta işçi lehine okunabilir. Okumanın ölçüsü dosyaya bağlıdır, denetim_gerekli.
SGK bildirimi, ücretin ödendiği günleri prim günü olarak göstermeye devam eder. Ek 2, ücretsiz izin gibi eksik gün değildir. Eksik gün koduyla bildirmek, ücretli mazereti ücretsiz izne çevirir. Kodun hangi numara olduğu, SGK’nın işlem günündeki listesinden okunur. Bu sayfa kod numarası kilitlemez, denetim_gerekli. Kilitlememek, eksik gün bildiriminin doğru olduğu anlamına gelmez.
İşveren izni kullandırmazsa ne olur?
Ücretli iznin verilmemesi, ücret alacağı ve kanuna aykırı davranış olarak durur. İşçi, kullanılmayan günlerin ücretini ve varsa çalıştırıldığı günlerin karşılığını somut bordroyla ister. 2026 yılı idari para cezası tutarı bu sayfada yoktur. Ceza tarifesi yıllık tebliğle değişir ve kilitlenmemiştir, denetim_gerekli. Cezanın tutarı bilinmese de, on günün kullandırılmaması hukuka uygun hale gelmez.
İzni kullandırmamak, tek başına 24. maddedeki haklı fesih listesinin her bendini otomatik açmaz. Ücretin hiç ödenmemesi veya çalışma koşullarının uygulanmaması, somut olayda 24. maddeye dayanabilir. Fesih, on günlük iznin yerine geçen bir imkân değildir. Önce izin ve ücret, sonra fesih ayrı değerlendirilir. İşçi, izni kullandırmayan işvereni ihtar etmek zorunda mıdır sorusu, 24. maddenin ilgili bendinin metnine bağlıdır. Noter şartı o bentte yoksa noter, ispat aracı olarak kalır. Bu sayfa ihtar metni vermez.
Eşit davranma ilkesi 5. maddededir. Aynı işyerinde bir işçiye on gün verip diğerine vermemek, ayrımcılık iddiasını doğurabilir. İspat, işyeri izin kayıtlarıyladır. Toplu iş sözleşmesi kanunun üstüne çıkabilir, altına inemez. İşyeri iç yönetmeliği ek 2’yi beş güne indiremez. İndiren yönetmelik hükmü uygulanmaz. Uygulanmaması, yönetmeliğin diğer hükümlerini de kendiliğinden düşürmez. Düşen, kanuna aykırı olan kısımdır.
İşçi, izin verilmediği günlerde çalışmaya zorlanırsa, çalışma kaydı tutulmalıdır. Kart, puantaj veya yazışma, çalışmanın delilidir. Delil yok diye on gün yok olmaz. İşverenin ‘gelmedi’ kaydı, izin talebi varken devamsızlık sayılmaz. Devamsızlık disiplin cezası, kanuni izni kullanan işçiye uygulanamaz. Ceza uygulanmışsa, cezanın iptali ile ücret alacağı ayrı istemlerdir. Bu sayfa disiplin dilekçesi vermez.
Talep nasıl belgelenir?
İşçi, doğumu ve izin talebini işverene bildirir. Yazılı bildirim ispatı kolaylaştırır. Kanun, noter şartı veya belirli bir form zorunluluğu yazmaz. Bu sayfada dilekçe şablonu yoktur. Tarih, çocuğun doğum günü ve istenen izin aralığı somut yazılır. Aralığın on günü aşan kısmı, yıllık izin veya ücretsiz izin olarak ayrıca kararlaştırılmadıkça ek 2’den doğmaz. On günün altındaki bir kayıt, kalan günü silmiş sayılmaz. Kalan gün de ücretlidir.
İşveren, yıllık izin defteri veya elektronik izin sistemine ek 2 iznini ayrı kaydetmelidir. Yıllık izin bakiyesinden düşmek, kaydı bozar. Uyuşmazlıkta bordro, giriş çıkış ve yazışma birlikte okunur. Sözlü ‘hakedişten düştük’ anlatımı, kanuni on günü silmez. Elektronik sistemde ‘yıllık izin’ kodu seçilmişse, kodun hatalı olduğu ileri sürülebilir. İleri sürmenin ispatı, doğum belgesi ve talep yazısıyla kurulur.
Toplu iş sözleşmesi, on günden uzun süre veya doğumdan önce kısa bir hazırlık izni öngörebilir. Bu, kanunun tabanıdır, tavanı değildir. Sözleşmedeki süre, ek 2’nin yerine geçmez. Üzerine eklenir veya daha elverişli hüküm olarak uygulanır. Daha elverişsiz hüküm geçersiz sayılır. Doğum iznindeki eşin işyerine bilgi verilmesi, babanın ek 2 hakkını düşürmez. İki işveren ayrı yükümlüdür.
Belge sonradan gelirse, izin geriye dönük kullandırılabilir mi sorusu fıkrada yazmaz. Doğum olgusu gerçekleşmişse hak doğmuştur. Belgenin gecikmesi, hakkı düşüren bir süre değildir. İşveren, belge gelene kadar ücreti kesmişse, olgu ispatlanınca kesilen ücreti ödemelidir. Geriye dönük kullanımın bordoda nasıl gösterileceği işyeri kayıt düzenine kalır. Düzen, on günü belge gecikti diye yok sayamaz.
Birden fazla iş ve değişen işveren nasıl okunur?
İşçi aynı anda iki işverene bağlıysa, her sözleşme kendi ek 2 borcunu taşır. Bir işverenin on gün vermesi, diğerinin borcunu düşürmez. Kısmi süreli iki işte de, iş 4857 kapsamında olduğu sürece fıkra uygulanır. Gün sayısını işyerinin haftalık süresine oranlayarak bire düşürmek, kanunun yazmadığı bir orandır. Oran uydurulmaz, denetim_gerekli. Uydurulmayan oran, on günün kilitli olduğu işte günün silineceği anlamına gelmez.
İşyerinin devri, 6. maddeye göre işçinin haklarını devralan işverene geçirir. Devirden hemen önce doğan ek 2 izni, devralanın ‘benim dönemim değil’ demesiyle düşmez. Doğum devirden sonraysa borç devralandadır. Devir günü ile doğum günü aynıysa, sözleşmenin o gün kimde olduğu kayıtla belirlenir. Belirsiz devirde denetim_gerekli. Belirsizlik, gün sayısını beşe indirme gerekçesi olmaz.
Fesih, doğumdan hemen önce veya izin sırasında gerçekleşirse, kullanılmayan ücretli izin alacağı olarak kalabilir. Feshin haklı veya geçerli olması, doğmuş ücretli izin borcunu kendiliğinden silmez. Silinme, borcun ödenmesi veya kanunda yazılı bir düşme ile olur. Ek 2’de ‘feshedilirse izin yanar’ cümlesi yoktur. İşe iade kararı, çalışılmayan dönemin ücretini kendi hükümleriyle ele alır. Bu sayfa işe iade hesabı yapmaz.
Yeni işe giren işçi, deneme süresinde de ek 2’ye tabidir. Kıdem şartı yoktur. İşveren, ‘bir yılını doldurmadın’ diyerek on günü reddedemez. Bir yıl şartı, yıllık ücretli iznin kendi maddesindedir. O şart ek 2’ye taşınmaz. Taşıyan işyeri kuralı, kanunun altına iner ve uygulanmaz. İşçi, işe girdiği hafta eşinin doğum yapması halinde de on günü ister. İstem, işe girişin iptali değildir.
Kayıt, denetim ve uyuşmazlık nerede durur?
İş müfettişi, ücret ve izin kayıtlarını inceler. İnceleme, on günü yeniden yasalaştırmaz. Yasalaşmış süre ek 2’dedir. Müfettiş, kullandırılmayan iznin ücretini ve aykırılığı tutanağa geçirebilir. Tutanak, mahkeme hükmü değildir. İşçi, alacağını ayrıca isteyebilir. İdari para cezasının tutarı bu sayfada yoktur, denetim_gerekli. Cezanın muhatabı, işçiyi çalıştıran işverendir. Alt işveren ilişkisinde muhatap, somut aykırılığa göre belirlenir.
Uyuşmazlık, dava şartı arabuluculuk olan iş alacaklarında önce arabuluculukta konuşulur. Arabuluculuk, on günü pazarlıkla beşe indirme yeri değildir. İşçi, kanunun altına inen bir tutanağı kabul etmek zorunda değildir. İbra, açıklık ve kanunun aradığı şartlar varsa sonuç doğurur. Her tutanak ibra değildir. Bu sayfa arabuluculuk tutanağı örneği vermez. Örnek, kilitli günü pazarlığa açar.
İş mahkemesinde istenen, kullanılmayan günlerin ücreti ve varsa çalıştırılan günlerin karşılığıdır. Faiz, alacağın türüne göre ilgili hükümden okunur. Oran bu sayfada yoktur. İspat, doğum belgesi, talep ve bordrodadır. İşveren, yıllık izinden düştüğünü savunuyorsa düşmeyi kayıtla göstermelidir. Gösteremezse ek 2 borcu durur. Dava dilekçesi bu sayfada basılmaz.
Zamanaşımı, ücret alacağının kendi süresine tabidir. Ek 2 için ayrı bir kısa düşme süresi fıkrada yazmaz. ‘Doğumdan otuz gün geçti, hak düştü’ cümlesi kanunda yoktur. Süre, 32. madde ve ilgili hükümlerden okunur. Gün sayısı bu paragrafta yeniden kilitlenmez. Ücret zamanaşımının günü, on günlük izin süresinden farklıdır. İkisi karıştırılırsa hem izin hem alacak yanlış hesaplanır, denetim_gerekli.
Bu sayfa hangi sayıyı kilitler, hangisini kilitlemez?
Kilitlenen sayı on gündür. Kaynak, 4857 ek 2 birinci fıkra ve 7578 sayılı Kanun’un 16. maddesidir. Eşin doğum yapması halinde işçiye on gün ücretli izin verilir. Beş gün eski metindir. Üç gün, aynı fıkradaki evlilik, evlat edinme ve sayılan yakınların ölümüne aittir. İkinci fıkradaki tedavi izni de on güne kadardır ve doğum izninin yerine geçmez. 74. maddedeki analık haftaları babanın on günü değildir.
Kilitlenmeyen konular şunlardır. İznin doğumun hangi anında başlayacağı fıkrada yazmaz. On günün takvim günü mü iş günü mü olduğu ayrı cümle değildir. Bölünerek kullanılıp kullanılamayacağı açık değildir. Çoğul doğum ve ölü doğum, fıkrada özel sayı taşımaz. Memur günü, basın mesleği günü ve 2026 lira tutarı bu sayfada yoktur. Bu boşluklar denetim_gerekli işaretini taşır. Boşluk, on günü belirsiz yapmaz.
İşveren daha elverişli süre verebilir. Daha elverişsiz süre veremez. Elverişli süre, on günün yerine değil üzerine yazılır. İşçi, sözleşmedeki on beş günü kullanırken kanuni on günü kaybetmez. Kayıt, kanuni süre ile sözleşmesel ek süreyi ayırmalıdır. Ayırmayan kayıt, uyuşmazlıkta kanuni tabanın altına düşülecek şekilde yorumlanmamalıdır. Yorum, işçinin aleyhine kanunu daraltamaz.
Sonuç sınırlıdır. Babalık izni denilen hak, ek 2’deki on günlük ücretli izindir. Başlangıç, doğum haline bağlıdır, ayrıca icat edilen bir ana bağlı değildir. Analık izni, yıllık izin, tedavi izni ve memur izni ayrıdır. İşveren mahsup yapamaz, günü kısalttıramaz, ücreti kesemez. Dilekçe şablonu ve 2026 lira örneği yoktur. Belirsiz kalan başlangıç ve takvim tartışması denetim_gerekli olarak durur.
| Soru | Bu sayfadaki cevap | Neden |
|---|---|---|
| Kaç gün? | On gün, ücretli | Ek 2/1 ve 7578/16 kilitli |
| Eski metin? | Beş gün yürürlükte değil | 7578/16 ibareyi değiştirdi |
| Ne zaman başlar? | Doğum haline bağlı | Ayrı bir an cümlesi yok, denetim_gerekli |
| İş günü mü? | Fıkra on gün der | İş günü cümlesi yok, denetim_gerekli |
| Yıllık izinden düşülür mü? | Hayır | 53. madde ayrı haktır |
Kilitli olan gün sayısıdır. Başlangıç anı ve takvim tartışması kilitlenmez.
Ücret bordroda nasıl görünür, kesinti neden bozar?
Bordro, on günü ücretli mazeret olarak göstermelidir. Gösterim, yıllık izin satırına gizlenirse mahsup iddiası doğar. Mahsup, ek 2’de yoktur. İşçi, bordroda yıllık izin görünen doğum günlerini itirazla ayırabilir. Ayırma, doğum belgesi ve talep yazısıyla yapılır. Yapılmazsa kayıt, işveren lehine okunma riski taşır. Risk, hakkın yokluğu değildir. Hak, fıkrada on gün olarak durur. Kayıt, bu günü örterse örtülen gün de istenir. İstem, bordronun imzalanmış olmasıyla kendiliğinden kapanmaz. İmzalı bordronun ibraya etkisi, açıklık şartına bağlıdır, denetim_gerekli.
Ücret kesintisi, izin gününe denk gelen puanda görünüyorsa, kesinti kanuni iznin ücretini eksiltir. Eksiltme, disiplin cezası gibi gerekçelendirilemez. Disiplin cezası, ücretin kanunen kesileceği hallerde ayrıca yazılıdır. Ek 2 günü, o hallerden biri diye sayılmaz. Sayılmayan günde kesilen tutar, ücret alacağı olarak durur. Tutarın lirası, işçinin o aya ait ücretinden okunur. Bu sayfa örnek kesinti rakamı yazmaz.
Fazla mesai, doğumun olduğu haftada ayrıca doğmuşsa, on günlük izin fazla mesaiyi silmez. Silinmeyen fazla mesai, kendi ispatına tabidir. İzin gününde çalıştırma varsa, o gün hem izin kullandırılmamış hem çalışma ücreti doğmuş olur. İki kalem bordroda tek satırda birleşirse, işçi kalemleri ayırarak isteyebilir. Ayırma formülü, aylık ücretin hangi sayıya bölüneceği belirsizse denetim_gerekli kalır. Belirsizlik, çalışılan günün ücretsiz olduğu sonucunu doğurmaz.
İşveren, izni kullandırdığı halde ücret bordrosunu eksik gün diye SGK’ya bildirirse, bildirim ek 2’ye aykırı düşer. Aykırı bildirim, işçinin prim gününü azaltabilir. Azalan prim, emeklilik hesabında ayrıca zarar konuşulur. Zararın hesabı bu sayfada yoktur. Hesap olmadan da söylenen şudur: ücretli mazeret, ücretsiz izin koduyla eksik gün yapılamaz. Kod numarası kilitlenmedi, denetim_gerekli. Kilitlenmeyen numara, eksik gün bildiriminin doğru olduğu anlamına gelmez.
İzin sırasında işyerinde genel tatil varsa, tatilin ücreti kendi hükmüne tabidir. Ek 2, genel tatil ücretini silen bir madde değildir. Silinmeyen tatil ücreti, işçinin o gün zaten çalıştırılmayacağı için on günden düşülüp düşülmeyeceği sorusunu açar. Fıkra bu düşmeyi yazmaz. Düşme formülü uydurulmaz, denetim_gerekli. Uydurulmayan formül, on günü tatil gerekçesiyle beşe indirme izni vermez. İşveren, tatili sayarak kanuni süreyi kısaltamaz. Kısaltma, bordroda görünse de istenebilir.
Gece doğum, vardiyalı işte iznin ilk iş gününe kaydırılması tartışmasını doğurur. Fıkra, vardiya düzenine göre ayrı bir başlangıç yazmaz. Yazmayan fıkra, vardiyanın on günü tükettiği anlamına gelmez. İşçi, doğumun gerçekleştiği günü bildirir. Bildirim, vardiya bitimine bırakılmışsa hak düşmez. Düşmeyen hak, kaçırılan vardiyanın devamsızlık sayılmasına engel olur. Engel, bildirimin hiç yapılmaması halinde zayıflar. Zayıflama, on günü yok etmez. İspat zorlaşır. İspatın ölçüsü dosyaya kalır, denetim_gerekli.
Eşin doğum yaptığı gün işçi raporlu ise, rapor ile ek 2 aynı güne denk gelebilir. Denk gelen gün, iki ücretin üst üste ödeneceği anlamına kendiliğinden gelmez. Rapor, istirahat hükümlerine tabidir. Ek 2, ücretli mazerettir. Çakışmanın nasıl bordrolaştırılacağı fıkrada yoktur, denetim_gerekli. Yokluk, rapor bitince on günün de bittiği sonucunu doğurmaz. Doğum hali gerçekleşmiştir. İşçi, raporun ardından kalan kanuni izni isteyebilir. İstek, rapor süresini ek 2’nin yerine sayan işverene karşı ücret alacağı olarak durur.
İşçi, on günün bir kısmını kullandıktan sonra kalan günü isterse, kalan gün de ücretlidir. Kalan günün silinmesi, fıkrada yazmaz. Yazmayan fıkra, ilk üç günü kullanan işçinin kalan yedi gününü yıllık izne çevirmez. Çevirme, mahsup yasağının dolaylı halidir. Dolaylı mahsup da kanuna aykırıdır. İşveren, kalan günü ‘iş ihtiyacı’ diye erteleyebilir mi sorusu, fıkrada bir erteleme yetkisi olarak durmaz. Durmayan yetki, doğum halini bekletmez. Bekletme, on günü beşe indirme gibi sonuç doğurursa istenebilir. İstemin tutarı, kesilen ücret kadardır. Lira örneği yoktur. On gün, bu tartışmaların hiçbirinde beşe inmez. İşveren kalan günü sonraki aya atarak da süreyi tüketmiş sayılmaz. Tüketilmeyen gün, ücretli izin borcu olarak durur. Borç, işçinin işten ayrılmasından sonra da ücret alacağı olarak istenebilir. İsteme, yıllık izin ücretiyle aynı kalem değildir. Aynı bordro satırında birleştirilen iki kalem, uyuşmazlıkta ayrılır. Ayrılan kalemlerden biri ek 2’nin on günüdür ve bu sayı pazarlıkla kısaltılamaz. Kısaltan tutanak, kanunun altına iner. İşçi bu kısaltmayı kabul etmek zorunda değildir.
İlgili taslaklar: Doğum İzni Kaç Gün? Analık İzni ve Hesaplama · Hamile Çalışanların Hakları Nelerdir? (2026) · Evlilik İzni Kaç Gün 2026? Düğün ve Nikah İzni · Süt İzni ve Emzirme İzni Süreleri - Süt Parası
Sık sorulan sorular
Babalık izni kaç gündür?
On gündür. 4857 sayılı Kanun’un ek 2. maddesinin birinci fıkrası, eşin doğumu halinde on gün ücretli izin verir. 22 Nisan 2026 tarihli 7578 sayılı Kanun’un 16. maddesi, fıkradaki beş günü on güne çıkarmıştır. Eski beş gün yürürlükte değildir. On gün yıllık izinden mahsup edilmez.
Bu on gün kilitli midir?
Evet. Gün sayısı ek 2 ve 7578/16 ile kilitlidir. Sözleşme ve iç yönetmelik bu sayının altına inemez. Üstüne çıkabilir. Çıkılan süre, on günün yerine değil üzerine yazılır.
İzin doğum gününde mi başlar?
Fıkra izni eşin doğum yapması haline bağlar. Doğum anından, hastane çıkışından veya nüfus kaydından itibaren ayrı bir geri sayım cümlesi yoktur. Bu sayfa o anı uydurmaz. Uydurma otuz günlük düşme kuralı da ek 2’de yoktur. Başlangıç tartışması denetim_gerekli.
On gün iş günü müdür?
Fıkra on gün der, on iş günü demez. Hafta tatilinin süreye nasıl gireceği ayrı cümleyle yazılmaz. Bu sayfa hafta tatilini düşen formül icat etmez. Ayrıntı denetim_gerekli. Gün sayısı yine ondur.
On gün 74. maddedeki analık izni midir?
Hayır. Analık izni 74. maddede, kadın işçinin çalıştırılmayacağı süredir. Babanın on günü ek 2’dedir. İki süre toplanarak birbirinin yerine yazılmaz.
Anne ölürse baba on altı hafta alır mı?
74. madde, annenin doğumda veya doğum sonrasında ölümü halinde kullanılamayan doğum sonrası sürelerin babaya kullandırılmasını yazar. Bu, ek 2’deki on günden ayrıdır. Anne yaşıyorsa babanın ek 2 hakkı on gündür.
İşveren on günü yıllık izinden düşebilir mi?
Düşemez. Ek 2 ücretli mazeret iznidir. Yıllık izin 53. maddede ayrı durur. Kanuni on gün yıllık bakiyeden düşülemez. Bakiye olmasa da on gün ücretsiz izne çevrilemez.
Engelli çocuk için de on gün var, aynı izin mi?
Hayır. Ek 2’nin ikinci fıkrası, rapor şartıyla ve ebeveynden yalnız biri için, bir yıl içinde on güne kadar tedavi izni yazar. Doğumdaki on gün bu kotanın parçası değildir.
Memur da aynı on günü 4857’den mi alır?
Hayır. Ek 2 işçi içindir. Memur izni 657 sayılı Kanun’dadır ve bu sayfada o gün yazılmaz. Kamu işçisi 4857’ye tabi ise ek 2 okunur.
İzin ücreti kaç liradır?
İzin, işçinin o günlere ait ücretinin kesilmemesidir. 2026 yılı için örnek lira bu sayfada yoktur. Aylık ücretin hangi sayıya bölüneceği fıkrada basılmaz, denetim_gerekli.
Çoğul doğumda süre katlanır mı?
Fıkra, eşin doğum yapması halini bir kez anar ve on gün der. Her çocuk için ayrı on gün yazmaz. Katlama formülü bu sayfada yoktur, denetim_gerekli. Katlama belirsizliği, on günü silmez.
Dilekçe örneği var mı?
Yoktur. Bildirimde doğum günü, talep ve işyeri kaydı somut durur. Şablon basılmaz. Noter şartı da ek 2’de yoktur.
Av. Oğuz EROĞLU
Av. Oğuz Eroğlu, Eroğlu Hukuk & Danışmanlık Bürosu’nun kurucu avukatıdır. Hukuk Fakültesi mezuniyetinin ardından mesleki kariyerini avukatlık alanında sürdürmüş ve uzun yıllara dayanan deneyim kazanmıştır. Hukuk alanı...
Profili Gör